25 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी: भारताच्या आरोग्य क्षेत्रापासून आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील पदकांपर्यंत जाणून घ्या आजच्या महत्त्वाच्या घडामोडी

25 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी: भारताच्या आरोग्य क्षेत्रापासून आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील पदकांपर्यंत जाणून घ्या आजच्या महत्त्वाच्या घडामोडी

25 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी सरकारी नोकरी, MPSC, UPSC, SSC, Banking, Railway आणि इतर स्पर्धात्मक परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत. आजच्या दिवशी आरोग्य क्षेत्र, डिजिटल हेल्थ, आंतरराष्ट्रीय संबंध, समुद्री सुरक्षेपासून ते आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील भारतीय खेळाडूंच्या कामगिरीपर्यंत अनेक महत्त्वाच्या घटना घडल्या.

या लेखात 25 सप्टेंबर 2026 रोजी घडलेल्या महत्त्वाच्या चालू घडामोडी, त्यांचा परीक्षेच्या दृष्टीने उपयोग आणि लक्षात ठेवण्यासारखे मुद्दे सोप्या मराठी भाषेत दिले आहेत.

1. आरोग्य क्षेत्रात ‘आरोग्य मंथन 2026’चे आयोजन

25 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे आरोग्य मंथन 2026चे उद्घाटन करण्यात आले. केंद्रीय आरोग्य मंत्री जे. पी. नड्डा यांनी या कार्यक्रमाचे उद्घाटन केले.

या कार्यक्रमाला आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना (AB PM-JAY) ला आठ वर्षे आणि आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन (ABDM) ला पाच वर्षे पूर्ण झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित करण्यात आले.

कार्यक्रमात भारताच्या डिजिटल आरोग्य व्यवस्थेला अधिक मजबूत करण्यासाठी काही महत्त्वाच्या उपक्रमांची सुरुवात करण्यात आली. यामध्ये National Healthcare Providers Registry Mobile App, Secure Data Environment आणि AB PM-JAY अंतर्गत Claims Auto-Adjudication Framework यांचा समावेश आहे.

परीक्षेसाठी लक्षात ठेवा :

• कार्यक्रम – आरोग्य मंथन 2026
• ठिकाण – विज्ञान भवन, नवी दिल्ली
• AB PM-JAY – 8 वर्षे
• ABDM – 5 वर्षे
• केंद्रीय आरोग्य मंत्री – जे. पी. नड्डा

2. डिजिटल हेल्थ आणि आरोग्य डेटावर विशेष भर

आरोग्य मंथन 2026 मध्ये भारतातील डिजिटल आरोग्य व्यवस्थेच्या पुढील टप्प्यावर विशेष चर्चा करण्यात आली.

Secure Data Environment (SDE) ही संकल्पना आरोग्याशी संबंधित डेटाचा सुरक्षित पद्धतीने अभ्यास, संशोधन आणि विश्लेषण करण्यासाठी महत्त्वाची ठरणार आहे. या व्यवस्थेत वैयक्तिक माहितीच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक उपाययोजना ठेवण्यात आल्या आहेत.

तसेच National Health Claims Exchange (NHCX) च्या माध्यमातून आरोग्य विमा क्षेत्रातील दावे अधिक प्रमाणित आणि तंत्रज्ञानाधारित करण्यावर भर देण्यात आला.

आरोग्य क्षेत्रात Artificial Intelligence, डिजिटल हेल्थ रेकॉर्ड आणि सुरक्षित डेटा यांचा जबाबदारीने वापर करण्यावरही भर देण्यात आला.

3. भारत आणि लाइबेरियाकडून समुद्री सुरक्षेसाठी नवा उपक्रम

25 सप्टेंबर रोजी न्यूयॉर्क येथे संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या 81व्या अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर India आणि Liberia यांनी समुद्री सुरक्षा आणि नाविकांच्या सुरक्षेसाठी Group of Friends on Safety and Security of Shipping and Seafarers या गटाची सुरुवात केली.

या गटाचे उद्दिष्ट व्यापारी जहाजे आणि त्यावरील नाविकांच्या सुरक्षेसाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य मजबूत करणे आहे.

परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर यांनी या बैठकीत व्यापारी जहाजांवर आणि नाविकांवर होणाऱ्या हल्ल्यांबाबत चिंता व्यक्त केली.

समुद्री व्यापार हा जागतिक अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग असल्यामुळे जहाजे आणि नाविकांची सुरक्षा हा आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वाचा विषय बनला आहे.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे :

• गट – Group of Friends on Safety and Security of Shipping and Seafarers
• सहभागी प्रमुख देश – भारत आणि लाइबेरिया
• बैठक – न्यूयॉर्क
• संदर्भ – संयुक्त राष्ट्र महासभा, 81वे अधिवेशन

4. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताची दमदार कामगिरी

2026 च्या Asian Games मध्ये भारतीय खेळाडूंनी 25 सप्टेंबर रोजी विविध क्रीडा प्रकारांत उल्लेखनीय कामगिरी केली.

अॅथलेटिक्समध्ये गुलवीर सिंह यांनी रौप्यपदक मिळवले. शूटिंगमध्ये भारताला सुवर्ण आणि रौप्यपदक मिळाले. टेबल टेनिससह इतर खेळांमध्येही भारतीय खेळाडूंनी महत्त्वाची कामगिरी केली.

भारतासाठी आशियाई क्रीडा स्पर्धा ही महत्त्वाची आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धा आहे. त्यामुळे भारतीय खेळाडूंची पदककामगिरी ही चालू घडामोडींमध्ये महत्त्वाची ठरते.

5. रोशिबिना देवीचे रौप्यपदक

भारतीय वुशू खेळाडू रोशिबिना देवी हिने महिलांच्या 60 किलो वजनी गटात रौप्यपदक मिळवले.

या कामगिरीमुळे तिने आशियाई क्रीडा स्पर्धेत सलग तिसरे पदक मिळवण्याची कामगिरी केली.

स्पर्धा परीक्षांमध्ये खेळाडू, खेळाचा प्रकार, पदक आणि स्पर्धेचे ठिकाण यावर प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.

6. भारतीय रोअर्सना कांस्यपदक

रोइंगच्या पुरुषांच्या डबल स्कल्स प्रकारात भारतीय खेळाडू सतनाम सिंह आणि सलमान खान यांनी कांस्यपदक मिळवले.

ही कामगिरी भारतीय रोइंगसाठी महत्त्वाची ठरली. चालू घडामोडींच्या अभ्यासात खेळाडूंची नावे आणि त्यांनी मिळवलेले पदक लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.

7. भारताच्या आर्थिक वाढीचे अंदाज

सप्टेंबर 2026 मध्ये भारताच्या आर्थिक वाढीबाबत विविध आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी आपले अंदाज सुधारले आहेत.

Fitch Ratings ने भारताच्या FY27 GDP वाढीचा अंदाज 6.4 टक्क्यांवरून 6.9 टक्के केला आहे. त्याचप्रमाणे S&P Global Ratings ने भारताच्या GDP वाढीचा अंदाज 7 टक्के केला आहे.

Fitch ने पहिल्या तिमाहीतील मजबूत वाढ आणि भारतीय अर्थव्यवस्थेतील लवचिकता यांचा उल्लेख केला आहे. S&P ने औद्योगिक उत्पादन, ग्राहक मागणी, वस्तूंची निर्यात आणि सरकारी गुंतवणूक यांसारख्या घटकांकडे लक्ष वेधले आहे.

हा मुद्दा अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग परीक्षांसाठी महत्त्वाचा आहे.

8. खाद्यतेलाच्या आयात शुल्कात बदल

केंद्र सरकारने खाद्यतेलाच्या किमती आणि महागाईचा दबाव लक्षात घेऊन प्रमुख कच्च्या खाद्यतेलांवरील Basic Customs Duty (BCD) मध्ये कपात केली.

कच्च्या सूर्यफूल तेलावरील BCD 10 टक्क्यांवरून शून्य करण्यात आला. तर कच्च्या सोयाबीन आणि पाम तेलावरील BCD 10 टक्क्यांवरून 5 टक्के करण्यात आला.

या निर्णयाचा उद्देश खाद्यतेलाच्या आयात खर्चात घट करणे आणि त्याचा फायदा ग्राहकांपर्यंत पोहोचवणे हा आहे.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे :

• कच्चे सूर्यफूल तेल BCD – 0%
• कच्चे सोयाबीन तेल BCD – 5%
• कच्चे पाम तेल BCD – 5%

9. ‘पनीर’ नावाच्या वापराबाबत FSSAIचा प्रस्ताव

भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण म्हणजे FSSAI ने ‘पनीर’ या नावाच्या वापराबाबत मसुदा सुधारणा प्रस्तावित केली आहे.

दुधापासून तयार न झालेल्या अॅनालॉग उत्पादनांना ‘पनीर’ म्हणून सादर करण्यावर निर्बंध आणण्याचा प्रस्ताव आहे. यामागील उद्देश ग्राहकांना उत्पादनाच्या स्वरूपाबाबत चुकीची माहिती मिळू नये हा आहे.

हा प्रस्ताव अद्याप अंतिम नियम नसून, संबंधित व्यक्ती आणि संस्थांकडून हरकती व सूचना मागवण्यात आल्या आहेत.

10. 25 सप्टेंबरच्या चालू घडामोडींचे परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्व

25 सप्टेंबर 2026 रोजीच्या घडामोडींमध्ये आरोग्य, डिजिटल तंत्रज्ञान, अर्थव्यवस्था, अन्न सुरक्षा, आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि क्रीडा या विविध क्षेत्रांचा समावेश आहे.

विशेषतः आरोग्य मंथन 2026, AB PM-JAY, ABDM, Secure Data Environment, भारत-लाइबेरिया समुद्री सुरक्षा गट, आशियाई क्रीडा स्पर्धा, रोशिबिना देवी, गुलवीर सिंह, खाद्यतेलावरील आयात शुल्क आणि FSSAIचा पनीरबाबतचा प्रस्ताव हे मुद्दे विद्यार्थ्यांनी नक्की लक्षात ठेवावेत.

झटपट उजळणी

निष्कर्ष

25 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी या दिवसात भारताच्या आरोग्य आणि डिजिटल हेल्थ व्यवस्थेपासून आंतरराष्ट्रीय समुद्री सुरक्षेपर्यंत आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील भारतीय खेळाडूंच्या कामगिरीपर्यंत विविध महत्त्वाच्या घटना घडल्या. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी केवळ बातमी वाचण्याऐवजी घटना, तारीख, व्यक्ती, संस्था, ठिकाण आणि संबंधित आकडे लक्षात ठेवले तर चालू घडामोडींच्या प्रश्नांची तयारी अधिक प्रभावीपणे करता येईल.

दररोजच्या चालू घडामोडींची तयारी करताना राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, अर्थव्यवस्था, विज्ञान-तंत्रज्ञान, पर्यावरण, पुरस्कार आणि क्रीडा या सर्व क्षेत्रांचा समतोल अभ्यास करणे महत्त्वाचे आहे.

25 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी – 30 MCQ

1. ‘आरोग्य मंथन 2026’चे आयोजन कुठे करण्यात आले?
A) मुंबई
B) नवी दिल्ली
C) पुणे
D) हैदराबाद
उत्तर: B) नवी दिल्ली

2. आरोग्य मंथन 2026चे उद्घाटन कोणी केले?
A) अमित शाह
B) मनसुख मांडविया
C) जे. पी. नड्डा
D) धर्मेंद्र प्रधान
उत्तर: C) जे. पी. नड्डा

3. आयुष्मान भारत PM-JAY योजनेला किती वर्षे पूर्ण झाली?
A) 5 वर्षे
B) 6 वर्षे
C) 7 वर्षे
D) 8 वर्षे
उत्तर: D) 8 वर्षे

4. आयुष्मान भारत डिजिटल मिशनला किती वर्षे पूर्ण झाली?
A) 3 वर्षे
B) 4 वर्षे
C) 5 वर्षे
D) 6 वर्षे
उत्तर: C) 5 वर्षे

5. ABDM चे पूर्ण नाव काय आहे?
A) Ayushman Bharat Digital Mission
B) Ayush Bharat Development Mission
C) Advanced Bharat Digital Mission
D) Ayushman Bharat Data Mission
उत्तर: A) Ayushman Bharat Digital Mission

6. आरोग्य मंथन 2026 मध्ये कोणत्या क्षेत्रावर विशेष भर देण्यात आला?
A) डिजिटल हेल्थ
B) अंतराळ संशोधन
C) संरक्षण
D) कृषी
उत्तर: A) डिजिटल हेल्थ

7. Secure Data Environment (SDE) कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
A) रेल्वे
B) आरोग्य डेटा
C) संरक्षण
D) शेती
उत्तर: B) आरोग्य डेटा

8. भारताने कोणत्या देशासोबत समुद्री सुरक्षेसाठी Group of Friends उपक्रम सुरू केला?
A) केनिया
B) घाना
C) लाइबेरिया
D) नायजेरिया
उत्तर: C) लाइबेरिया

9. भारत-लाइबेरिया समुद्री सुरक्षा उपक्रमाचा मुख्य विषय कोणता आहे?
A) अंतराळ संशोधन
B) जहाजे व नाविकांची सुरक्षा
C) कृषी व्यापार
D) पर्यटन
उत्तर: B) जहाजे व नाविकांची सुरक्षा

10. भारत-लाइबेरिया समुद्री सुरक्षा बैठकीत भारताचे प्रतिनिधित्व कोणी केले?
A) एस. जयशंकर
B) राजनाथ सिंह
C) पीयूष गोयल
D) अश्विनी वैष्णव
उत्तर: A) एस. जयशंकर

11. भारत-लाइबेरिया समुद्री सुरक्षा बैठक कुठे झाली?
A) जिनिव्हा
B) न्यूयॉर्क
C) पॅरिस
D) लंडन
उत्तर: B) न्यूयॉर्क

12. ही बैठक कोणत्या आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर झाली?
A) COP31
B) G20
C) संयुक्त राष्ट्र महासभा
D) BRICS
उत्तर: C) संयुक्त राष्ट्र महासभा

13. 2026 मध्ये संयुक्त राष्ट्र महासभेचे कोणते अधिवेशन झाले?
A) 79वे
B) 80वे
C) 81वे
D) 82वे
उत्तर: C) 81वे

14. रोशिबिना देवी कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
A) बॉक्सिंग
B) वुशू
C) कुस्ती
D) तायक्वांदो
उत्तर: B) वुशू

15. रोशिबिना देवीने कोणते पदक मिळवले?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य
D) कोणतेही नाही
उत्तर: B) रौप्य

16. रोशिबिना देवीने कोणत्या वजन गटात पदक मिळवले?
A) 48 किलो
B) 52 किलो
C) 60 किलो
D) 65 किलो
उत्तर: C) 60 किलो

17. गुलवीर सिंह कोणत्या क्रीडा प्रकाराशी संबंधित आहेत?
A) अॅथलेटिक्स
B) शूटिंग
C) रोइंग
D) बॉक्सिंग
उत्तर: A) अॅथलेटिक्स

18. गुलवीर सिंह यांनी कोणते पदक मिळवले?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य
D) चौथे स्थान
उत्तर: B) रौप्य

19. सतनाम सिंह आणि सलमान खान कोणत्या खेळाशी संबंधित आहेत?
A) हॉकी
B) रोइंग
C) क्रिकेट
D) टेनिस
उत्तर: B) रोइंग

20. सतनाम सिंह आणि सलमान खान यांनी कोणते पदक मिळवले?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य
D) कोणतेही नाही
उत्तर: C) कांस्य

21. Fitch Ratings ने FY27 भारताच्या GDP वाढीचा अंदाज किती केला?
A) 5.9%
B) 6.2%
C) 6.9%
D) 7.8%
उत्तर: C) 6.9%

22. S&P Global Ratings ने भारताच्या GDP वाढीचा अंदाज किती व्यक्त केला?
A) 6%
B) 6.5%
C) 7%
D) 7.8%
उत्तर: C) 7%

23. कच्च्या सूर्यफूल तेलावरील Basic Customs Duty किती करण्यात आली?
A) 0%
B) 5%
C) 7.5%
D) 10%
उत्तर: A) 0%

24. कच्च्या सोयाबीन तेलावरील BCD किती करण्यात आली?
A) 0%
B) 2%
C) 5%
D) 10%
उत्तर: C) 5%

25. कच्च्या पाम तेलावरील BCD किती करण्यात आली?
A) 0%
B) 5%
C) 7.5%
D) 10%
उत्तर: B) 5%

26. खाद्यतेलावरील आयात शुल्कात बदल करण्याचा प्रमुख उद्देश काय आहे?
A) निर्यात वाढवणे
B) आयात खर्च व ग्राहकांवरील किंमत दबाव कमी करणे
C) पेट्रोलचे दर कमी करणे
D) शेती निर्यात बंद करणे
उत्तर: B) आयात खर्च व ग्राहकांवरील किंमत दबाव कमी करणे

27. FSSAI कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित संस्था आहे?
A) बँकिंग
B) अन्न सुरक्षा
C) रेल्वे
D) शिक्षण
उत्तर: B) अन्न सुरक्षा

28. FSSAI ने कोणत्या उत्पादनाच्या नावाच्या वापराबाबत मसुदा प्रस्ताव मांडला?
A) दूध
B) दही
C) पनीर
D) लोणी
उत्तर: C) पनीर

29. FSSAIच्या प्रस्तावाचा प्रमुख उद्देश काय आहे?
A) ग्राहकांची दिशाभूल होऊ नये
B) दूध उत्पादन बंद करणे
C) खाद्यतेल स्वस्त करणे
D) निर्यात वाढवणे
उत्तर: A) ग्राहकांची दिशाभूल होऊ नये

30. खालीलपैकी कोणता विषय 25 सप्टेंबर 2026 च्या चालू घडामोडींमध्ये समाविष्ट आहे?
A) डिजिटल हेल्थ
B) समुद्री सुरक्षा
C) आशियाई क्रीडा स्पर्धा
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व

अधिकृत स्रोत

1. आरोग्य मंथन 2026 – PIB
   आरोग्य मंथन 2026, AB PM-JAY ला 8 वर्षे, ABDM ला 5 वर्षे आणि डिजिटल हेल्थ उपक्रमांची अधिकृत माहिती:
   PIB – Arogya Manthan 2026
2. भारत–लाइबेरिया समुद्री सुरक्षा उपक्रम – UN
   25 सप्टेंबर 2026 रोजी भारत आणि लाइबेरियाने सुरू केलेल्या Group of Friends on Safety and Security of Shipping and Seafarers संदर्भातील UN transcript:
   United Nations – India & Liberia Maritime Safety Initiative
3. खाद्यतेलावरील आयात शुल्क – PIB
   कच्च्या सूर्यफूल तेलावरील BCD शून्य आणि सोयाबीन व पाम तेलावरील BCD 5% करण्याबाबत सरकारची अधिकृत माहिती:
   PIB – Edible Oil Import Duty Reduction
4. पनीरबाबत FSSAIचा मसुदा प्रस्ताव – FSSAI
   दुधापासून तयार न झालेल्या उत्पादनांच्या ‘paneer’ नावाच्या वापराबाबत FSSAIचा अधिकृत मसुदा:
   FSSAI – Food Laws & Notifications

क्रीडा बातम्यांसाठी

Gulveer Singh आणि Asian Games 2026:
Outlook – Gulveer Singh Asian Games 2026

Asian Games 2026 – भारताची 25 सप्टेंबरची कामगिरी:
The Bridge – Asian Games 2026 September 25

महत्त्वाची दुरुस्ती: आधीच्या लेखात खाद्यतेलाच्या शुल्कातील बदलाला 25 सप्टेंबरची घटना म्हणून मांडले होते; PIBची अधिकृत प्रसिद्धी 24 सप्टेंबर 2026 रोजीची आहे. त्यामुळे तुमच्या वेबसाइटवर तारीख अचूक ठेवायची असल्यास तो मुद्दा 24 सप्टेंबरच्या घडामोडीत ठेवणे योग्य आहे.