26 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी: भारतासह जगातील महत्त्वाच्या घडामोडी, स्पर्धा परीक्षेसाठी उपयुक्त माहिती

26 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी: भारतासह जगातील महत्त्वाच्या घडामोडी, स्पर्धा परीक्षेसाठी उपयुक्त माहिती

26 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी या लेखामध्ये आजच्या दिवसातील भारत, आंतरराष्ट्रीय संबंध, अर्थव्यवस्था, निवडणूक व्यवस्था, आरोग्य, रेल्वे, क्रीडा आणि इतर महत्त्वाच्या क्षेत्रातील घडामोडींचा आढावा घेण्यात आला आहे. UPSC, MPSC, SSC, Banking, Railway, Police Bharti, Talathi, शिक्षक भरती आणि इतर स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी या घडामोडी महत्त्वाच्या ठरू शकतात.

1. निवडणूक आयोगाची 26 सप्टेंबर रोजी महत्त्वाची बैठक

भारताच्या निवडणूक आयोगाची 26 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील निर्वाचन सदन येथे पूर्ण आयोगाची बैठक झाली. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार तसेच निवडणूक आयुक्त डॉ. एस. एस. संधू आणि डॉ. विवेक जोशी या बैठकीला उपस्थित होते.

या बैठकीत सुरू असलेल्या Special Intensive Revision (SIR) संदर्भात महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला. SIR दरम्यान ज्या व्यक्तींना unmapped किंवा logical discrepancies संदर्भात नोटीस देण्यात आली आहे, अशा व्यक्तींच्या घरी Booth Level Officers म्हणजेच BLO जाऊन आवश्यक कागदपत्रे गोळा करू शकतील. त्यानंतर संबंधित कागदपत्रे ECINet वर अपलोड केली जातील.

या प्रक्रियेत संबंधित व्यक्तींना प्रत्येक वेळी ERO/AERO कार्यालयात सुनावणीसाठी बोलावण्याची गरज नसल्याचे आयोगाने स्पष्ट केले आहे. मात्र, अपवादात्मक परिस्थितीत ERO च्या निर्णयानुसार सुनावणी घेता येईल आणि ती शक्यतो ऑनलाइन पद्धतीने घेण्याची तरतूद आहे.

परीक्षा मुद्दा: SIR संबंधित निर्णय — निवडणूक आयोग.

2. डॉ. मनमोहन सिंह यांच्या जयंतीनिमित्त श्रद्धांजली

26 सप्टेंबर हा भारताचे माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंह यांचा जन्मदिन आहे. 26 सप्टेंबर 2026 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंह यांना त्यांच्या जयंतीनिमित्त श्रद्धांजली अर्पण केली.

डॉ. मनमोहन सिंह यांनी भारताच्या सार्वजनिक जीवनात अनेक वर्षे योगदान दिले. अर्थशास्त्रज्ञ म्हणूनही त्यांची ओळख होती आणि त्यांनी भारताच्या आर्थिक धोरणांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. त्यांच्या जयंतीनिमित्त देशभरातून त्यांचे स्मरण करण्यात आले.

परीक्षा मुद्दा: डॉ. मनमोहन सिंह — भारताचे माजी पंतप्रधान.

3. भारताचा जागतिक आरोग्य सुरक्षेवर भर

संयुक्त राष्ट्रांच्या उच्चस्तरीय बैठकीमध्ये भारताने भविष्यातील महामारी आणि आरोग्यविषयक आपत्कालीन परिस्थितींसाठी जागतिक पातळीवर तयारी मजबूत करण्याची भूमिका मांडली.

भारताच्या आरोग्य सचिव पुण्य सलिला श्रीवास्तव यांनी 25 सप्टेंबर रोजी न्यूयॉर्क येथे झालेल्या UN High-Level Meeting on Pandemic Prevention, Preparedness and Response मध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले.

भारताने महामारीविरोधी तयारीमध्ये समानता, आंतरराष्ट्रीय सहकार्य आणि जागतिक एकजुटीवर भर दिला. कोविड-19 काळात भारताने अनेक देशांना लस आणि वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून दिल्याचेही बैठकीत नमूद करण्यात आले.

परीक्षा मुद्दा: Pandemic Preparedness — जागतिक आरोग्य सुरक्षा.

4. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताची दमदार कामगिरी

जपानमधील Aichi-Nagoya Asian Games 2026 मध्ये भारतीय खेळाडूंची कामगिरी चर्चेत राहिली. 26 सप्टेंबर रोजी भारताच्या विविध खेळाडूंनी पदकांसाठी स्पर्धा केली.

पुरुषांच्या मॅरेथॉनमध्ये सावन बारवाल यांनी रौप्यपदक जिंकले. या कामगिरीसोबत त्यांनी राष्ट्रीय विक्रमही नोंदवला. विशेष म्हणजे आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील पुरुष मॅरेथॉनमध्ये भारताला चार दशकांहून अधिक काळानंतर पदक मिळाले आणि भारताला देशाबाहेर झालेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील पुरुष मॅरेथॉनमध्ये पहिले पदक मिळाल्याचे पंतप्रधान कार्यालयाने नमूद केले.

26 सप्टेंबरच्या क्रीडा घडामोडींमध्ये विविध भारतीय खेळाडूंच्या पदकविजयामुळे Asian Games 2026 हा स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाचा विषय ठरतो.

5. अर्थव्यवस्था आणि UPI संदर्भातील महत्त्वाची चर्चा

अर्थव्यवस्था आणि डिजिटल पेमेंट क्षेत्रात UPI हा महत्त्वाचा विषय राहिला. डिजिटल पेमेंटच्या वाढत्या वापरामुळे भारताच्या आर्थिक व्यवस्थेत UPI चे महत्त्व वाढले आहे.

26 सप्टेंबर रोजी केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी बंगळुरू येथे IIT Madras Alumni Association च्या कार्यक्रमात सहभाग घेतला. यावेळी त्यांनी “Cashless Nation: How UPI Changed Everything” या पुस्तकाचे प्रकाशन केले.

अर्थमंत्र्यांनी भारताच्या आर्थिक विकासाबाबत तसेच बँकिंग क्षेत्रातील सुधारणांबाबत विविध मुद्दे मांडले.

परीक्षा मुद्दा: UPI — भारतातील डिजिटल पेमेंट प्रणाली.

6. भारताच्या पायाभूत सुविधांमध्ये रेल्वेचा विस्तार

रेल्वे क्षेत्रातही 26 सप्टेंबर रोजी महत्त्वाची घडामोड झाली. आंध्र प्रदेशातील गुंटूर आणि नांबूर रेल्वे स्थानकांदरम्यान चार पदरी Road Over Bridge (ROB) उभारण्यासाठी पायाभरणी करण्यात आली.

या प्रकल्पाची किंमत सुमारे ₹108 कोटी असल्याचे रेल्वे मंत्रालयाच्या माहितीत नमूद करण्यात आले आहे. या पुलामुळे संबंधित भागातील रेल्वे क्रॉसिंगची समस्या कमी करण्यास आणि रस्ता व रेल्वे वाहतूक अधिक सुरळीत करण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.

परीक्षा मुद्दा: Guntur–Nambur — चार पदरी Road Over Bridge.

7. UPSC मार्फत विविध पदांसाठी थेट भरती

26 सप्टेंबर 2026 रोजी संघ लोकसेवा आयोगाशी संबंधित एक महत्त्वाची भरती सूचना प्रसिद्ध झाली. केंद्र सरकारमधील विविध पदांवर Direct Recruitment साठी पात्र उमेदवारांकडून अर्ज मागवण्यात आले.

या भरतीसाठी Advertisement No. 12/2026 प्रसिद्ध होणार असून अर्ज प्रक्रिया 26 सप्टेंबर 2026 पासून सुरू झाल्याचे आणि ऑनलाइन अर्ज करण्याची अंतिम तारीख 16 ऑक्टोबर 2026 असल्याचे अधिकृत माहितीत नमूद आहे.

उमेदवारांनी अर्ज करण्यापूर्वी UPSC च्या अधिकृत वेबसाइटवरील पदनिहाय पात्रता, वयोमर्यादा, अनुभव, अर्ज शुल्क आणि इतर अटी तपासणे आवश्यक आहे.

8. महामारीविरोधी तयारीसाठी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य

कोविड-19 नंतर भविष्यातील महामारी रोखण्यासाठी जगभरातील देशांकडून आरोग्य यंत्रणा मजबूत करण्यावर भर दिला जात आहे. भारताने या चर्चेत One Health Approach, समानता आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे महत्त्व अधोरेखित केले.

जागतिक आरोग्य संघटनेनेही महामारीच्या काळात लवकर निदान, देखरेख, माहितीची देवाणघेवाण आणि मजबूत आरोग्य व्यवस्था आवश्यक असल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे Pandemic Agreement, International Health Regulations आणि PABS यांसारखे विषय स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाचे ठरतात.

9. उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्र्यांची पंतप्रधानांशी भेट

26 सप्टेंबर 2026 रोजी उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेतली. या भेटीची माहिती पंतप्रधान कार्यालयाने प्रसिद्ध केली.

राज्य आणि केंद्र सरकारमधील विविध प्रशासकीय व विकासात्मक विषयांच्या पार्श्वभूमीवर अशा बैठका महत्त्वाच्या मानल्या जातात. मात्र या भेटीमध्ये चर्चिलेल्या सर्व विषयांची स्वतंत्र सविस्तर माहिती अधिकृत निवेदनात देण्यात आलेली नाही.

10. 26 सप्टेंबरचे परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे

26 सप्टेंबर 2026 च्या चालू घडामोडींमधून विद्यार्थ्यांनी खालील मुद्दे विशेष लक्षात ठेवावेत:

• 26 सप्टेंबर 2026 — निवडणूक आयोगाची पूर्ण आयोगाची बैठक.
• SIR प्रक्रियेत काही नोटीसधारकांकडून कागदपत्रे गोळा करण्यासाठी BLO घरभेट देऊ शकतात.
• डॉ. मनमोहन सिंह — माजी पंतप्रधान; 26 सप्टेंबर त्यांची जयंती.
• सावन बारवाल — Asian Games 2026 पुरुष मॅरेथॉनमध्ये रौप्यपदक.
• सावन बारवाल यांनी राष्ट्रीय विक्रम नोंदवला.
• UPI — भारताच्या डिजिटल पेमेंट व्यवस्थेतील महत्त्वाची प्रणाली.
• Cashless Nation: How UPI Changed Everything — 26 सप्टेंबर रोजी बंगळुरू येथे पुस्तक प्रकाशन.
• Guntur–Nambur दरम्यान ₹108 कोटींच्या चार पदरी ROB प्रकल्पाची पायाभरणी.
• UPSC Advertisement No. 12/2026 अंतर्गत विविध पदांसाठी थेट भरती.
• UPSC भरतीसाठी अर्जाची अंतिम तारीख 16 ऑक्टोबर 2026.
• महामारी प्रतिबंध आणि Pandemic Preparedness मध्ये भारताचा आंतरराष्ट्रीय सहकार्यावर भर.

निष्कर्ष

26 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी पाहिल्यास हा दिवस निवडणूक व्यवस्था, डिजिटल अर्थव्यवस्था, आरोग्य सुरक्षा, पायाभूत सुविधा, सरकारी भरती आणि क्रीडा या विविध क्षेत्रांसाठी महत्त्वाचा ठरला. विशेषतः निवडणूक आयोगाची SIR संदर्भातील बैठक, UPSC ची थेट भरती, UPI संदर्भातील चर्चा आणि Asian Games मधील भारतीय खेळाडूंची कामगिरी हे स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने लक्षात ठेवण्यासारखे मुद्दे आहेत.

UPSC, MPSC, SSC, Banking, Railway आणि महाराष्ट्रातील विविध स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी फक्त बातमी न वाचता त्यामागील व्यक्ती, संस्था, ठिकाण, तारीख, रक्कम आणि महत्त्वाचे आकडे यांचीही उजळणी करावी. यामुळे परीक्षेतील General Awareness आणि Current Affairs विभागाची तयारी अधिक व्यवस्थित करता येईल.

26 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी – 30 MCQ

1. 26 सप्टेंबर 2026 रोजी निवडणूक आयोगाची पूर्ण आयोगाची बैठक कुठे झाली?
A) संसद भवन
B) निर्वाचन सदन, नवी दिल्ली
C) विज्ञान भवन
D) राष्ट्रपती भवन
उत्तर: B) निर्वाचन सदन, नवी दिल्ली

2. SIR चे पूर्ण रूप काय आहे?
A) Special Indian Revision
B) Special Intensive Revision
C) State Intensive Review
D) Special Identification Revision
उत्तर: B) Special Intensive Revision

3. SIR प्रक्रियेत घरभेट देऊन कागदपत्रे गोळा करण्याची जबाबदारी कोणाची असू शकते?
A) जिल्हाधिकारी
B) तहसीलदार
C) Booth Level Officer (BLO)
D) पोलीस अधिकारी
उत्तर: C) Booth Level Officer (BLO)

4. 26 सप्टेंबर हा कोणत्या माजी भारतीय पंतप्रधानांचा जन्मदिन आहे?
A) अटल बिहारी वाजपेयी
B) पी. व्ही. नरसिंह राव
C) डॉ. मनमोहन सिंह
D) मोरारजी देसाई
उत्तर: C) डॉ. मनमोहन सिंह

5. डॉ. मनमोहन सिंह यांचा जन्म कोणत्या दिवशी झाला?
A) 15 ऑगस्ट
B) 26 सप्टेंबर
C) 2 ऑक्टोबर
D) 14 नोव्हेंबर
उत्तर: B) 26 सप्टेंबर

6. 2026 Asian Games कोणत्या देशात आयोजित करण्यात आले?
A) चीन
B) दक्षिण कोरिया
C) जपान
D) इंडोनेशिया
उत्तर: C) जपान

7. 2026 Asian Games चे यजमान शहर कोणते आहे?
A) टोकियो
B) Aichi-Nagoya
C) ओसाका
D) क्योटो
उत्तर: B) Aichi-Nagoya

8. पुरुषांच्या मॅरेथॉनमध्ये भारतासाठी रौप्यपदक कोणी जिंकले?
A) अविनाश साबळे
B) सावन बारवाल
C) नीरज चोप्रा
D) गुलवीर सिंह
उत्तर: B) सावन बारवाल

9. सावन बारवाल यांनी कोणत्या क्रीडा प्रकारात रौप्यपदक जिंकले?
A) 10,000 मीटर धावणे
B) मॅरेथॉन
C) 5,000 मीटर धावणे
D) रेस वॉक
उत्तर: B) मॅरेथॉन

10. सावन बारवाल यांच्या Asian Games कामगिरीसोबत कोणता विक्रम नोंदवला गेला?
A) आशियाई विक्रम
B) जागतिक विक्रम
C) राष्ट्रीय विक्रम
D) ऑलिम्पिक विक्रम
उत्तर: C) राष्ट्रीय विक्रम

11. UPI चा संबंध कोणत्या क्षेत्राशी आहे?
A) कृषी
B) डिजिटल पेमेंट
C) अंतराळ संशोधन
D) संरक्षण
उत्तर: B) डिजिटल पेमेंट

12. “Cashless Nation: How UPI Changed Everything” हे पुस्तक कोणत्या विषयाशी संबंधित आहे?
A) भारतीय शेती
B) UPI आणि डिजिटल अर्थव्यवस्था
C) भारतीय इतिहास
D) क्रीडा
उत्तर: B) UPI आणि डिजिटल अर्थव्यवस्था

13. “Cashless Nation: How UPI Changed Everything” या पुस्तकाचे प्रकाशन 26 सप्टेंबर रोजी कोणत्या शहरात झाले?
A) मुंबई
B) पुणे
C) बंगळुरू
D) हैदराबाद
उत्तर: C) बंगळुरू

14. UPI चा विस्तार कोणत्या देशाच्या डिजिटल पेमेंट व्यवस्थेशी संबंधित आहे?
A) भारत
B) जपान
C) फ्रान्स
D) कॅनडा
उत्तर: A) भारत

15. Guntur आणि Nambur दरम्यान कोणता प्रकल्प सुरू करण्यात आला?
A) मेट्रो रेल्वे
B) चार पदरी Road Over Bridge
C) विमानतळ
D) बुलेट ट्रेन
उत्तर: B) चार पदरी Road Over Bridge

16. Guntur–Nambur Road Over Bridge प्रकल्पाची अंदाजे किंमत किती आहे?
A) ₹50 कोटी
B) ₹75 कोटी
C) ₹108 कोटी
D) ₹250 कोटी
उत्तर: C) ₹108 कोटी

17. Guntur आणि Nambur कोणत्या राज्यात आहेत?
A) तेलंगणा
B) आंध्र प्रदेश
C) कर्नाटक
D) तामिळनाडू
उत्तर: B) आंध्र प्रदेश

18. Road Over Bridge चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) विमान वाहतूक वाढवणे
B) रेल्वे क्रॉसिंगवरील वाहतूक समस्या कमी करणे
C) समुद्री वाहतूक वाढवणे
D) कृषी उत्पादन वाढवणे
उत्तर: B) रेल्वे क्रॉसिंगवरील वाहतूक समस्या कमी करणे

19. 26 सप्टेंबर 2026 रोजी कोणत्या संस्थेने Direct Recruitment संदर्भात जाहिरात प्रसिद्ध केली?
A) SSC
B) UPSC
C) IBPS
D) NTA
उत्तर: B) UPSC

20. UPSC च्या संबंधित भरतीची जाहिरात क्रमांक कोणता होता?
A) 10/2026
B) 11/2026
C) 12/2026
D) 13/2026
उत्तर: C) 12/2026

21. UPSC च्या या भरतीसाठी अर्ज करण्याची अंतिम तारीख कोणती होती?
A) 30 सप्टेंबर 2026
B) 10 ऑक्टोबर 2026
C) 16 ऑक्टोबर 2026
D) 31 ऑक्टोबर 2026
उत्तर: C) 16 ऑक्टोबर 2026

22. Pandemic Preparedness चा संबंध कशाशी आहे?
A) महामारीसाठी पूर्वतयारी
B) क्रीडा प्रशिक्षण
C) आर्थिक नियोजन
D) कृषी उत्पादन
उत्तर: A) महामारीसाठी पूर्वतयारी

23. भारताने जागतिक महामारीविषयक चर्चेत कशावर भर दिला?
A) आंतरराष्ट्रीय सहकार्य
B) केवळ देशांतर्गत उपाय
C) व्यापार निर्बंध
D) पर्यटन वाढ
उत्तर: A) आंतरराष्ट्रीय सहकार्य

24. One Health Approach मुख्यतः कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
A) आरोग्य व मानव-प्राणी-पर्यावरण यांचा परस्पर संबंध
B) केवळ क्रीडा
C) केवळ बँकिंग
D) केवळ शिक्षण
उत्तर: A) आरोग्य व मानव-प्राणी-पर्यावरण यांचा परस्पर संबंध

25. भारताने महामारीच्या काळात कोणत्या प्रकारची मदत विविध देशांना दिली होती?
A) केवळ आर्थिक मदत
B) लस आणि वैद्यकीय मदत
C) केवळ अन्नधान्य
D) केवळ शस्त्रे
उत्तर: B) लस आणि वैद्यकीय मदत

26. 26 सप्टेंबर 2026 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कोणत्या माजी पंतप्रधानांना जयंतीनिमित्त श्रद्धांजली वाहिली?
A) राजीव गांधी
B) डॉ. मनमोहन सिंह
C) लालबहादूर शास्त्री
D) अटल बिहारी वाजपेयी
उत्तर: B) डॉ. मनमोहन सिंह

27. उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी 26 सप्टेंबर 2026 रोजी कोणाची भेट घेतली?
A) राष्ट्रपती
B) उपराष्ट्रपती
C) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
D) गृहमंत्री
उत्तर: C) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी

28. निवडणूक आयोगाच्या SIR प्रक्रियेत BLO चे मुख्य काम कोणते आहे?
A) न्यायालयीन निर्णय देणे
B) मतदारांशी संबंधित क्षेत्रीय काम करणे
C) अर्थसंकल्प तयार करणे
D) पोलीस तपास करणे
उत्तर: B) मतदारांशी संबंधित क्षेत्रीय काम करणे

29. 26 सप्टेंबर 2026 च्या चालू घडामोडींमध्ये खालीलपैकी कोणता विषय डिजिटल अर्थव्यवस्थेशी संबंधित आहे?
A) UPI
B) SIR
C) Asian Games
D) Road Over Bridge
उत्तर: A) UPI

30. 26 सप्टेंबर 2026 च्या चालू घडामोडींमध्ये खालीलपैकी कोणता विषय स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाचा क्रीडा विषय आहे?
A) सावन बारवाल यांचे मॅरेथॉन रौप्यपदक
B) UPI व्यवहार
C) UPSC भरती
D) SIR प्रक्रिया
उत्तर: A) सावन बारवाल यांचे मॅरेथॉन रौप्यपदक

अधिकृत स्रोत

1. भारत सरकार – Press Information Bureau (PIB): निवडणूक आयोगाची 26 सप्टेंबरची बैठक व SIR निर्णय
   PIB – Election Commission Press Release
2. PIB – डॉ. मनमोहन सिंह यांच्या जयंतीनिमित्त पंतप्रधानांची श्रद्धांजली
   PIB – Dr. Manmohan Singh Birth Anniversary
3. PIB – भारताची Global Pandemic Preparedness संदर्भातील भूमिका
   PIB – Global Pandemic Preparedness
4. PIB – Sawan Barwal यांचे Asian Games मधील रौप्यपदक
   PIB – Sawan Barwal Silver Medal
5. PIB – 26 सप्टेंबर 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या सर्व प्रेस रिलीजची यादी
   PIB – 26 September 2026 Releases

महत्त्वाचे: तुमच्या लेखातील माहिती तपासताना PIB आणि संबंधित सरकारी संस्थांच्या अधिकृत वेबसाइटला प्रथम प्राधान्य द्या. उदाहरणार्थ, SIR संदर्भातील 26 सप्टेंबरच्या निर्णयाची अधिकृत नोंद PIB वर उपलब्ध आहे.

Sawan Barwal यांच्या कामगिरीची अधिकृत PMO/PIB नोंदही 26 सप्टेंबरलाच प्रसिद्ध झाली आहे.