15 जुलै 2026 चालू घडामोडी | Daily Current Affairs in Marathi | MPSC | UPSC | Police Bharti | Talathi
15 जुलै 2026 रोजी देश-विदेशात अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी घडल्या. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी तसेच रोजच्या चालू घडामोडी जाणून घेऊ इच्छिणाऱ्या वाचकांसाठी हा लेख उपयुक्त आहे. या लेखात राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, अर्थव्यवस्था, विज्ञान-तंत्रज्ञान, पर्यावरण आणि क्रीडा क्षेत्रातील महत्त्वाच्या अपडेट्स सोप्या भाषेत दिल्या आहेत.
1) संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेसाठी भारताची SHANTI Campaign सुरू
भारताने 2028-29 या कालावधीतील संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या (UNSC) अस्थायी सदस्यत्वासाठी SHANTI Campaign सुरू केली. या मोहिमेचा उद्देश विविध देशांचा पाठिंबा मिळवणे आणि जागतिक शांतता, सहकार्य व बहुपक्षीय व्यवस्थेत भारताची भूमिका अधिक मजबूत करणे हा आहे.
परीक्षेसाठी लक्षात ठेवा
- संस्था : संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद (UNSC)
- भारताची उमेदवारी : 2028-29
- अभियान : SHANTI Campaign
2) भारत-न्यूझीलंडमध्ये 10 महत्त्वाच्या करारांवर स्वाक्षऱ्या
भारत आणि न्यूझीलंड यांनी संरक्षण, शिक्षण, कृषी, व्यापार आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील 10 सामंजस्य करार (MoUs) केले. यासोबत Strategic Partnership Roadmap 2030 जाहीर करण्यात आला. या करारांमुळे दोन्ही देशांतील आर्थिक आणि धोरणात्मक संबंध अधिक मजबूत होणार आहेत.
3) भारत-यूके मुक्त व्यापार करार (FTA) लागू
15 जुलैपासून भारत-युनायटेड किंगडममधील मुक्त व्यापार कराराचा महत्त्वाचा टप्पा लागू झाला. यामुळे ब्रिटनमधील बहुतांश आयात शुल्क कमी करण्यात आले असून भारतीय वस्त्रोद्योग, औषधनिर्मिती, अभियांत्रिकी आणि कृषी निर्यातीला मोठा फायदा होण्याची अपेक्षा आहे.
4) EPFO Amnesty Scheme चर्चेत
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) ची Amnesty Scheme चर्चेत आहे. जुन्या प्रकरणांतील अनुपालन सुधारण्यासाठी आणि नियोक्त्यांना नियमबद्ध करण्यासाठी ही योजना महत्त्वाची मानली जात आहे.
5) कृत्रिम बुद्धिमत्तेवरील संयुक्त राष्ट्रांचा पहिला वैज्ञानिक अहवाल
संयुक्त राष्ट्रांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) पहिला वैज्ञानिक अहवाल प्रसिद्ध केला. या अहवालात AI चा सुरक्षित, जबाबदार आणि नैतिक वापर सुनिश्चित करण्यासाठी देशांनी प्रभावी नियमन आणि प्रशासन विकसित करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
6) भारत-ओमान CEPA अंतर्गत Tariff Rate Quota प्रक्रिया जाहीर
भारताने भारत-ओमान CEPA अंतर्गत Tariff Rate Quota (TRQ) वाटपाची प्रक्रिया अधिसूचित केली. यामुळे दोन्ही देशांतील व्यापार अधिक सुलभ होण्यास मदत होईल.
7) कोलकाता येथे 31 वा दिव्य कला मेळा सुरू
केंद्रीय सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालयाच्या वतीने कोलकाता येथे 31 वा दिव्य कला मेळा सुरू झाला. दिव्यांग कारागीर आणि उद्योजकांना त्यांच्या उत्पादनांसाठी राष्ट्रीय व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे हा या मेळ्याचा उद्देश आहे.
8) उत्तराखंडमध्ये भारतीय विशाल उडणारी खार पुन्हा आढळली
सुमारे 12 वर्षांनंतर उत्तराखंडच्या रामनगर परिसरात Indian Giant Flying Squirrel पुन्हा आढळली. जैवविविधतेच्या दृष्टीने ही अत्यंत महत्त्वाची नोंद मानली जात आहे.
9) लॉर्ड्स मैदानावर भारतीय महिला संघाचा ऐतिहासिक कसोटी विजय
भारतीय महिला क्रिकेट संघाने इंग्लंडविरुद्ध लॉर्ड्स येथे ऐतिहासिक कसोटी विजय मिळवला. यष्टिका भाटियाने लॉर्ड्सवर कसोटी शतक झळकावणारी पहिली महिला खेळाडू होण्याचा मान मिळवला.
10) स्वातंत्र्यदिनाच्या तयारीसाठी लाल किल्ला पर्यटकांसाठी बंद
भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाने (ASI) 15 जुलै ते 15 ऑगस्ट 2026 या कालावधीत स्वातंत्र्यदिनाच्या तयारीमुळे दिल्लीतील लाल किल्ला पर्यटकांसाठी बंद ठेवण्याचा निर्णय घेतला.
परीक्षेसाठी झटपट रिव्हिजन
- SHANTI Campaign – UNSC 2028-29
- India–New Zealand : 10 MoUs
- Strategic Partnership Roadmap 2030
- India–UK FTA
- UN Scientific Report on AI
- India–Oman TRQ
- 31st Divya Kala Mela – Kolkata
- Indian Giant Flying Squirrel – Uttarakhand
- भारताचा लॉर्ड्सवरील महिला कसोटी विजय
- लाल किल्ला 15 जुलै–15 ऑगस्ट बंद
निष्कर्ष
15 जुलै 2026 च्या या घडामोडी MPSC, UPSC, SSC, Banking, Railway, Police Bharti, Talathi, Gramsevak आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. विशेषतः भारताचे परराष्ट्र धोरण, आंतरराष्ट्रीय व्यापार, पर्यावरण, सामाजिक न्याय आणि क्रीडा या विषयांवरील प्रश्न विचारले जाण्याची शक्यता अधिक आहे.
हे देखील वाचा
13 जुलै 2026 चालू घडामोडी | भारत व जगातील महत्त्वाच्या घडामोडी | MPSC, UPSC, SSC, Police Bharti, Talathi परीक्षेसाठी उपयुक्त
12 जुलै 2026 चालू घडामोडी | MPSC, UPSC, SSC, पोलीस भरती व स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय अपडेट्स
15 जुलै 2026 चालू घडामोडी – 30 महत्त्वाचे MCQ (उत्तरांसह)
1) भारताने SHANTI Campaign कोणत्या संस्थेच्या अस्थायी सदस्यत्वासाठी सुरू केली?
A) G20
B) BRICS
C) UNSC
D) ASEAN
उत्तर: C) UNSC
2) SHANTI Campaign कोणत्या कालावधीतील सदस्यत्वासाठी आहे?
A) 2026-27
B) 2027-28
C) 2028-29
D) 2030-31
उत्तर: C) 2028-29
3) भारत आणि न्यूझीलंड यांनी किती सामंजस्य करार (MoUs) केले?
A) 5
B) 8
C) 10
D) 12
उत्तर: C) 10
4) भारत-न्यूझीलंड भागीदारीसाठी कोणता रोडमॅप जाहीर करण्यात आला?
A) Vision 2040
B) Strategic Partnership Roadmap 2030
C) Green India Plan
D) Digital Asia Mission
उत्तर: B) Strategic Partnership Roadmap 2030
5) 15 जुलै 2026 रोजी कोणत्या देशासोबतच्या मुक्त व्यापार कराराची (FTA) अंमलबजावणी महत्त्वाच्या टप्प्यात पोहोचली?
A) फ्रान्स
B) जपान
C) युनायटेड किंगडम
D) ऑस्ट्रेलिया
उत्तर: C) United Kingdom
6) India-UK FTA मुळे कोणत्या क्षेत्राला सर्वाधिक फायदा अपेक्षित आहे?
A) वस्त्रोद्योग
B) औषधनिर्मिती
C) अभियांत्रिकी
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
7) Amnesty Scheme कोणत्या संस्थेशी संबंधित आहे?
A) RBI
B) SEBI
C) EPFO
D) NABARD
उत्तर: C) EPFO
8) EPFO चे पूर्ण नाव काय?
A) Employees Pension Fund Organisation
B) Employees Provident Fund Organisation
C) Employee Public Finance Office
D) Employment Pension Finance Organisation
उत्तर: B) Employees Provident Fund Organisation
9) कृत्रिम बुद्धिमत्तेवरील पहिला वैज्ञानिक अहवाल कोणत्या संस्थेने प्रसिद्ध केला?
A) UNESCO
B) WHO
C) United Nations
D) World Bank
उत्तर: C) United Nations
10) AI अहवालाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) AI वर बंदी घालणे
B) सुरक्षित व जबाबदार AI वापराला प्रोत्साहन देणे
C) AI निर्यात वाढवणे
D) AI कर वाढवणे
उत्तर: B)
11) भारत-ओमान CEPA अंतर्गत कोणती प्रक्रिया अधिसूचित करण्यात आली?
A) GST प्रक्रिया
B) Tariff Rate Quota (TRQ)
C) Digital Tax
D) Import Ban
उत्तर: B)
12) CEPA चे पूर्ण रूप काय?
A) Comprehensive Economic Partnership Agreement
B) Common Export Promotion Agreement
C) Central Economic Policy Act
D) Comprehensive Export Programme Agreement
उत्तर: A)
13) 31 वा दिव्य कला मेळा कुठे आयोजित करण्यात आला?
A) मुंबई
B) नवी दिल्ली
C) कोलकाता
D) चेन्नई
उत्तर: C) कोलकाता
14) दिव्य कला मेळ्याचा उद्देश काय आहे?
A) पर्यटन वाढवणे
B) दिव्यांग कारागिरांना व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे
C) कृषी प्रदर्शन
D) विज्ञान प्रदर्शन
उत्तर: B)
15) Indian Giant Flying Squirrel पुन्हा कोणत्या राज्यात आढळली?
A) हिमाचल प्रदेश
B) उत्तराखंड
C) सिक्कीम
D) अरुणाचल प्रदेश
उत्तर: B)
16) ही खार किती वर्षांनंतर पुन्हा आढळली?
A) 5 वर्षे
B) 8 वर्षे
C) 10 वर्षे
D) 12 वर्षे
उत्तर: D)
17) भारतीय महिला क्रिकेट संघाने ऐतिहासिक कसोटी विजय कुठे मिळवला?
A) ओव्हल
B) लॉर्ड्स
C) ईडन गार्डन्स
D) मेलबर्न
उत्तर: B)
18) लॉर्ड्सवर कसोटी शतक झळकावणारी पहिली भारतीय महिला कोण ठरली?
A) स्मृती मंधाना
B) हरमनप्रीत कौर
C) यष्टिका भाटिया
D) जेमिमा रॉड्रिग्स
उत्तर: C)
19) लाल किल्ला कोणत्या शहरात आहे?
A) आग्रा
B) जयपूर
C) दिल्ली
D) लखनऊ
उत्तर: C)
20) लाल किल्ला कोणत्या कालावधीत पर्यटकांसाठी बंद ठेवण्यात आला?
A) 1–31 जुलै
B) 15 जुलै–15 ऑगस्ट
C) 1–15 ऑगस्ट
D) 10–20 जुलै
उत्तर: B)
21) लाल किल्ला बंद ठेवण्याचे कारण काय?
A) दुरुस्ती
B) G20 बैठक
C) स्वातंत्र्यदिन तयारी
D) पावसाळा
उत्तर: C)
22) UNSC चे मुख्यालय कुठे आहे?
A) जिनिव्हा
B) पॅरिस
C) न्यूयॉर्क
D) व्हिएन्ना
उत्तर: C)
23) SHANTI Campaign कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
A) क्रीडा
B) परराष्ट्र धोरण
C) शेती
D) आरोग्य
उत्तर: B)
24) India-UK FTA मुळे कोणत्या क्षेत्रातील निर्यात वाढण्याची अपेक्षा आहे?
A) औषधे
B) वस्त्रोद्योग
C) कृषी उत्पादने
D) वरील सर्व
उत्तर: D)
25) Divya Kala Mela कोणत्या मंत्रालयाशी संबंधित आहे?
A) वित्त मंत्रालय
B) सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालय
C) कृषी मंत्रालय
D) शिक्षण मंत्रालय
उत्तर: B)
26) Tariff Rate Quota (TRQ) हा शब्द कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
A) शिक्षण
B) व्यापार
C) क्रीडा
D) संरक्षण
उत्तर: B)
27) Indian Giant Flying Squirrel ही कोणत्या प्रकारची प्राणी प्रजाती आहे?
A) सरपटणारा प्राणी
B) पक्षी
C) सस्तन प्राणी
D) मासा
उत्तर: C)
28) EPFO कोणत्या मंत्रालयाच्या अखत्यारीत कार्य करते?
A) वित्त मंत्रालय
B) कामगार व रोजगार मंत्रालय
C) गृह मंत्रालय
D) वाणिज्य मंत्रालय
उत्तर: B)
29) AI संदर्भातील वैज्ञानिक अहवालात कोणत्या गोष्टीवर भर देण्यात आला?
A) AI वर पूर्ण बंदी
B) नैतिक व सुरक्षित वापर
C) AI कर वाढवणे
D) AI आयात बंद करणे
उत्तर: B)
30) 15 जुलै 2026 च्या चालू घडामोडींमध्ये खालीलपैकी कोणता विषय समाविष्ट होता?
A) SHANTI Campaign
B) India–UK FTA
C) EPFO Amnesty Scheme
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
