12 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या ठरल्या आहेत. आजच्या दिवसातील सर्वात मोठी घडामोड म्हणजे नवी दिल्ली येथे सुरू झालेली 18वी BRICS शिखर परिषद. भारताच्या अध्यक्षतेखाली होत असलेल्या या परिषदेत अनेक देशांचे प्रमुख आणि वरिष्ठ प्रतिनिधी सहभागी झाले आहेत. याशिवाय भारत-चीन संबंध, भारत-मलेशिया सहकार्य, भारत-व्हिएतनाम संबंध, भारत-इथिओपिया भागीदारी, अर्थव्यवस्था, तंत्रज्ञान आणि जागतिक राजकारणाशी संबंधित अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी आज चर्चेत राहिल्या.
स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आजच्या चालू घडामोडी विशेष महत्त्वाच्या आहेत. UPSC, MPSC, SSC, Banking, Railway, Police Bharti, Talathi, ZP, शिक्षक भरती आणि इतर सरकारी परीक्षांमध्ये अशा राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.
1. नवी दिल्लीमध्ये 18वी BRICS शिखर परिषद सुरू
12 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे 18वी BRICS शिखर परिषद सुरू झाली. भारताच्या अध्यक्षतेखाली ही परिषद आयोजित करण्यात आली आहे.
BRICS हे उदयोन्मुख अर्थव्यवस्था आणि जागतिक दक्षिणेतील महत्त्वाचे व्यासपीठ मानले जाते. या परिषदेत अर्थव्यवस्था, व्यापार, गुंतवणूक, ऊर्जा, तंत्रज्ञान, आरोग्य, हवामान बदल, दहशतवाद आणि जागतिक संस्थांमध्ये सुधारणा यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा होत आहे.
भारतासाठी या परिषदेचे महत्त्व मोठे आहे कारण BRICSच्या माध्यमातून भारताला विकसनशील आणि उदयोन्मुख देशांमध्ये सहकार्य वाढवण्याची संधी मिळते.
12 सप्टेंबरला विविध देशांचे नेते आणि वरिष्ठ प्रतिनिधी नवी दिल्लीमध्ये दाखल झाले. चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग देखील BRICS परिषदेसाठी भारतात आले. PIBच्या माहितीनुसार विविध देशांचे नेते आणि WHOचे महासंचालक डॉ. टेड्रोस अदनोम घेब्रेयेसस यांच्यासह अनेक मान्यवर परिषदेसाठी नवी दिल्लीत दाखल झाले.
2. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि शी जिनपिंग यांची महत्त्वाची भेट
12 सप्टेंबरची आणखी एक महत्त्वाची घडामोड म्हणजे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांची द्विपक्षीय भेट.
भारत आणि चीन यांच्यातील संबंधांमध्ये सीमावादामुळे मागील काही वर्षांमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. त्यामुळे दोन्ही देशांच्या प्रमुखांची भेट आंतरराष्ट्रीय पातळीवर महत्त्वाची मानली जात आहे.
या भेटीत दोन्ही नेत्यांनी भारत-चीन संबंधांमध्ये शांतता आणि स्थिरतेचे महत्त्व अधोरेखित केले. सीमा भागात शांतता राखणे आणि आधी झालेल्या करारांचा आदर करणे हे द्विपक्षीय संबंधांच्या पुढील विकासासाठी महत्त्वाचे असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले.
पंतप्रधान मोदी यांनी भारत-चीन संबंधांमध्ये परस्पर आदर, परस्पर संवेदनशीलता आणि परस्पर हित या तत्त्वांना महत्त्व दिले. दोन्ही देशांनी मतभेदांचे रूपांतर संघर्षात होऊ नये यावर भर दिला.
ही भेट भारताच्या परराष्ट्र धोरणाच्या दृष्टीनेही महत्त्वाची आहे.
3. भारत-मलेशिया संबंधांना नवी दिशा
12 सप्टेंबर रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मलेशियाचे पंतप्रधान अन्वर इब्राहिम यांची भेट घेतली.
ही भेट BRICS शिखर परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर झाली. मलेशिया BRICSमध्ये Partner Country म्हणून सहभागी होत आहे.
दोन्ही नेत्यांनी व्यापार आणि गुंतवणूक, संरक्षण व सुरक्षा, सेमीकंडक्टर, पायाभूत सुविधा, डिजिटल अर्थव्यवस्था, ऊर्जा, FinTech, शिक्षण, पर्यटन आणि लोकांमधील संबंध यांसारख्या विविध क्षेत्रांतील सहकार्याचा आढावा घेतला.
विशेष म्हणजे मलेशियाने सबा येथील कोटा किनाबालू येथे भारताचे वाणिज्य दूतावास स्थापन करण्यास सहमती दर्शवली. भारत-मलेशिया संबंध अधिक मजबूत करण्याच्या दृष्टीने हा महत्त्वाचा निर्णय मानला जात आहे.
4. भारत-व्हिएतनाम संबंधांवरही चर्चा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 12 सप्टेंबर रोजी व्हिएतनामचे पंतप्रधान ले मिन्ह हंग यांचीही भेट घेतली.
BRICS परिषदेत Partner Country म्हणून व्हिएतनामचा सहभाग आहे. या भेटीत भारत आणि व्हिएतनाममधील द्विपक्षीय संबंधांचा आढावा घेण्यात आला.
भारत आणि व्हिएतनाम यांचे संबंध संरक्षण, व्यापार, तंत्रज्ञान आणि इंडो-पॅसिफिक क्षेत्राच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहेत.
व्हिएतनाम हा भारताच्या Act East Policy मधील महत्त्वाचा भागीदार मानला जातो. दोन्ही देशांनी द्विपक्षीय भागीदारी आणखी मजबूत करण्याचा निर्धार व्यक्त केला.
5. भारत-इथिओपिया धोरणात्मक भागीदारी
12 सप्टेंबर रोजी पंतप्रधान मोदी यांनी इथिओपियाचे पंतप्रधान अबी अहमद अली यांचीही भेट घेतली.
या बैठकीत आर्थिक सहकार्य, संरक्षण व सुरक्षा, क्षमता विकास आणि बहुपक्षीय व्यासपीठांवरील सहकार्य यावर चर्चा झाली.
BRICS परिषदेत इथिओपियाच्या सहभागामुळे Global South म्हणजेच जागतिक दक्षिणेचा सामूहिक आवाज अधिक मजबूत होत असल्याचे भारताने अधोरेखित केले.
6. भारत-रशिया संबंधांनाही महत्त्व
BRICS परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि रशियामधील संबंधांवरही विशेष लक्ष राहिले.
11 सप्टेंबर रोजी पंतप्रधान मोदी आणि रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांची भेट झाली होती. दोन्ही नेत्यांनी राजकीय, आर्थिक, संरक्षण, ऊर्जा, अंतराळ, कौशल्य विकास आणि लोकांमधील संबंध यांसारख्या क्षेत्रांतील सहकार्याचा आढावा घेतला.
भारतामध्ये 9 ते 11 सप्टेंबरदरम्यान प्रथमच INNOPROM India औद्योगिक प्रदर्शन आयोजित करण्यात आले. मोदी आणि पुतीन यांनी या प्रदर्शनाला भेट दिली.
दोन्ही देशांनी व्यापार आणि औद्योगिक संबंध अधिक मजबूत करण्यावर भर दिला. पुतीन यांनी पंतप्रधान मोदींना रशियात होणाऱ्या 24व्या भारत-रशिया वार्षिक शिखर परिषदेसाठी आमंत्रित केले असून मोदींनी हे आमंत्रण स्वीकारले आहे.
7. भारताच्या Deep-Tech क्षेत्राचे प्रदर्शन
BRICS परिषदेसोबत Bharat Innovates Exposition 2026 चे आयोजन करण्यात आले.
11 आणि 12 सप्टेंबर रोजी भारत मंडपम येथे हे प्रदर्शन आयोजित करण्यात आले. भारतीय उच्च शिक्षण संस्था, स्टार्टअप्स, संशोधन संस्था आणि Deep-Tech क्षेत्रातील नवकल्पना आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सादर करणे हा यामागचा उद्देश आहे.
या प्रदर्शनात 37 भारतीय Deep-Tech innovators सहभागी झाले.
यामुळे भारतीय स्टार्टअप्सना BRICS देशांतील गुंतवणूकदार, कंपन्या, संशोधन संस्था आणि इतर भागीदारांशी संपर्क साधण्याची संधी मिळाली.
8. भारत-रशिया व्यापारासाठी मोठे लक्ष्य
भारत आणि रशिया यांनी 2030 पर्यंत द्विपक्षीय व्यापार 100 अब्ज डॉलरपर्यंत नेण्याचे लक्ष्य निश्चित केल्याची माहिती 12 सप्टेंबरच्या चालू घडामोडींमध्ये महत्त्वाची ठरली.
सध्याचा व्यापार सुमारे 60 अब्ज डॉलरच्या आसपास असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
दोन्ही देशांमध्ये गुंतवणूक वाढवण्यासाठी Bilateral Investment Treaty आणि 2030 पर्यंत सुमारे 50 अब्ज डॉलरच्या द्विपक्षीय गुंतवणुकीच्या दिशेने प्रयत्न सुरू आहेत.
9. RBIकडून मोठ्या प्रमाणात तरलता शोषण्याची तयारी
भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीनेही 12 सप्टेंबरच्या चालू घडामोडींमध्ये RBIशी संबंधित बातमी महत्त्वाची आहे.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने सरकारी रोख्यांची विक्री करून बँकिंग व्यवस्थेतील अतिरिक्त तरलता शोषण्याचा निर्णय घेतला आहे. या ऑपरेशनची एकूण रक्कम सुमारे ₹1 लाख कोटी आहे.
ही विक्री 16 सप्टेंबरपासून तीन टप्प्यांमध्ये होणार असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
बँकिंग व्यवस्थेत मोठ्या प्रमाणावर अतिरिक्त पैसा उपलब्ध झाल्यामुळे अल्पकालीन व्याजदरांवर दबाव निर्माण झाला होता. त्यामुळे RBIने बाजारातील अतिरिक्त तरलता कमी करण्यासाठी हा उपाय निवडला आहे.
10. चीन-दिल्ली विमानसेवा पुन्हा सुरू होणार
भारत आणि चीनमधील संबंध सुधारण्याच्या पार्श्वभूमीवर हवाई संपर्काच्याही दृष्टीने महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे.
China Southern Airlines 21 सप्टेंबर 2026 पासून ग्वांगझोऊ आणि नवी दिल्लीदरम्यान नियमित प्रवासी विमानसेवा पुन्हा सुरू करणार आहे.
ही सेवा सुमारे सहा वर्षांच्या अंतरानंतर पुन्हा सुरू होत आहे. यामुळे दोन्ही देशांतील प्रवास, व्यवसाय आणि लोकांमधील संपर्क वाढण्यास मदत होऊ शकते.
12 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी – 30 MCQ
1. 18वी BRICS शिखर परिषद कोणत्या शहरात आयोजित करण्यात आली?
A) मुंबई
B) नवी दिल्ली
C) बंगळुरू
D) हैदराबाद
उत्तर: B) नवी दिल्ली
2. 18व्या BRICS शिखर परिषदेचे अध्यक्षपद कोणत्या देशाकडे आहे?
A) चीन
B) रशिया
C) भारत
D) ब्राझील
उत्तर: C) भारत
3. BRICS शिखर परिषदेसाठी भारतात आलेले चीनचे राष्ट्राध्यक्ष कोण आहेत?
A) ली कियांग
B) शी जिनपिंग
C) वांग यी
D) हू जिंताओ
उत्तर: B) शी जिनपिंग
4. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 12 सप्टेंबर 2026 रोजी कोणत्या देशाच्या राष्ट्राध्यक्षांची भेट घेतली?
A) चीन
B) जपान
C) अमेरिका
D) फ्रान्स
उत्तर: A) चीन
5. भारत-मलेशिया बैठकीत खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्रावर चर्चा झाली?
A) सेमीकंडक्टर
B) डिजिटल अर्थव्यवस्था
C) संरक्षण
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
6. मलेशियाचे पंतप्रधान कोण आहेत?
A) अन्वर इब्राहिम
B) महाथीर मोहम्मद
C) इस्माईल साबरी
D) मुहिद्दीन यासिन
उत्तर: A) अन्वर इब्राहिम
7. भारताचे वाणिज्य दूतावास कोणत्या मलेशियन शहरात स्थापन करण्यास सहमती दर्शवण्यात आली?
A) क्वालालंपूर
B) पेनांग
C) कोटा किनाबालू
D) मलाक्का
उत्तर: C) कोटा किनाबालू
8. भारताने व्हिएतनामसोबतच्या संबंधांना कोणत्या धोरणाच्या संदर्भात महत्त्व दिले आहे?
A) Look West Policy
B) Act East Policy
C) Neighbourhood First
D) Digital India
उत्तर: B) Act East Policy
9. व्हिएतनामचे पंतप्रधान कोण आहेत?
A) फाम मिन्ह चिन्ह
B) ले मिन्ह हंग
C) गुयेन फु त्रोंग
D) तो लाम
उत्तर: B) ले मिन्ह हंग
10. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कोणत्या देशाच्या पंतप्रधानांची भेट घेतली?
A) इथिओपिया
B) केनिया
C) नायजेरिया
D) दक्षिण आफ्रिका
उत्तर: A) इथिओपिया
11. इथिओपियाचे पंतप्रधान कोण आहेत?
A) अबी अहमद अली
B) विल्यम रुटो
C) सिरिल रामाफोसा
D) जोसेफ बोआकाई
उत्तर: A) अबी अहमद अली
12. BRICS परिषदेसोबत कोणते प्रदर्शन आयोजित करण्यात आले?
A) Bharat Innovates Exposition 2026
B) India Digital Expo 2026
C) Bharat Tech Expo 2026
D) Startup India Expo 2026
उत्तर: A) Bharat Innovates Exposition 2026
13. Bharat Innovates Exposition 2026 मध्ये कोणत्या क्षेत्रावर विशेष भर देण्यात आला?
A) Deep-Tech
B) कृषी
C) पर्यटन
D) क्रीडा
उत्तर: A) Deep-Tech
14. Bharat Innovates Exposition 2026 मध्ये किती भारतीय Deep-Tech innovators सहभागी झाले?
A) 27
B) 32
C) 37
D) 47
उत्तर: C) 37
15. भारत-रशिया द्विपक्षीय व्यापार 2030 पर्यंत किती करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे?
A) 50 अब्ज डॉलर
B) 75 अब्ज डॉलर
C) 100 अब्ज डॉलर
D) 150 अब्ज डॉलर
उत्तर: C) 100 अब्ज डॉलर
16. भारत-रशिया संबंधांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्राला महत्त्व देण्यात आले?
A) ऊर्जा
B) संरक्षण
C) अंतराळ
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
17. रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष कोण आहेत?
A) दिमित्री मेदवेदेव
B) व्लादिमीर पुतीन
C) मिखाईल मिशुस्तिन
D) सर्गेई लावरोव
उत्तर: B) व्लादिमीर पुतीन
18. INNOPROM India प्रदर्शन कोणत्या देशाशी संबंधित औद्योगिक प्रदर्शन आहे?
A) चीन
B) जपान
C) रशिया
D) जर्मनी
उत्तर: C) रशिया
19. भारत-रशिया व्यापारासाठी 2030 पर्यंत किती डॉलरचे लक्ष्य ठेवण्यात आले?
A) 25 अब्ज डॉलर
B) 50 अब्ज डॉलर
C) 75 अब्ज डॉलर
D) 100 अब्ज डॉलर
उत्तर: D) 100 अब्ज डॉलर
20. RBIने अतिरिक्त तरलता शोषण्यासाठी सरकारी रोख्यांची विक्री किती रकमेची जाहीर केली?
A) ₹50,000 कोटी
B) ₹75,000 कोटी
C) ₹1 लाख कोटी
D) ₹2 लाख कोटी
उत्तर: C) ₹1 लाख कोटी
21. RBIच्या सरकारी रोखे विक्रीचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) चलन छापणे
B) अतिरिक्त तरलता शोषणे
C) कर वाढवणे
D) परकीय चलन खरेदी करणे
उत्तर: B) अतिरिक्त तरलता शोषणे
22. RBIचे पूर्ण नाव काय आहे?
A) Reserve Bank of India
B) Royal Bank of India
C) Regional Bank of India
D) Revenue Bank of India
उत्तर: A) Reserve Bank of India
23. China Southern Airlines कोणत्या दोन शहरांदरम्यान विमानसेवा पुन्हा सुरू करणार आहे?
A) बीजिंग–मुंबई
B) ग्वांगझोऊ–नवी दिल्ली
C) शांघाय–मुंबई
D) बीजिंग–कोलकाता
उत्तर: B) ग्वांगझोऊ–नवी दिल्ली
24. ग्वांगझोऊ–नवी दिल्ली विमानसेवा कोणत्या तारखेपासून पुन्हा सुरू होणार आहे?
A) 15 सप्टेंबर 2026
B) 18 सप्टेंबर 2026
C) 21 सप्टेंबर 2026
D) 25 सप्टेंबर 2026
उत्तर: C) 21 सप्टेंबर 2026
25. BRICS परिषदेत कोणत्या प्रकारच्या देशांचा आवाज मजबूत करण्यावर भर दिला जात आहे?
A) Global South
B) Nordic Countries
C) G7 Countries
D) EU Countries
उत्तर: A) Global South
26. BRICSच्या चर्चेत खालीलपैकी कोणता मुद्दा महत्त्वाचा आहे?
A) जागतिक व्यापार
B) ऊर्जा सुरक्षा
C) हवामान बदल
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
27. BRICS परिषदेसाठी भारतात कोणत्या जागतिक संस्थेचे प्रमुख सहभागी झाले?
A) UNESCO
B) WHO
C) IMF
D) World Bank
उत्तर: B) WHO
28. WHOचे महासंचालक कोण आहेत?
A) अँटोनियो गुटेरेस
B) टेड्रोस अदनोम घेब्रेयेसस
C) क्रिस्टालिना जॉर्जीएव्हा
D) अजय बंगा
उत्तर: B) टेड्रोस अदनोम घेब्रेयेसस
29. भारत-चीन संबंधांमध्ये कोणत्या मुद्द्याला विशेष महत्त्व देण्यात आले?
A) सीमा भागातील शांतता व स्थिरता
B) क्रिकेट
C) पर्यटन कर
D) चित्रपट निर्मिती
उत्तर: A) सीमा भागातील शांतता व स्थिरता
30. 12 सप्टेंबर 2026 च्या चालू घडामोडींमध्ये खालीलपैकी कोणता विषय विशेष महत्त्वाचा ठरला?
A) BRICS शिखर परिषद
B) भारत-चीन संबंध
C) भारत-रशिया व्यापार
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व