CTET 2026

CTET 2026 Notification: केंद्रीय शिक्षक पात्रता परीक्षा सप्टेंबर 2026 – शिक्षक होण्याची सुवर्णसंधी

CTET 2026 September Exam | पात्रता, अर्ज प्रक्रिया, परीक्षा पद्धत आणि संपूर्ण माहिती

भारतात शिक्षक होण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या लाखो उमेदवारांसाठी CTET 2026 (Central Teacher Eligibility Test) ही अत्यंत महत्त्वाची परीक्षा मानली जाते. केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ म्हणजेच Central Board of Secondary Education मार्फत आयोजित करण्यात येणारी ही परीक्षा देशभरातील केंद्रीय शाळा आणि अनेक राज्यांतील शाळांमध्ये शिक्षक भरतीसाठी पात्रता निश्चित करते. सप्टेंबर 2026 मध्ये होणाऱ्या CTET परीक्षेसाठी लवकरच अधिकृत अधिसूचना जाहीर होण्याची शक्यता आहे.

जर तुम्हाला इयत्ता 1 ली ते 8 वी पर्यंत शिक्षक बनायचे असेल, तर CTET परीक्षा उत्तीर्ण होणे अत्यंत आवश्यक आहे. या लेखात आपण CTET 2026 बद्दल संपूर्ण माहिती जाणून घेणार आहोत, जसे की पात्रता, वयोमर्यादा, परीक्षा पद्धत, अभ्यासक्रम, अर्ज प्रक्रिया आणि तयारी टिप्स.

भरती क्रमांक – दिलेला नाही

CTET 2026 म्हणजे काय?

CTET म्हणजे Central Teacher Eligibility Test. ही परीक्षा Central Board of Secondary Education आयोजित करते. देशातील केंद्रीय शाळा जसे की Kendriya Vidyalaya Sangathan, Navodaya Vidyalaya Samiti आणि इतर अनेक शाळांमध्ये शिक्षक भरतीसाठी CTET पात्रता आवश्यक असते.

ही परीक्षा दोन पेपरमध्ये घेतली जाते:

Paper 1 – इयत्ता 1 ली ते 5 वी शिक्षकांसाठी
Paper 2 – इयत्ता 6 वी ते 8 वी शिक्षकांसाठी

उमेदवार त्यांच्या पात्रतेनुसार एक किंवा दोन्ही पेपर देऊ शकतात.

CTET 2026 शैक्षणिक पात्रता

Paper 1 (इयत्ता 1 ली ते 5 वी)

उमेदवाराने खालीलपैकी कोणतीही पात्रता पूर्ण केलेली असावी:

12 वी किमान 50% गुणांसह उत्तीर्ण आणि D.El.Ed/B.El.Ed सुरू किंवा पूर्ण
किंवा
पदवी आणि D.El.Ed

Paper 2 (इयत्ता 6 वी ते 8 वी)

पदवी आणि B.Ed/D.El.Ed
किंवा
12 वी 50% गुणांसह B.El.Ed

वयोमर्यादा

CTET परीक्षेसाठी कोणतीही निश्चित वयोमर्यादा नाही. शिक्षक बनण्याची इच्छा असलेला कोणताही पात्र उमेदवार अर्ज करू शकतो.

परीक्षा शुल्क

प्रवर्ग	फक्त पेपर -I किंवा पेपर–II	पेपर – I व पेपर -II
General/OBC	₹1000/-	₹1200/-
SC/ST/PWD	₹500/-	₹600/-

अर्ज पद्धत: Online

Online अर्ज भरण्याची शेवटची तारीख: 10 जून 2026 (11:59 PM)

परीक्षा: 06 सप्टेंबर 2026

PDF – https://jobmarathi.in/wp-content/uploads/2026/05/202605111250310617.pdf

online अर्ज – https://ctet.nic.in

अधिकृत website – https://ctet.nic.in

CTET 2026 परीक्षा पद्धत

Paper 1 परीक्षा स्वरूप

विषय	प्रश्न	गुण
बाल विकास व शिक्षणशास्त्र	30	30
भाषा-I	30	30
भाषा-II	30	30
गणित	30	30
पर्यावरण अभ्यास	30	30

एकूण: 150 प्रश्न – 150 गुण

Paper 2 परीक्षा स्वरूप

विषय	प्रश्न	गुण
बाल विकास व शिक्षणशास्त्र	30	30
भाषा-I	30	30
भाषा-II	30	30
गणित व विज्ञान / सामाजिक शास्त्र	60	60

एकूण: 150 प्रश्न – 150 गुण

CTET प्रमाणपत्र वैधता

पूर्वी CTET प्रमाणपत्राची वैधता मर्यादित होती, मात्र आता CTET पात्रता प्रमाणपत्र आजीवन वैध करण्यात आले आहे. त्यामुळे एकदा परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर पुन्हा परीक्षा देण्याची गरज नाही.

CTET 2026 अभ्यासक्रम

CTET मध्ये मुख्यतः खालील विषयांवर प्रश्न विचारले जातात:

Child Development and Pedagogy
Mathematics
Environmental Studies
Science
Social Science
Language Comprehension
Teaching Methodology

उमेदवारांनी NCERT पुस्तके आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचा अभ्यास केल्यास चांगले गुण मिळू शकतात.

CTET 2026 तयारी टिप्स

1. NCERT पुस्तके वाचा

इयत्ता 1 ली ते 8 वी पर्यंतची NCERT पुस्तके चांगल्या प्रकारे वाचा.

2. मागील प्रश्नपत्रिका सोडवा

मागील वर्षांचे पेपर सोडवल्यास प्रश्नांचा पॅटर्न समजतो.

3. वेळेचे नियोजन करा

दररोज ठराविक वेळ अभ्यासासाठी द्या.

4. मॉक टेस्ट द्या

ऑनलाइन टेस्ट दिल्यास वेग आणि अचूकता वाढते.

5. Pedagogy वर भर द्या

CTET मध्ये शिक्षणशास्त्रावर भरपूर प्रश्न विचारले जातात.

CTET पासिंग मार्क्स

प्रवर्ग	पात्रता गुण
General	60%
SC/ST/OBC/PWD	55%

CTET नंतर कोणत्या नोकऱ्या मिळू शकतात?

CTET पात्र उमेदवारांना खालील संस्थांमध्ये शिक्षक भरतीसाठी संधी मिळते:

Kendriya Vidyalaya Sangathan
Navodaya Vidyalaya Samiti
Army Public Schools
Central Government Schools
Private CBSE Schools

CTET 2026 अर्ज कसा करावा?

अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.
नवीन नोंदणी करा.
अर्ज फॉर्म काळजीपूर्वक भरा.
आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
अर्ज शुल्क भरा.
फॉर्म सबमिट करून प्रिंट काढा.

आवश्यक कागदपत्रे

फोटो व सही
आधार कार्ड
शैक्षणिक प्रमाणपत्रे
जात प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
मोबाईल नंबर व ईमेल आयडी

निष्कर्ष

CTET 2026 ही शिक्षक होण्याचे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी एक मोठी संधी आहे. केंद्र सरकारच्या शाळांमध्ये शिक्षक म्हणून करिअर करण्यासाठी CTET पात्रता अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. योग्य नियोजन, सातत्यपूर्ण अभ्यास आणि मॉक टेस्टच्या मदतीने उमेदवार सहज यश मिळवू शकतात.

जर तुम्ही 2026 मध्ये शिक्षक भरतीची तयारी करत असाल, तर आतापासूनच CTET चा अभ्यास सुरू करा आणि तुमचे सरकारी शिक्षक बनण्याचे स्वप्न पूर्ण करा.

CTET 2026 – 30 महत्त्वाचे MCQ

1. CTET परीक्षेचे पूर्ण नाव काय आहे?

A) Central Teacher Eligibility Test
B) Common Teacher Entrance Test
C) Central Training Eligibility Test
D) Common Teaching Exam

उत्तर: A) Central Teacher Eligibility Test

2. CTET परीक्षा कोण आयोजित करते?

A) UPSC
B) MPSC
C) CBSE
D) SSC

उत्तर: C) CBSE

3. CTET Paper 1 कोणत्या वर्गांसाठी असतो?

A) 1 ली ते 5 वी
B) 6 वी ते 8 वी
C) 9 वी ते 10 वी
D) 11 वी ते 12 वी

उत्तर: A) 1 ली ते 5 वी

4. CTET Paper 2 कोणत्या वर्गांसाठी असतो?

A) 1 ली ते 5 वी
B) 6 वी ते 8 वी
C) 9 वी ते 10 वी
D) 11 वी ते 12 वी

उत्तर: B) 6 वी ते 8 वी

5. CTET परीक्षा कोणत्या पद्धतीने घेतली जाते?

A) मुलाखत
B) लेखी परीक्षा
C) शारीरिक चाचणी
D) प्रात्यक्षिक

उत्तर: B) लेखी परीक्षा

6. CTET मध्ये एकूण किती पेपर असतात?

A) 1
B) 2
C) 3
D) 4

उत्तर: B) 2

7. CTET Paper 1 मध्ये एकूण किती प्रश्न असतात?

A) 100
B) 120
C) 150
D) 200

उत्तर: C) 150

8. CTET मध्ये निगेटिव्ह मार्किंग असते का?

A) होय
B) नाही
C) काही प्रश्नांसाठी
D) फक्त Paper 2 साठी

उत्तर: B) नाही

9. CTET प्रमाणपत्राची वैधता किती आहे?

A) 5 वर्षे
B) 7 वर्षे
C) 10 वर्षे
D) आजीवन

उत्तर: D) आजीवन

10. CTET मध्ये कोणता विषय सर्व पेपरमध्ये समान असतो?

A) विज्ञान
B) गणित
C) बाल विकास व शिक्षणशास्त्र
D) इतिहास

उत्तर: C) बाल विकास व शिक्षणशास्त्र

11. CTET साठी किमान पात्रता गुण किती आहेत?

A) 45%
B) 50%
C) 55%
D) 60%

उत्तर: D) 60%

12. SC/ST उमेदवारांसाठी पात्रता गुण किती आहेत?

A) 45%
B) 50%
C) 55%
D) 60%

उत्तर: C) 55%

13. CTET परीक्षा कोणत्या स्तरासाठी आवश्यक आहे?

A) अभियंता
B) शिक्षक
C) पोलीस
D) बँकिंग

उत्तर: B) शिक्षक

14. CTET परीक्षा कोणत्या संस्थांमध्ये शिक्षक भरतीसाठी उपयुक्त आहे?

A) KVS
B) NVS
C) CBSE शाळा
D) वरील सर्व

उत्तर: D) वरील सर्व

15. CTET मध्ये प्रत्येक योग्य उत्तरासाठी किती गुण मिळतात?

A) 0.5
B) 1
C) 2
D) 5

उत्तर: B) 1

16. CTET परीक्षा कोणत्या भाषांमध्ये घेतली जाते?

A) फक्त इंग्रजी
B) फक्त हिंदी
C) अनेक भाषांमध्ये
D) फक्त मराठी

उत्तर: C) अनेक भाषांमध्ये

17. CTET परीक्षा कोणत्या बोर्डद्वारे आयोजित केली जाते?

A) State Board
B) CBSE
C) ICSE
D) NIOS

उत्तर: B) CBSE

18. CTET अर्ज प्रक्रिया कशी असते?

A) ऑफलाइन
B) ऑनलाइन
C) पोस्टाने
D) प्रत्यक्ष

उत्तर: B) ऑनलाइन

19. Paper 2 मध्ये कोणता अतिरिक्त विषय असतो?

A) पर्यावरण अभ्यास
B) गणित व विज्ञान / सामाजिक शास्त्र
C) संगणक
D) अर्थशास्त्र

उत्तर: B) गणित व विज्ञान / सामाजिक शास्त्र

20. CTET मध्ये प्रश्नांचा प्रकार कसा असतो?

A) वर्णनात्मक
B) वस्तुनिष्ठ
C) मुलाखत
D) प्रात्यक्षिक

उत्तर: B) वस्तुनिष्ठ

21. CTET परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यावर काय मिळते?

A) नोकरी
B) प्रमाणपत्र
C) शिष्यवृत्ती
D) प्रशिक्षण

उत्तर: B) प्रमाणपत्र

22. CTET साठी B.Ed पात्रता कोणत्या पेपरसाठी उपयुक्त आहे?

A) Paper 1
B) Paper 2
C) दोन्ही
D) कोणतेही नाही

उत्तर: B) Paper 2

23. CTET परीक्षा कोणत्या प्रकारची आहे?

A) पात्रता परीक्षा
B) प्रवेश परीक्षा
C) भरती परीक्षा
D) मुलाखत परीक्षा

उत्तर: A) पात्रता परीक्षा

24. CTET मध्ये भाषा-II चा उद्देश काय आहे?

A) मातृभाषा तपासणे
B) दुसरी भाषा कौशल्य तपासणे
C) गणित तपासणे
D) विज्ञान तपासणे

उत्तर: B) दुसरी भाषा कौशल्य तपासणे

25. CTET मध्ये Child Development विषय कोणाशी संबंधित आहे?

A) संगणक
B) शिक्षणशास्त्र
C) विज्ञान
D) इतिहास

उत्तर: B) शिक्षणशास्त्र

26. CTET परीक्षा उत्तीर्ण उमेदवारांना कोणत्या शाळांमध्ये प्राधान्य मिळते?

A) केंद्रीय शाळा
B) नवोदय विद्यालय
C) CBSE शाळा
D) वरील सर्व