5 जून 2026 चालू घडामोडी: पर्यावरण दिन, मान्सून आणि अर्थव्यवस्थेतील महत्त्वाच्या घडामोडी

5 जून 2026 चालू घडामोडी: पर्यावरण दिन, मान्सून आणि अर्थव्यवस्थेतील महत्त्वाच्या घडामोडी

5 जून 2026 हा दिवस राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील अनेक महत्त्वाच्या घटनांमुळे चर्चेत राहिला. पर्यावरण संरक्षणाबाबत जनजागृती करणारा जागतिक पर्यावरण दिन, देशात पुढे सरकणारा नैऋत्य मान्सून, अर्थव्यवस्थेशी संबंधित महत्त्वाचे निर्णय आणि हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर निर्माण झालेल्या नव्या आव्हानांमुळे हा दिवस विशेष ठरला.

स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीनेही आजच्या घडामोडी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. पर्यावरण, अर्थव्यवस्था, विज्ञान-तंत्रज्ञान, क्रीडा आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध या विविध क्षेत्रांतील महत्त्वाच्या घटनांचा आढावा खाली दिला आहे.

1) जागतिक पर्यावरण दिन 2026

दरवर्षी 5 जून रोजी जागतिक पर्यावरण दिन साजरा केला जातो. पर्यावरण संरक्षण, जैवविविधता संवर्धन, प्रदूषण नियंत्रण आणि शाश्वत विकास याबाबत जनजागृती निर्माण करणे हा या दिवसाचा प्रमुख उद्देश आहे. देशभरात वृक्षारोपण, स्वच्छता अभियान, पर्यावरण रॅली आणि विविध जनजागृती कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले.

2) मान्सूनचा पुढील प्रवास सुरू

नैऋत्य मान्सूनने दक्षिण भारतात आपला प्रभाव वाढवण्यास सुरुवात केली आहे. पुढील काही दिवसांत महाराष्ट्रासह देशातील अनेक भागांमध्ये पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. शेती आणि जलसाठ्यांच्या दृष्टीने मान्सूनची प्रगती महत्त्वाची मानली जात आहे.

3) एल निनोचा वाढता प्रभाव चर्चेत

हवामान तज्ज्ञांनी एल निनोच्या संभाव्य प्रभावाबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. यामुळे काही भागांमध्ये कमी पाऊस, उष्णतेच्या लाटा आणि जलसंकट निर्माण होण्याची शक्यता आहे. कृषी उत्पादनावरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो.

4) अर्थव्यवस्थेकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष

महागाई, व्याजदर आणि आर्थिक वाढ यासंदर्भातील घडामोडींवर उद्योग क्षेत्र आणि गुंतवणूकदारांचे लक्ष केंद्रित झाले आहे. आर्थिक स्थैर्य राखण्यासाठी विविध उपाययोजनांवर चर्चा सुरू आहे.

5) पर्यावरण संरक्षणासाठी नवे उपक्रम

देशातील विविध शहरांमध्ये हवामान बदलाच्या परिणामांना तोंड देण्यासाठी नवीन कृती आराखडे तयार करण्यात येत आहेत. हरित विकास, जलसंधारण, वृक्षसंवर्धन आणि शाश्वत नागरी विकासावर भर दिला जात आहे.

6) पायाभूत सुविधा विकासाला गती

देशातील विविध राज्यांमध्ये रस्ते, रेल्वे, ऊर्जा आणि पाणीपुरवठा यांसंबंधी मोठ्या विकास प्रकल्पांना गती मिळत आहे. या प्रकल्पांमुळे रोजगार निर्मिती आणि आर्थिक विकासाला चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.

7) आरोग्य आणि पोषण क्षेत्रातील महत्त्वपूर्ण अहवाल

देशातील आरोग्य आणि पोषणाशी संबंधित नव्या आकडेवारीमुळे नागरिकांच्या आरोग्याबाबत महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. लठ्ठपणा, पोषण आणि सार्वजनिक आरोग्य विषयक मुद्दे चर्चेत आहेत.

8) आंतरराष्ट्रीय स्तरावर हवामान बदलाचा मुद्दा केंद्रस्थानी

जगभरातील अनेक देश हवामान बदल, कार्बन उत्सर्जन कमी करणे आणि शाश्वत विकासाच्या दिशेने पावले उचलत आहेत. यासंदर्भातील विविध बैठका आणि चर्चांमुळे पर्यावरणीय विषय पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आले आहेत.

9) महिला क्रीडा क्षेत्राला प्रोत्साहन

महिला क्रीडा स्पर्धांमध्ये उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या खेळाडूंना प्रोत्साहन देण्यासाठी विविध उपक्रम राबविण्यात येत आहेत. महिला फुटबॉल आणि इतर क्रीडा प्रकारांमध्ये सहभाग वाढताना दिसत आहे.

10) स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे

• जागतिक पर्यावरण दिन – 5 जून
• एल निनो परिणाम
• नैऋत्य मान्सून 2026
• हवामान बदल
• आर्थिक घडामोडी
• पायाभूत सुविधा विकास
• आरोग्य आणि पोषण अहवाल
• महिला क्रीडा स्पर्धा

निष्कर्ष

5 जून 2026 हा दिवस पर्यावरण, मान्सून, अर्थव्यवस्था आणि विकास या सर्वच क्षेत्रांतील महत्त्वाच्या घडामोडींनी गाजला. स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने आजच्या घडामोडी अत्यंत उपयुक्त असून आगामी परीक्षांमध्ये यावरील प्रश्न विचारले जाण्याची शक्यता आहे.

5 जून 2026 चालू घडामोडी – 30 महत्त्वाचे MCQ

1. जागतिक पर्यावरण दिन दरवर्षी कधी साजरा केला जातो?
A) 4 जून
B) 5 जून
C) 6 जून
D) 7 जून
उत्तर: B) 5 जून

2. 2026 मध्ये जागतिक पर्यावरण दिन कोणत्या तारखेला साजरा करण्यात आला?
A) 1 जून
B) 3 जून
C) 5 जून
D) 10 जून
उत्तर: C) 5 जून

3. नैऋत्य मान्सून सर्वप्रथम भारतातील कोणत्या राज्यात दाखल होतो?
A) महाराष्ट्र
B) गुजरात
C) केरळ
D) तमिळनाडू
उत्तर: C) केरळ

4. एल निनोचा संबंध कशाशी आहे?
A) भूकंप
B) हवामान बदल
C) ज्वालामुखी
D) जंगलतोड
उत्तर: B) हवामान बदल

5. एल निनोमुळे कोणती परिस्थिती निर्माण होऊ शकते?
A) अतिवृष्टी
B) दुष्काळ
C) हिमवर्षाव
D) चक्रीवादळ
उत्तर: B) दुष्काळ

6. पर्यावरण संवर्धनासाठी सर्वाधिक प्रभावी उपाय कोणता?
A) वृक्षतोड
B) प्लास्टिक वापर वाढवणे
C) वृक्षारोपण
D) प्रदूषण वाढवणे
उत्तर: C) वृक्षारोपण

7. भारतातील शेती प्रामुख्याने कशावर अवलंबून आहे?
A) उद्योग
B) पर्यटन
C) मान्सून
D) आयात
उत्तर: C) मान्सून

8. हवामान बदलामुळे कोणती समस्या वाढत आहे?
A) जलसंकट
B) सोन्याचा साठा
C) निर्यात
D) पर्यटन
उत्तर: A) जलसंकट

9. पर्यावरण दिनाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) औद्योगिकीकरण
B) पर्यावरण संरक्षण
C) व्यापार वाढ
D) पर्यटन वाढ
उत्तर: B) पर्यावरण संरक्षण

10. शाश्वत विकासाचा अर्थ काय?
A) संसाधनांचा अमर्याद वापर
B) भविष्यातील गरजा लक्षात घेऊन विकास
C) केवळ औद्योगिक विकास
D) शहरी विकास
उत्तर: B)

11. जलसंधारणाचा थेट संबंध कशाशी आहे?
A) पाणी बचत
B) रेल्वे
C) वीज
D) उद्योग
उत्तर: A) पाणी बचत

12. जैवविविधता म्हणजे काय?
A) वनस्पती आणि प्राण्यांची विविधता
B) लोकसंख्या
C) उद्योग
D) शिक्षण
उत्तर: A)

13. वातावरणातील वाढत्या तापमानाला काय म्हणतात?
A) ग्लोबल वॉर्मिंग
B) थंडीची लाट
C) दुष्काळ
D) मान्सून
उत्तर: A) ग्लोबल वॉर्मिंग

14. भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर सर्वाधिक प्रभाव कोणाचा असतो?
A) कृषी क्षेत्र
B) क्रीडा
C) चित्रपट
D) पर्यटन
उत्तर: A) कृषी क्षेत्र

15. पर्यावरणपूरक ऊर्जेचे उदाहरण कोणते?
A) कोळसा
B) डिझेल
C) सौर ऊर्जा
D) पेट्रोल
उत्तर: C) सौर ऊर्जा

16. हवामान बदलामुळे सर्वाधिक प्रभावित क्षेत्र कोणते?
A) शेती
B) क्रीडा
C) बँकिंग
D) चित्रपट
उत्तर: A) शेती

17. नैऋत्य मान्सून भारतात कोणत्या महिन्यात सुरू होतो?
A) जानेवारी
B) मार्च
C) जून
D) डिसेंबर
उत्तर: C) जून

18. पर्यावरण दिन साजरा करण्यामागील उद्देश काय आहे?
A) प्रदूषण वाढवणे
B) जागरूकता निर्माण करणे
C) उद्योग वाढवणे
D) व्यापार वाढवणे
उत्तर: B)

19. वृक्षारोपणामुळे काय फायदा होतो?
A) प्रदूषण वाढते
B) ऑक्सिजन वाढतो
C) तापमान वाढते
D) पाणी कमी होते
उत्तर: B) ऑक्सिजन वाढतो

20. हवामान बदलाचा मुख्य परिणाम कोणता?
A) तापमान वाढ
B) थंडी वाढ
C) लोकसंख्या घट
D) रोजगार वाढ
उत्तर: A)

21. भारतातील ग्रामीण अर्थव्यवस्था मुख्यतः कोणत्या क्षेत्रावर आधारित आहे?
A) कृषी
B) IT
C) पर्यटन
D) विमान सेवा
उत्तर: A)

22. पाणीटंचाई टाळण्यासाठी कोणता उपाय महत्त्वाचा आहे?
A) जलसंधारण
B) वृक्षतोड
C) प्रदूषण
D) प्लास्टिक वापर
उत्तर: A)

23. कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी काय आवश्यक आहे?
A) जीवाश्म इंधन वाढवणे
B) हरित ऊर्जा वापरणे
C) जंगलतोड
D) प्रदूषण वाढवणे
उत्तर: B)

24. पर्यावरण संरक्षणात नागरिकांची भूमिका काय आहे?
A) महत्त्वाची नाही
B) अत्यंत महत्त्वाची
C) मर्यादित
D) शून्य
उत्तर: B)

25. दुष्काळाची शक्यता कोणत्या घटनेमुळे वाढू शकते?
A) ला नीना
B) एल निनो
C) चक्रीवादळ
D) भूकंप
उत्तर: B)

26. भारतात पावसाचे मुख्य स्रोत कोणते?
A) नैऋत्य मान्सून
B) हिमवर्षाव
C) नदी
D) समुद्र
उत्तर: A)

27. पर्यावरण दिन कोणाच्या पुढाकाराने साजरा केला जातो?
A) UNESCO
B) WHO
C) UNEP
D) IMF
उत्तर: C) UNEP

28. हरित विकासाचा उद्देश काय आहे?
A) पर्यावरणाचे संरक्षण करत विकास
B) जंगलतोड
C) प्रदूषण वाढवणे
D) संसाधनांचा अपव्यय
उत्तर: A)

29. जागतिक तापमानवाढीचे प्रमुख कारण कोणते?
A) हरितगृह वायू
B) पाऊस
C) वारा
D) नदी
उत्तर: A)

30. 5 जून 2026 च्या घडामोडींमध्ये सर्वाधिक चर्चेतील विषय कोणता होता?
A) जागतिक पर्यावरण दिन
B) ऑलिम्पिक
C) विश्वचषक
D) जनगणना
उत्तर: A) जागतिक पर्यावरण दिन