29 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी: भारताच्या क्रीडा यशापासून UPI शुल्कापर्यंत जाणून घ्या आजच्या महत्त्वाच्या घडामोडी

29 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी: भारताच्या क्रीडा यशापासून UPI शुल्कापर्यंत जाणून घ्या आजच्या महत्त्वाच्या घडामोडी

29 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने महत्त्वाचा दिवस ठरला. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताने एकाच दिवशी अनेक पदके जिंकत उल्लेखनीय कामगिरी केली. नेमबाज नीरू धांडा यांनी महिलांच्या ट्रॅप प्रकारात ऐतिहासिक सुवर्णपदक पटकावले. त्याचबरोबर भारतीय महिला 4×400 मीटर रिले संघानेही सुवर्णपदक जिंकले. देशांतर्गत पातळीवर UPI व्यवहारांवरील प्रस्तावित Merchant Discount Rate (MDR) संदर्भातील सर्वोच्च न्यायालयातील सुनावणी चर्चेत राहिली. भारतीय नौदलाची कमांडर्स कॉन्फरन्सही 29 सप्टेंबरपासून नवी दिल्लीत सुरू झाली.

खाली 29 सप्टेंबर 2026 रोजी घडलेल्या महत्त्वाच्या चालू घडामोडी स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी सोप्या भाषेत दिल्या आहेत.

1. नीरू धांडा यांचे आशियाई क्रीडा स्पर्धेत ऐतिहासिक सुवर्णपदक

जपानमधील आयची-नागोया येथे सुरू असलेल्या Asian Games 2026 मध्ये 29 सप्टेंबर हा भारतासाठी विशेष ठरला. भारतीय नेमबाज नीरू धांडा यांनी महिलांच्या वैयक्तिक ट्रॅप प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले.

नीरू धांडा यांनी अंतिम फेरीत 28 हिट्स नोंदवत सुवर्णपदक पटकावले. या कामगिरीसह त्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील महिलांच्या वैयक्तिक ट्रॅप प्रकारात सुवर्णपदक जिंकणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला ठरल्या.

ही कामगिरी भारतीय नेमबाजीच्या दृष्टीने विशेष महत्त्वाची आहे. नीरू धांडा यांच्या यशामुळे भारताच्या Asian Games 2026 मोहिमेत आणखी एका सुवर्णपदकाची भर पडली.

2. महिलांच्या 4×400 मीटर रिले संघाचे सुवर्णपदक

29 सप्टेंबर रोजी भारताच्या महिला 4×400 मीटर रिले संघाने सुवर्णपदक जिंकले. या संघात किरण पहल, मच्छेटिरा पूवम्मा, प्राची आणि विथ्या रामराज यांचा समावेश होता.

या विजयाची नोंद पंतप्रधान कार्यालयाच्या 29 सप्टेंबरच्या अधिकृत अपडेटमध्येही करण्यात आली आहे.

भारतीय अॅथलेटिक्ससाठी ही महत्त्वाची कामगिरी मानली जात आहे, कारण रिले प्रकारात संघातील प्रत्येक खेळाडूची वेळ, समन्वय आणि बॅटन हस्तांतरण यांना विशेष महत्त्व असते.

3. भारताला Asian Games मध्ये अनेक पदके

29 सप्टेंबर रोजी भारतीय खेळाडूंनी विविध क्रीडा प्रकारांमध्ये पदकांची कमाई केली. नीरू धांडा यांच्या सुवर्णपदकासोबतच महिला ट्रॅप संघाने रौप्यपदक पटकावले.

तसेच गुलवीर सिंह यांनी पुरुषांच्या 5000 मीटर शर्यतीत कांस्यपदक मिळवले. महिलांच्या उंच उडीमध्ये पूजा यांनी कांस्यपदक जिंकले. पुरुषांच्या 4×400 मीटर रिले संघानेही कांस्यपदक पटकावले. पंतप्रधान कार्यालयाच्या 29 सप्टेंबरच्या नोंदींमध्ये या खेळाडूंच्या पदकांचा उल्लेख आहे.

एका दिवसातील या कामगिरीमुळे भारताच्या एकूण पदकसंख्येत मोठी वाढ झाली.

4. महिला ट्रॅप संघाला रौप्यपदक

नीरू धांडा, आशिमा अहलावत आणि मनिषा कीर यांच्या भारतीय संघाने महिलांच्या ट्रॅप टीम प्रकारात रौप्यपदक जिंकले.

भारतीय संघाने एकूण 328 गुण मिळवले. चीनच्या संघाने 346 गुणांसह सुवर्णपदक मिळवले, तर कुवेतच्या संघाने कांस्यपदक पटकावले.

यामुळे नीरू धांडा यांच्यासाठी 29 सप्टेंबरचा दिवस आणखी खास ठरला. त्यांनी त्याच दिवशी वैयक्तिक सुवर्णपदक आणि सांघिक रौप्यपदक अशी दुहेरी कामगिरी केली.

5. UPI व्यवहारांवरील MDR शुल्काबाबत सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी

Unified Payments Interface (UPI) संदर्भातील Merchant Discount Rate म्हणजेच MDR हा 29 सप्टेंबरच्या महत्त्वाच्या आर्थिक घडामोडींमध्ये राहिला.

प्रस्तावित व्यवस्थेनुसार ₹2,000 पेक्षा जास्त रकमेच्या काही UPI Person-to-Merchant (P2M) व्यवहारांवर 0.4% MDR लागू करण्याचा मुद्दा आहे. या निर्णयाला आव्हान देणाऱ्या याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयाने केंद्र सरकार, RBI आणि NPCI यांच्याकडून उत्तर मागितले. न्यायालयाने या टप्प्यावर शुल्काला स्थगिती दिलेली नाही.

हा मुद्दा डिजिटल पेमेंट, व्यापारी आणि FinTech क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा आहे. त्यामुळे स्पर्धा परीक्षांच्या अर्थव्यवस्था आणि चालू घडामोडी विभागासाठी ही माहिती लक्षात ठेवणे उपयुक्त आहे.

6. भारतीय नौदलाची Commanders’ Conference 2026 सुरू

Indian Navy Commanders’ Conference 2026 ची दुसरी आवृत्ती 29 सप्टेंबरपासून नवी दिल्लीतील नौसेना भवन येथे सुरू झाली.

ही तीन दिवसांची परिषद 29 सप्टेंबर ते 1 ऑक्टोबर 2026 या कालावधीत आयोजित करण्यात आली आहे. परिषदेत भारतीय नौदलाची ऑपरेशनल तयारी, सागरी सुरक्षा आणि भविष्यातील क्षमता विकास यांचा आढावा घेतला जात आहे.

संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी या परिषदेला संबोधित करताना भारतीय नौदलाच्या सागरी सुरक्षेतील भूमिकेवर भर दिला.

7. सागरी सुरक्षेवर भारताचा भर

कमांडर्स कॉन्फरन्समध्ये सागरी क्षेत्रातील बदलत्या आव्हानांचा आढावा घेण्यात आला. हिंद महासागर क्षेत्रात भारताची भूमिका, सागरी देखरेख आणि प्रतिसाद यंत्रणा यांना महत्त्व देण्यात आले.

संरक्षण मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, भारतीय नौदलाच्या युद्धनौकांची उपस्थिती दक्षिण चीन समुद्र, भूमध्य समुद्र आणि अटलांटिक महासागरापर्यंत असल्याचे नमूद करण्यात आले.

ही घडामोड संरक्षण चालू घडामोडी या विभागासाठी महत्त्वाची आहे.

8. 65वे राष्ट्रीय कला प्रदर्शन

29 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे 65वे National Exhibition of Art आयोजित करण्यात आले.

हे प्रदर्शन Lalit Kala Akademi द्वारे आयोजित करण्यात आले. या प्रदर्शनासाठी देशभरातून 6,000 हून अधिक कलाकृती प्राप्त झाल्या असून दोन टप्प्यांच्या ज्युरी प्रक्रियेतून 270 कलाकारांच्या कलाकृती निवडण्यात आल्या. यामध्ये 20 कलाकारांना Lalit Kala Akademi Awards प्रदान करण्यात आले.

चित्रकला, शिल्पकला, रेखाचित्र, प्रिंटमेकिंग आणि मिश्र माध्यम अशा विविध कलाप्रकारांचा या प्रदर्शनात समावेश आहे.

9. भारतीय रुपयावर दबाव

29 सप्टेंबर रोजी भारतीय रुपया अमेरिकी डॉलरच्या तुलनेत 96.1450 प्रति डॉलर या पातळीपर्यंत घसरला. Reuters च्या वृत्तानुसार, वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमती आणि जागतिक परिस्थितीमुळे रुपयावर दबाव आला.

भारत मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमती वाढल्यास भारताच्या आयात खर्चावर आणि चलन बाजारावर परिणाम होऊ शकतो.

10. भारतीय शेअर बाजारात अस्थिरता

29 सप्टेंबर रोजी भारतीय शेअर बाजारातही अस्थिरता दिसून आली. Reuters नुसार, Nifty 50 0.28% घसरून 22,716.2 वर तर Sensex 0.33% घसरून 72,529.07 वर बंद झाला. दिवसाच्या व्यवहारात बाजारात मोठ्या प्रमाणात चढ-उतार झाले.

कच्च्या तेलाच्या किमती, अमेरिकन रोखे उत्पन्न आणि जागतिक भू-राजकीय परिस्थिती यांचा बाजाराच्या भावनांवर परिणाम झाल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले.

11. RBI कडून अतिरिक्त तरलता व्यवस्थापन

29 सप्टेंबरच्या आर्थिक घडामोडींमध्ये Reserve Bank of India (RBI) च्या तरलता व्यवस्थापनाचाही उल्लेख झाला.

Reuters च्या वृत्तानुसार, RBI ने परकीय चलन बाजारातील विविध उपाय आणि इतर साधनांचा वापर करून बँकिंग व्यवस्थेतील अतिरिक्त रुपया तरलता कमी केली. यामध्ये डॉलर-रुपया स्वॅप, स्पॉट डॉलर विक्री, बाँड विक्री आणि Variable Rate Reverse Repo यांसारख्या उपायांचा समावेश होता.

स्पर्धा परीक्षेत RBI, चलनविषयक धोरण, तरलता आणि Forex Market यावर प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.

12. पूर आणि अतिवृष्टीचा परिणाम

29 सप्टेंबरच्या आंतरराष्ट्रीय वृत्तांमध्ये भारतातील काही भागांसह नेपाळ आणि थायलंडमध्ये पूरस्थितीचा उल्लेख झाला.

Reuters नुसार, उत्तर प्रदेशात अतिवृष्टीमुळे मोठ्या प्रमाणावर पूरस्थिती निर्माण झाली आणि मोठी जीवितहानी झाली. नेपाळ आणि थायलंडमध्येही मुसळधार पावसामुळे पूरस्थिती निर्माण झाली.

हवामान बदल, अतिवृष्टी, पूर व्यवस्थापन आणि आपत्ती व्यवस्थापन या विषयांच्या अभ्यासासाठी ही घडामोड महत्त्वाची आहे.

13. 29 सप्टेंबरचे परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे

29 सप्टेंबर 2026 च्या चालू घडामोडींमधून खालील मुद्दे विशेष लक्षात ठेवा:

• Asian Games 2026 – आयची-नागोया, जपान.
• नीरू धांडा – महिलांच्या ट्रॅप प्रकारात ऐतिहासिक सुवर्णपदक.
• महिला 4×400 मीटर रिले – भारताला सुवर्णपदक.
• महिला ट्रॅप टीम – रौप्यपदक.
• गुलवीर सिंह – पुरुष 5000 मीटरमध्ये कांस्यपदक.
• पूजा – महिलांच्या उंच उडीत कांस्यपदक.
• Indian Navy Commanders’ Conference 2026 – 29 सप्टेंबर ते 1 ऑक्टोबर.
• UPI MDR – ₹2,000 पेक्षा अधिक काही P2M व्यवहारांवर प्रस्तावित 0.4% शुल्क.
• 65वे National Exhibition of Art – नवी दिल्ली.
• Lalit Kala Akademi – राष्ट्रीय कला प्रदर्शनाचे आयोजन.
• RBI – बँकिंग व्यवस्थेतील तरलता व्यवस्थापन.
• रुपया – 29 सप्टेंबर रोजी डॉलरच्या तुलनेत दबावाखाली.

निष्कर्ष

29 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी पाहिल्यास क्रीडा, अर्थव्यवस्था, संरक्षण, न्यायव्यवस्था, कला आणि हवामान या सर्व क्षेत्रांतील महत्त्वाच्या घटना समोर येतात. Asian Games 2026 मध्ये नीरू धांडा यांचे ऐतिहासिक सुवर्णपदक आणि भारतीय महिला 4×400 मीटर रिले संघाचे सुवर्णपदक ही दिवसातील प्रमुख क्रीडा कामगिरी ठरली. दुसरीकडे UPI MDR, RBI ची तरलता व्यवस्थापनाची भूमिका आणि रुपयावरील दबाव या आर्थिक घडामोडी स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या आहेत.

टीप: या लेखातील दिनांक-विशिष्ट माहिती 29 सप्टेंबर 2026 रोजी उपलब्ध झालेल्या वृत्तांवर आणि अधिकृत सरकारी स्रोतांवर आधारित आहे

29 सप्टेंबर 2026 चालू घडामोडी – 30 MCQ

1. 2026 आशियाई क्रीडा स्पर्धा कोणत्या देशात आयोजित करण्यात आली आहे?
A) चीन
B) जपान
C) दक्षिण कोरिया
D) भारत
उत्तर: B) जपान

2. 29 सप्टेंबर 2026 रोजी महिलांच्या वैयक्तिक ट्रॅप प्रकारात भारतासाठी सुवर्णपदक कोणी जिंकले?
A) मनिषा कीर
B) आशिमा अहलावत
C) नीरू धांडा
D) पूजा
उत्तर: C) नीरू धांडा

3. नीरू धांडा यांनी कोणत्या क्रीडा प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले?
A) 10 मीटर एअर रायफल
B) ट्रॅप शूटिंग
C) स्कीट शूटिंग
D) पिस्तूल शूटिंग
उत्तर: B) ट्रॅप शूटिंग

4. नीरू धांडा यांनी महिलांच्या ट्रॅप अंतिम फेरीत किती हिट्स नोंदवले?
A) 24
B) 26
C) 28
D) 30
उत्तर: C) 28

5. महिलांच्या 4×400 मीटर रिले प्रकारात कोणत्या देशाने सुवर्णपदक जिंकले?
A) चीन
B) जपान
C) भारत
D) दक्षिण कोरिया
उत्तर: C) भारत

6. भारतीय महिला 4×400 मीटर रिले संघातील खेळाडूंपैकी एक कोण?
A) नीरू धांडा
B) किरण पहल
C) मनू भाकर
D) पी. व्ही. सिंधू
उत्तर: B) किरण पहल

7. महिला ट्रॅप टीम प्रकारात भारताने कोणते पदक जिंकले?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य
D) कोणतेही नाही
उत्तर: B) रौप्य

8. महिला ट्रॅप टीममध्ये नीरू धांडा यांच्यासोबत कोणाचा समावेश होता?
A) आशिमा अहलावत आणि मनिषा कीर
B) किरण पहल आणि प्राची
C) पूजा आणि विथ्या रामराज
D) मनू भाकर आणि ईशा सिंह
उत्तर: A) आशिमा अहलावत आणि मनिषा कीर

9. पुरुषांच्या 5000 मीटर शर्यतीत भारतासाठी कांस्यपदक कोणी जिंकले?
A) गुलवीर सिंह
B) अविनाश साबळे
C) नीरज चोप्रा
D) किशोर जेना
उत्तर: A) गुलवीर सिंह

10. महिलांच्या उंच उडीमध्ये भारतासाठी कांस्यपदक कोणी जिंकले?
A) पूजा
B) प्राची
C) किरण पहल
D) विथ्या रामराज
उत्तर: A) पूजा

11. भारतीय पुरुष 4×400 मीटर रिले संघाने कोणते पदक जिंकले?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य
D) चौथे स्थान
उत्तर: C) कांस्य

12. Indian Navy Commanders’ Conference 2026 कधी सुरू झाली?
A) 27 सप्टेंबर
B) 28 सप्टेंबर
C) 29 सप्टेंबर
D) 1 ऑक्टोबर
उत्तर: C) 29 सप्टेंबर

13. Indian Navy Commanders’ Conference 2026 कुठे आयोजित करण्यात आली?
A) मुंबई
B) नवी दिल्ली
C) कोची
D) विशाखापट्टणम
उत्तर: B) नवी दिल्ली

14. Indian Navy Commanders’ Conference 2026 किती दिवसांची आहे?
A) 2 दिवस
B) 3 दिवस
C) 4 दिवस
D) 5 दिवस
उत्तर: B) 3 दिवस

15. Indian Navy Commanders’ Conference 2026 कोणत्या कालावधीत आयोजित करण्यात आली?
A) 28–30 सप्टेंबर
B) 29 सप्टेंबर–1 ऑक्टोबर
C) 1–3 ऑक्टोबर
D) 25–27 सप्टेंबर
उत्तर: B) 29 सप्टेंबर–1 ऑक्टोबर

16. भारतीय नौदलाच्या Commanders’ Conference मध्ये कोणत्या विषयाला विशेष महत्त्व देण्यात आले?
A) कृषी उत्पादन
B) सागरी सुरक्षा
C) पर्यटन
D) शिक्षण
उत्तर: B) सागरी सुरक्षा

17. Indian Navy Commanders’ Conference ला कोणत्या केंद्रीय मंत्र्यांनी संबोधित केले?
A) अमित शाह
B) राजनाथ सिंह
C) अश्विनी वैष्णव
D) पीयूष गोयल
उत्तर: B) राजनाथ सिंह

18. UPI संदर्भात MDR चे पूर्ण रूप काय आहे?
A) Market Digital Rate
B) Merchant Discount Rate
C) Money Deposit Rate
D) Merchant Digital Registration
उत्तर: B) Merchant Discount Rate

19. प्रस्तावित UPI MDR संदर्भात कोणता दर चर्चेत आहे?
A) 0.2%
B) 0.3%
C) 0.4%
D) 0.8%
उत्तर: C) 0.4%

20. प्रस्तावित MDR कोणत्या प्रकारच्या UPI व्यवहारांशी संबंधित आहे?
A) Person-to-Person
B) Person-to-Merchant
C) Government-to-Government
D) Bank-to-Bank
उत्तर: B) Person-to-Merchant

21. UPI MDR संदर्भातील प्रकरण कोणत्या न्यायालयात चर्चेत होते?
A) मुंबई उच्च न्यायालय
B) दिल्ली उच्च न्यायालय
C) सर्वोच्च न्यायालय
D) मद्रास उच्च न्यायालय
उत्तर: C) सर्वोच्च न्यायालय

22. 65वे National Exhibition of Art कोणत्या संस्थेने आयोजित केले?
A) National Gallery of Modern Art
B) Lalit Kala Akademi
C) Sahitya Akademi
D) Sangeet Natak Akademi
उत्तर: B) Lalit Kala Akademi

23. 65वे National Exhibition of Art कुठे आयोजित करण्यात आले?
A) मुंबई
B) पुणे
C) नवी दिल्ली
D) जयपूर
उत्तर: C) नवी दिल्ली

24. 65व्या National Exhibition of Art साठी कितीहून अधिक कलाकृती प्राप्त झाल्या?
A) 2,000
B) 4,000
C) 6,000
D) 10,000
उत्तर: C) 6,000

25. 65व्या National Exhibition of Art मध्ये किती कलाकारांच्या कलाकृती निवडण्यात आल्या?
A) 170
B) 220
C) 270
D) 320
उत्तर: C) 270

26. 29 सप्टेंबर 2026 रोजी भारतीय रुपया कोणत्या चलनाच्या तुलनेत दबावाखाली होता?
A) युरो
B) जपानी येन
C) अमेरिकी डॉलर
D) पाउंड
उत्तर: C) अमेरिकी डॉलर

27. RBI चे पूर्ण रूप काय आहे?
A) Reserve Bank of India
B) Regional Bank of India
C) Royal Bank of India
D) Reserve Banking Institution
उत्तर: A) Reserve Bank of India

28. RBI च्या तरलता व्यवस्थापनाचा संबंध मुख्यतः कशाशी आहे?
A) बँकिंग व्यवस्थेतील पैशांची उपलब्धता
B) कृषी उत्पादन
C) रेल्वे वाहतूक
D) परराष्ट्र व्यापार
उत्तर: A) बँकिंग व्यवस्थेतील पैशांची उपलब्धता

29. 29 सप्टेंबर 2026 रोजी भारतीय शेअर बाजारातील प्रमुख निर्देशांकांपैकी कोणता निर्देशांक आहे?
A) Nifty 50
B) Nikkei 225
C) FTSE 100
D) Dow Jones
उत्तर: A) Nifty 50

30. 29 सप्टेंबर 2026 च्या घडामोडींमध्ये भारतातील पूरस्थितीचे प्रमुख कारण काय होते?
A) भूकंप
B) अतिवृष्टी
C) हिमवृष्टी
D) समुद्रातील ज्वालामुखी
उत्तर: B) अतिवृष्टी

अधिकृत स्रोत

1. Press Information Bureau (PIB) – Indian Navy Commanders’ Conference 2026
   29 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे सुरू झालेली तीन दिवसीय Indian Navy Commanders’ Conference, सागरी सुरक्षा आणि नौदलाची operational preparedness याबाबतची अधिकृत माहिती. PIB – Indian Navy Commanders’ Conference
2. Press Information Bureau (PIB) – 65th National Exhibition of Art
   Lalit Kala Akademi आयोजित 65व्या National Exhibition of Art संदर्भातील अधिकृत माहिती. प्रदर्शनासाठी 6,000 पेक्षा जास्त entries आणि 270 कलाकारांची निवड झाल्याचे PIB ने नमूद केले आहे. PIB – 65th National Exhibition of Art
3. News on AIR – Asian Games 2026
   नीरू धांडा यांचे ट्रॅपमध्ये सुवर्णपदक, भारतीय महिला 4×400 मीटर रिलेचे सुवर्णपदक, गुलवीर सिंह यांचे कांस्यपदक आणि भारताची पदकसंख्या याबाबत 29 सप्टेंबरची माहिती. News on AIR – Asian Games 2026
4. Press Information Bureau – India–Republic of Korea Defence Cooperation
   29 सप्टेंबर 2026 रोजी नवी दिल्ली येथे झालेल्या भारत–दक्षिण कोरिया Defence Industries and Logistics Cooperation च्या 10व्या Joint Committee Meeting ची अधिकृत माहिती. PIB – India–Republic of Korea Defence Cooperation