20 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी: कालच्या दिवसभरातील देश-विदेशातील महत्त्वाच्या बातम्या | स्पर्धा परीक्षांसाठी विशेष
20 ऑगस्ट 2026 रोजी देश-विदेशात घडलेल्या महत्त्वाच्या चालू घडामोडी स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. UPSC, MPSC, SSC, Banking, Railway, Police Bharti, Talathi, Gramsevak आणि इतर सरकारी भरती परीक्षांमध्ये चालू घडामोडींवर प्रश्न विचारले जातात. त्यामुळे काल म्हणजेच 20 ऑगस्ट 2026 रोजी नेमके काय घडले? याचा परीक्षाभिमुख आढावा घेणे महत्त्वाचे आहे.
या दिवसातील न्यायव्यवस्था, संरक्षण, भारताचे परराष्ट्र संबंध, अंतराळ, अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, क्रीडा आणि महत्त्वाचे दिवस यांसह विविध क्षेत्रांतील घडामोडी खाली दिल्या आहेत.
1. भारत-जपान सागरी सुरक्षा सहकार्याला महत्त्व
20 ऑगस्ट रोजी भारत आणि जपान यांच्यात सागरी सुरक्षा सहकार्याबाबत महत्त्वाचा करार झाल्याचे वृत्त समोर आले. या सहकार्याचा उद्देश दोन्ही देशांच्या नौदलांमधील समन्वय, सागरी सुरक्षा आणि ऑपरेशनल सहकार्य अधिक मजबूत करणे हा आहे. भारतासाठी हिंद-प्रशांत क्षेत्रातील सागरी सुरक्षा अत्यंत महत्त्वाची असल्याने ही घडामोड परीक्षेसाठी लक्षात ठेवण्यासारखी आहे.
भारत आणि जपान यांच्यात संरक्षण, तंत्रज्ञान, व्यापार आणि इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील सहकार्य सातत्याने वाढत आहे. त्यामुळे या कराराचा संबंध भारत-जपान संबंध आणि Indo-Pacific या विषयांशी जोडून अभ्यास करता येईल.
2. सर्वोच्च न्यायालयाकडून पोलिस अत्याचाराच्या आरोपांची चौकशी करण्यासाठी समिती
सर्वोच्च न्यायालयाने विद्यार्थी आंदोलनादरम्यान पोलिसांकडून झालेल्या कथित अत्याचारांच्या आरोपांची स्वतंत्र चौकशी करण्यासाठी पाच सदस्यीय उच्चस्तरीय चौकशी समिती स्थापन केली आहे. या समितीचे काम संबंधित घटनांची स्वतंत्रपणे तथ्य पडताळणी करणे आहे.
ही बातमी भारतीय राज्यघटना, मूलभूत अधिकार, कायदा-सुव्यवस्था आणि न्यायव्यवस्था या विषयांच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाची आहे.
3. भारत-सिंगापूर संबंधांमध्ये व्यापार आणि डिजिटल सहकार्यावर भर
20 ऑगस्ट रोजी चौथ्या India-Singapore Ministerial Roundtable संदर्भातील चर्चा महत्त्वाची ठरली. भारत आणि सिंगापूर यांच्यात व्यापार, गुंतवणूक, कृषी, डिजिटल क्षेत्र आणि कौशल्य विकास यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढवण्यावर भर देण्यात येत आहे.
भारत-सिंगापूर संबंध हे केवळ व्यापारापुरते मर्यादित नसून तंत्रज्ञान, डिजिटलायझेशन, आरोग्य, कौशल्य विकास, कनेक्टिव्हिटी आणि संरक्षण अशा अनेक क्षेत्रांपर्यंत विस्तारले आहेत. भारत-सिंगापूर संबंधांना Comprehensive Strategic Partnership या चौकटीत पुढे नेण्यावरही भर देण्यात आला आहे.
4. ISRO आणि अंतराळ क्षेत्रातील महत्त्वाची घडामोड
20 ऑगस्टच्या चालू घडामोडींमध्ये भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) आणि उपग्रह-आधारित तंत्रज्ञानाशी संबंधित घडामोडी विशेष महत्त्वाच्या आहेत. GISAT-1A सारख्या भारतीय पृथ्वी निरीक्षण आणि अवकाश तंत्रज्ञानाशी संबंधित प्रकल्पांकडे स्पर्धा परीक्षांमध्ये विशेष लक्ष दिले जाते. 20 ऑगस्टच्या चालू घडामोडींच्या परीक्षाभिमुख संकलनात GISAT-1A चा समावेश करण्यात आला आहे.
अंतराळ क्षेत्राचा उपयोग हवामान निरीक्षण, आपत्ती व्यवस्थापन, कृषी, संचार, नकाशांकन आणि राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी केला जात असल्याने ISROशी संबंधित प्रश्न आगामी परीक्षांमध्ये महत्त्वाचे ठरू शकतात.
5. 20 ऑगस्ट – अक्षय ऊर्जा दिवस
भारतामध्ये 20 ऑगस्ट हा अक्षय ऊर्जा दिवस (Akshay Urja Diwas) म्हणून पाळला जातो. या दिवसाचा मुख्य उद्देश सौर ऊर्जा, पवन ऊर्जा, जलविद्युत, जैवऊर्जा यांसारख्या अक्षय ऊर्जेबाबत जनजागृती करणे हा आहे.
भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी आणि हवामान बदलाच्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी अक्षय ऊर्जेचे महत्त्व वाढत आहे. त्यामुळे स्पर्धा परीक्षांमध्ये Akshay Urja Diwas – 20 August असा थेट प्रश्न विचारला जाऊ शकतो.
6. अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने RBIची सावध भूमिका
भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी महागाई आणि कच्च्या तेलाच्या किमती हा महत्त्वाचा विषय ठरत आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने ऑगस्टच्या बैठकीत रेपो दर 5.25% वर कायम ठेवला, मात्र तेलाच्या वाढत्या किमती आणि महागाईचा दबाव वाढल्यास भविष्यात दरवाढीची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
RBIने आर्थिक वाढीच्या अंदाजातही सकारात्मक भूमिका घेतली आहे. त्यामुळे स्पर्धा परीक्षांसाठी RBI, Repo Rate, Inflation आणि Monetary Policy हे चार मुद्दे एकत्रितपणे अभ्यासणे उपयुक्त ठरेल.
7. BRICS आणि युरोपियन युनियनच्या व्यापार धोरणाचा मुद्दा
20 ऑगस्टच्या चालू घडामोडींमध्ये BRICS आणि European Union यांच्यातील व्यापारविषयक संबंध देखील चर्चेत होते. विशेषतः EUच्या Carbon Border Adjustment Mechanism अर्थात CBAM मुळे BRICS देशांच्या निर्यातीवर होणारा संभाव्य परिणाम हा महत्त्वाचा विषय आहे.
CBAMचा संबंध कार्बन उत्सर्जन, पर्यावरणीय धोरण आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराशी आहे. भारतासारख्या मोठ्या उत्पादन आणि निर्यात करणाऱ्या देशासाठी या धोरणाचा अभ्यास महत्त्वाचा आहे.
8. राष्ट्रीय मखाना बोर्डाशी संबंधित घडामोडी
कृषी क्षेत्रात मखाना उत्पादन आणि त्याच्या मूल्यसाखळीला चालना देण्यासाठी National Makhana Board हा महत्त्वाचा विषय आहे. मखाना हे विशेषतः बिहारसह काही राज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर उत्पादित केले जाणारे पीक आहे.
कृषी, प्रक्रिया उद्योग, शेतकरी उत्पन्न आणि निर्यात या दृष्टीने मखाना क्षेत्राकडे लक्ष दिले जात आहे. त्यामुळे आगामी स्पर्धा परीक्षांमध्ये National Makhana Board – मखाना – बिहार यांच्यातील संबंधावर प्रश्न येऊ शकतो. 20 ऑगस्टच्या परीक्षाभिमुख चालू घडामोडींमध्येही या विषयाचा समावेश आहे.
9. दक्षिण विभागीय परिषद आणि राज्यांमधील समन्वय
Southern Zonal Council संदर्भातील घडामोडीही महत्त्वाच्या आहेत. भारतातील Zonal Councils या राज्यांमधील परस्पर सहकार्य, प्रशासनिक समन्वय आणि आंतरराज्यीय प्रश्न सोडवण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
स्पर्धा परीक्षांमध्ये Zonal Councilsची स्थापना, त्यांचे कार्यक्षेत्र आणि त्यांच्याशी संबंधित राज्ये यावर प्रश्न विचारले जातात. त्यामुळे या विषयाचा एकदा पुनरावलोकन करणे फायदेशीर ठरेल.
10. रशिया-युक्रेन संघर्षामुळे जागतिक पातळीवर तणाव
20 ऑगस्ट रोजी रशिया-युक्रेन संघर्षाची तीव्रता पुन्हा चर्चेत आली. युक्रेनच्या राजधानी Kyivवर झालेल्या हल्ल्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी झाल्याचे वृत्त आले. यामुळे युरोपियन देशांमध्ये सुरक्षा आणि हवाई संरक्षणाबाबत चिंता वाढली.
या संघर्षाचा परिणाम केवळ युरोपपुरता मर्यादित नसून ऊर्जा बाजार, तेलाच्या किमती, अन्नधान्य पुरवठा आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही होतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय चालू घडामोडींच्या अभ्यासात हा विषय महत्त्वाचा आहे.
11. तेलाच्या वाढत्या किमतींचा जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
मध्यपूर्वेतील संघर्ष आणि जागतिक भू-राजकीय तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींवर दबाव वाढत आहे. 20 ऑगस्टच्या जागतिक बाजारातील घडामोडींमध्ये Brent crude तेलाची किंमत $93 प्रति बॅरलपेक्षा वर गेल्याचे वृत्त आले.
भारत मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची आयात करत असल्यामुळे तेलाच्या किमती वाढल्यास वाहतूक खर्च, महागाई आणि आयात बिलावर परिणाम होऊ शकतो. म्हणून Crude Oil + Inflation + RBI हा विषय परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे.
12. क्रीडा क्षेत्रात भारताची BWF World Championshipsमध्ये आगेकूच
नवी दिल्ली येथे सुरू असलेल्या BWF World Championships 2026 मध्ये भारतीय खेळाडूंच्या कामगिरीकडे देशाचे लक्ष आहे. PV Sindhu, Ayush Shetty तसेच भारतीय दुहेरी जोड्यांकडून चांगल्या कामगिरीची अपेक्षा आहे. 20 ऑगस्टच्या चौथ्या दिवसाच्या सामन्यांमध्ये भारतीय खेळाडू उपांत्यपूर्व फेरीतील स्थानासाठी प्रयत्न करत होते.
त्यानंतर भारताच्या Treesa Jolly–Gayatri Gopichand आणि Satwiksairaj Rankireddy–Chirag Shetty या जोड्यांकडून पदकाच्या आशा कायम असल्याचे वृत्त आले.
20 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी – परीक्षेसाठी झटपट उजळणी
- अक्षय ऊर्जा दिवस – 20 ऑगस्ट
- भारत-जपान – सागरी सुरक्षा सहकार्य
- भारत-सिंगापूर – Ministerial Roundtable आणि द्विपक्षीय सहकार्य
- RBI Repo Rate – 5.25% वर कायम
- महत्त्वाचा आर्थिक मुद्दा – वाढती तेलाची किंमत आणि महागाई
- अंतराळ क्षेत्र – GISAT-1A आणि ISROशी संबंधित घडामोडी
- कृषी क्षेत्र – National Makhana Board
- पर्यावरण/व्यापार – EUचा CBAM
- न्यायव्यवस्था – पोलिस अत्याचाराच्या आरोपांच्या चौकशीसाठी सर्वोच्च न्यायालयाची समिती
- आंतरराष्ट्रीय घडामोड – रशिया-युक्रेन संघर्ष
- क्रीडा – BWF World Championships 2026
- प्रादेशिक सहकार्य – Southern Zonal Council
निष्कर्ष
20 ऑगस्ट 2026 हा दिवस भारताच्या परराष्ट्र संबंध, न्यायव्यवस्था, अंतराळ संशोधन, अक्षय ऊर्जा, अर्थव्यवस्था, कृषी, पर्यावरण आणि क्रीडा या सर्वच क्षेत्रांच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरला. विशेषतः भारत-जपान सागरी सुरक्षा सहकार्य, भारत-सिंगापूर संबंध, RBIचे 5.25% रेपो दर, अक्षय ऊर्जा दिवस, National Makhana Board, GISAT-1A आणि BWF World Championships हे मुद्दे स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने नक्की लक्षात ठेवावेत.
MPSC, UPSC, SSC, Banking, Railway, Police Bharti आणि इतर सरकारी परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी फक्त बातमी वाचण्याऐवजी प्रत्येक घटनेशी संबंधित स्थान, संस्था, तारीख, व्यक्ती आणि योजना यांची जोड लक्षात ठेवली तर चालू घडामोडींवरील प्रश्न सोडवणे अधिक सोपे होईल.
हे देखील वाचा
18 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या Current Affairs
18 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या Current Affairs
20 ऑगस्ट 2026 चालू घडामोडी – 30 MCQ
1. अक्षय ऊर्जा दिवस (Akshay Urja Diwas) कधी साजरा केला जातो?
A) 15 ऑगस्ट
B) 20 ऑगस्ट
C) 22 ऑगस्ट
D) 25 ऑगस्ट
उत्तर: B) 20 ऑगस्ट
2. भारत-जपान सहकार्यामध्ये कोणत्या क्षेत्राला विशेष महत्त्व देण्यात आले?
A) कृषी
B) सागरी सुरक्षा
C) पर्यटन
D) शिक्षण
उत्तर: B) सागरी सुरक्षा
3. भारत आणि जपानमधील सहकार्य कोणत्या व्यापक प्रदेशाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे?
A) अटलांटिक
B) हिंद-प्रशांत
C) आफ्रिका
D) आर्क्टिक
उत्तर: B) हिंद-प्रशांत
4. भारत-सिंगापूर सहकार्यामध्ये खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्राचा समावेश आहे?
A) डिजिटल क्षेत्र
B) व्यापार
C) कौशल्य विकास
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
5. RBI ने ऑगस्ट 2026 मध्ये रेपो दर किती टक्के ठेवला?
A) 4.75%
B) 5.00%
C) 5.25%
D) 5.50%
उत्तर: C) 5.25%
6. रेपो दर कोणती संस्था ठरवते?
A) SEBI
B) RBI
C) NABARD
D) SBI
उत्तर: B) RBI
7. वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमतींचा भारतावर कोणता परिणाम होऊ शकतो?
A) आयात खर्च वाढणे
B) महागाईवर दबाव
C) व्यापार तुटीवर परिणाम
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
8. GISAT-1A कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
A) रेल्वे
B) अंतराळ
C) कृषी
D) संरक्षण उत्पादन
उत्तर: B) अंतराळ
9. GISAT-1A शी संबंधित प्रमुख भारतीय संस्था कोणती?
A) DRDO
B) ISRO
C) BARC
D) HAL
उत्तर: B) ISRO
10. National Makhana Board कोणत्या उत्पादनाशी संबंधित आहे?
A) कापूस
B) मखाना
C) चहा
D) कॉफी
उत्तर: B) मखाना
11. मखाना उत्पादनासाठी कोणते राज्य विशेष प्रसिद्ध आहे?
A) बिहार
B) पंजाब
C) केरळ
D) गोवा
उत्तर: A) बिहार
12. EU च्या CBAM चा संबंध कोणत्या विषयाशी आहे?
A) कार्बन उत्सर्जन आणि व्यापार
B) क्रीडा
C) अंतराळ संशोधन
D) शिक्षण
उत्तर: A) कार्बन उत्सर्जन आणि व्यापार
13. CBAM चे पूर्ण रूप काय आहे?
A) Carbon Border Adjustment Mechanism
B) Climate Border Action Mission
C) Carbon Business Adjustment Model
D) Climate Business Agreement Mechanism
उत्तर: A) Carbon Border Adjustment Mechanism
14. रशिया-युक्रेन संघर्षाचा कोणत्या क्षेत्रावर परिणाम होऊ शकतो?
A) ऊर्जा बाजार
B) अन्नधान्य पुरवठा
C) जागतिक अर्थव्यवस्था
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
15. 20 ऑगस्टच्या जागतिक घडामोडींमध्ये कोणत्या संघर्षाचा उल्लेख महत्त्वाचा होता?
A) भारत-चीन
B) रशिया-युक्रेन
C) अमेरिका-कॅनडा
D) जपान-दक्षिण कोरिया
उत्तर: B) रशिया-युक्रेन
16. BWF World Championships 2026 कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
A) टेनिस
B) बॅडमिंटन
C) हॉकी
D) क्रिकेट
उत्तर: B) बॅडमिंटन
17. BWF World Championships 2026 चे आयोजन कोणत्या शहरात करण्यात आले?
A) मुंबई
B) नवी दिल्ली
C) पुणे
D) चेन्नई
उत्तर: B) नवी दिल्ली
18. PV Sindhu कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?
A) बॅडमिंटन
B) बॉक्सिंग
C) नेमबाजी
D) कुस्ती
उत्तर: A) बॅडमिंटन
19. Treesa Jolly आणि Gayatri Gopichand कोणत्या खेळाशी संबंधित आहेत?
A) बॅडमिंटन
B) टेबल टेनिस
C) हॉकी
D) अॅथलेटिक्स
उत्तर: A) बॅडमिंटन
20. Satwiksairaj Rankireddy आणि Chirag Shetty कोणत्या खेळातील जोडी आहे?
A) टेनिस
B) बॅडमिंटन
C) स्क्वॅश
D) कबड्डी
उत्तर: B) बॅडमिंटन
21. Southern Zonal Council चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) राज्यांमध्ये समन्वय वाढवणे
B) फक्त निवडणुका घेणे
C) परराष्ट्र धोरण ठरवणे
D) चलन व्यवस्थापन
उत्तर: A) राज्यांमध्ये समन्वय वाढवणे
22. भारतातील Zonal Councils कशाशी संबंधित आहेत?
A) आंतरराज्यीय सहकार्य
B) अंतराळ संशोधन
C) बँकिंग
D) क्रीडा
उत्तर: A) आंतरराज्यीय सहकार्य
23. अक्षय ऊर्जेमध्ये खालीलपैकी कोणत्या ऊर्जेचा समावेश होतो?
A) सौर ऊर्जा
B) पवन ऊर्जा
C) जलविद्युत
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
24. भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी अक्षय ऊर्जा का महत्त्वाची आहे?
A) आयातित इंधनावरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी
B) प्रदूषण कमी करण्यासाठी
C) शाश्वत विकासासाठी
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
25. सर्वोच्च न्यायालयाने कोणत्या विषयाच्या चौकशीसाठी समिती स्थापन केली?
A) आर्थिक घोटाळा
B) पोलिस अत्याचाराच्या आरोप
C) कृषी विवाद
D) निवडणूक खर्च
उत्तर: B) पोलिस अत्याचाराच्या आरोप
26. सर्वोच्च न्यायालयाने स्थापन केलेली चौकशी समिती किती सदस्यांची होती?
A) 3 सदस्यीय
B) 4 सदस्यीय
C) 5 सदस्यीय
D) 7 सदस्यीय
उत्तर: C) 5 सदस्यीय
27. भारत-सिंगापूर संबंधांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्राला महत्त्व आहे?
A) गुंतवणूक
B) डिजिटल तंत्रज्ञान
C) कौशल्य विकास
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
28. कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास भारताच्या कोणत्या बाबीवर थेट परिणाम होऊ शकतो?
A) आयात बिल
B) महागाई
C) वाहतूक खर्च
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व
29. 20 ऑगस्ट 2026 च्या चालू घडामोडींमध्ये खालीलपैकी कोणता विषय पर्यावरण आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराशी संबंधित आहे?
A) CBAM
B) Repo Rate
C) BWF
D) GISAT
उत्तर: A) CBAM
30. खालीलपैकी 20 ऑगस्ट 2026 च्या चालू घडामोडींशी संबंधित योग्य संच कोणता?
A) अक्षय ऊर्जा दिवस – 20 ऑगस्ट
B) RBI रेपो दर – 5.25%
C) BWF World Championships – बॅडमिंटन
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व