2 मार्च 2026 चालू घडामोडी (Daily Current Affairs)

आजच्या स्पर्धा परीक्षांमध्ये चालू घडामोडींना अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. MPSC, UPSC, पोलीस भरती, तलाठी, ग्रामसेवक, बँकिंग, रेल्वे तसेच इतर सर्व स्पर्धा परीक्षांमध्ये राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर आधारित प्रश्न विचारले जातात. 2 मार्च 2026 रोजी देश-विदेशात घडलेल्या महत्त्वाच्या घटना राजकारण, अर्थव्यवस्था, विज्ञान-तंत्रज्ञान, क्रीडा आणि सामाजिक क्षेत्राशी संबंधित आहेत.

या लेखामध्ये आपण 2 मार्च 2026 च्या महत्त्वाच्या चालू घडामोडी सविस्तरपणे पाहणार आहोत. प्रत्येक बातमीसोबत परीक्षेसाठी उपयुक्त मुद्दे देखील दिले आहेत, ज्यामुळे तुम्हाला रिव्हिजन करणे सोपे जाईल.

1) भारत–जपान संरक्षण सहकार्य बैठक

भारत आणि जपान यांच्यात नवी दिल्ली येथे संरक्षण सहकार्याबाबत उच्चस्तरीय बैठक पार पडली. या बैठकीत इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील सुरक्षा परिस्थिती, सागरी मार्गांची सुरक्षितता आणि संरक्षण तंत्रज्ञान सहकार्य यावर चर्चा झाली.

दोन्ही देशांनी संयुक्त लष्करी सराव वाढविणे, सागरी गस्त मजबूत करणे आणि संरक्षण उत्पादन क्षेत्रात भागीदारी वाढविण्याचा निर्णय घेतला. भारतासाठी जपान हा आशिया खंडातील एक महत्त्वाचा धोरणात्मक भागीदार मानला जातो.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:

• इंडो-पॅसिफिक धोरण
• द्विपक्षीय संरक्षण करार
• सागरी सुरक्षा सहकार्य

2) RBI कडून डिजिटल व्यवहारांसाठी नवे मार्गदर्शक तत्त्व

Reserve Bank of India (RBI) ने डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षित करण्यासाठी नवीन नियम जाहीर केले. ऑनलाइन फसवणुकीचे प्रमाण वाढत असल्यामुळे KYC प्रक्रिया अधिक कडक करण्यावर भर देण्यात आला आहे.

नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार बँका आणि डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्मना ग्राहकांच्या माहितीची अतिरिक्त पडताळणी करावी लागणार आहे. तसेच तक्रार निवारण यंत्रणा अधिक प्रभावी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

परीक्षेसाठी कीवर्ड:

• KYC (Know Your Customer)
• डिजिटल पेमेंट सुरक्षा
• बँकिंग नियमन

3) महाराष्ट्र सरकारची कृषी क्षेत्रासाठी नवीन योजना

महाराष्ट्र शासनाने शेतकऱ्यांसाठी पिक विमा प्रक्रियेतील सुलभता वाढविण्याचा निर्णय घेतला आहे. या योजनेत ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया सुरू करण्यात आली असून शेतकऱ्यांना थेट बँक खात्यात अनुदान देण्याची (DBT) सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

या निर्णयामुळे विमा दाव्यांची निकाली काढणी जलद होईल आणि शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत वेळेवर मिळेल अशी अपेक्षा आहे.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:

• पीक विमा योजना
• DBT (Direct Benefit Transfer)
• राज्य सरकारच्या कृषी योजना

4) ISRO कडून हवामान उपग्रह प्रक्षेपण

Indian Space Research Organisation (ISRO) ने हवामान अंदाज अधिक अचूक करण्यासाठी नवीन उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण केले. हा उपग्रह हवामानातील बदल, चक्रीवादळे आणि पर्जन्यमान यांचा अचूक डेटा देणार आहे.

यामुळे आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणेला मोठी मदत होणार आहे. कृषी आणि मत्स्य व्यवसायालाही याचा फायदा होईल.

परीक्षेसाठी कीवर्ड:

• उपग्रह तंत्रज्ञान
• अंतराळ संशोधन
• आपत्ती पूर्वसूचना प्रणाली

5) ICC महिला T20 स्पर्धेत भारताची कामगिरी

International Cricket Council आयोजित महिला T20 स्पर्धेत भारतीय संघाने उपांत्य फेरीत प्रवेश केला आहे. महिला क्रिकेट क्षेत्रात भारताची कामगिरी सातत्याने सुधारत आहे.

महिला क्रीडापटूंना प्रोत्साहन देण्यासाठी विविध योजना राबविल्या जात आहेत. यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताचे स्थान अधिक मजबूत होत आहे.

परीक्षेसाठी मुद्दे:

• ICC चे मुख्यालय
• T20 फॉरमॅट
• महिला क्रीडा विकास

6) G20 अर्थमंत्री बैठक

G20 देशांच्या अर्थमंत्र्यांची बैठक पार पडली. या बैठकीत जागतिक महागाई, आर्थिक मंदी आणि व्यापार धोरणांवर चर्चा झाली.

जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अस्थिरता लक्षात घेता सदस्य देशांनी सहकार्य वाढविण्याचे ठरविले आहे.

परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:

• G20 सदस्य देश
• जागतिक अर्थव्यवस्था
• आंतरराष्ट्रीय आर्थिक सहकार्य

📌 निष्कर्ष

2 मार्च 2026 रोजी घडलेल्या या सर्व घटना स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. राष्ट्रीय सुरक्षेपासून ते अंतराळ संशोधनापर्यंत आणि डिजिटल बँकिंगपासून ते जागतिक अर्थव्यवस्थेपर्यंत विविध क्षेत्रांतील घडामोडींचा अभ्यास केल्यास तुमची तयारी अधिक मजबूत होईल.

दररोज चालू घडामोडी वाचण्याची सवय लावल्यास परीक्षेत विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांना आत्मविश्वासाने उत्तर देता येईल. नियमित रिव्हिजन आणि नोट्स तयार करणे हे यशाचे मुख्य सूत्र आहे.

📘 2 मार्च 2026 चालू घडामोडी – 30 MCQ

1) भारताने 2 मार्च 2026 रोजी कोणत्या देशासोबत संरक्षण सहकार्य बैठक घेतली?

A) अमेरिका
B) जपान
C) फ्रान्स
D) ऑस्ट्रेलिया
उत्तर: B) जपान

2) भारत–जपान बैठकीत मुख्य भर कोणत्या प्रदेशावर देण्यात आला?

A) युरोप
B) आफ्रिका
C) इंडो-पॅसिफिक
D) मध्य आशिया
उत्तर: C) इंडो-पॅसिफिक

3) डिजिटल व्यवहारांसाठी नवे मार्गदर्शक तत्त्व कोणत्या संस्थेने जाहीर केले?

A) SEBI
B) NABARD
C) RBI
D) SBI
उत्तर: C) RBI

4) RBI चे पूर्ण नाव काय आहे?

A) Reserve Bank of इंडिया
B) Reserve Banking Institution
C) Reserve Bank of India
D) Regional Bank of India
उत्तर: C) Reserve Bank of India

5) KYC चा पूर्ण अर्थ काय आहे?

A) Know Your Customer
B) Keep Your Cash
C) Know Your Credit
D) Keep Your Customer
उत्तर: A) Know Your Customer

6) महाराष्ट्र सरकारने कोणत्या क्षेत्रासाठी नवीन योजना जाहीर केली?

A) उद्योग
B) कृषी
C) शिक्षण
D) आरोग्य
उत्तर: B) कृषी

7) DBT चा पूर्ण अर्थ काय आहे?

A) Direct Bank Transfer
B) Digital Bank Transaction
C) Direct Benefit Transfer
D) Double Benefit Transfer
उत्तर: C) Direct Benefit Transfer

8) हवामान उपग्रहाचे प्रक्षेपण कोणत्या संस्थेने केले?

A) DRDO
B) ISRO
C) NASA
D) ESA
उत्तर: B) ISRO

9) ISRO चे मुख्यालय कुठे आहे?

A) मुंबई
B) चेन्नई
C) बेंगळुरू
D) हैदराबाद
उत्तर: C) बेंगळुरू

10) ISRO चे पूर्ण नाव काय आहे?

A) Indian Satellite Research Organisation
B) International Space Research Organisation
C) Indian Space Research Organisation
D) Indian Science Research Office
उत्तर: C) Indian Space Research Organisation

11) हवामान उपग्रहाचा मुख्य उपयोग कोणता?

A) शेअर बाजार
B) हवामान अंदाज
C) रेल्वे सेवा
D) शिक्षण
उत्तर: B) हवामान अंदाज

12) महिला T20 स्पर्धा कोण आयोजित करते?

A) BCCI
B) ICC
C) FIFA
D) IOC
उत्तर: B) ICC

13) ICC चे पूर्ण नाव काय आहे?

A) International क्रिकेट Council
B) Indian Cricket Council
C) International Cricket Council
D) International Championship Council
उत्तर: C) International Cricket Council

14) T20 हा कोणत्या खेळाचा प्रकार आहे?

A) फुटबॉल
B) क्रिकेट
C) हॉकी
D) कबड्डी
उत्तर: B) क्रिकेट

15) G20 ही कोणत्या प्रकारची संघटना आहे?

A) लष्करी संघटना
B) क्रीडा संघटना
C) आर्थिक सहकार्य मंच
D) सांस्कृतिक संघटना
उत्तर: C) आर्थिक सहकार्य मंच

16) G20 बैठकीत कोणत्या विषयावर चर्चा झाली?

A) चित्रपट
B) महागाई
C) हवामान
D) पर्यटन
उत्तर: B) महागाई

17) भारत–जपान बैठकीत कोणत्या सुरक्षेवर भर देण्यात आला?

A) सायबर सुरक्षा
B) सागरी सुरक्षा
C) अन्न सुरक्षा
D) जल सुरक्षा
उत्तर: B) सागरी सुरक्षा

18) RBI कोणत्या क्षेत्राचे नियमन करते?

A) कृषी
B) शिक्षण
C) बँकिंग
D) क्रीडा
उत्तर: C) बँकिंग

19) इंडो-पॅसिफिक प्रदेश कोणत्या महासागराशी संबंधित आहे?

A) अटलांटिक
B) हिंदी व प्रशांत
C) आर्क्टिक
D) दक्षिणी महासागर
उत्तर: B) हिंदी व प्रशांत

20) महाराष्ट्र सरकारची योजना कोणासाठी आहे?

A) उद्योगपती
B) शेतकरी
C) विद्यार्थी
D) सैनिक
उत्तर: B) शेतकरी

21) DBT अंतर्गत लाभ कसा दिला जातो?

A) रोख
B) चेक
C) थेट खात्यात
D) पोस्टाद्वारे
उत्तर: C) थेट खात्यात

22) ISRO चे प्रक्षेपण केंद्र कुठे आहे?

A) मुंबई
B) श्रीहरिकोटा
C) पुणे
D) दिल्ली
उत्तर: B) श्रीहरिकोटा

23) महिला क्रिकेट स्पर्धा कोणत्या स्तरावर आहे?

A) राष्ट्रीय
B) जिल्हा
C) आंतरराष्ट्रीय
D) शालेय
उत्तर: C) आंतरराष्ट्रीय

24) G20 मध्ये किती देशांचा समावेश आहे?

A) 10
B) 15
C) 20
D) 25
उत्तर: C) 20

25) RBI ची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?

A) 1935
B) 1947
C) 1950
D) 1969
उत्तर: A) 1935

26) हवामान उपग्रहाचा उपयोग कोणत्या क्षेत्राला होतो?

A) शेती
B) मत्स्य व्यवसाय
C) आपत्ती व्यवस्थापन
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व

27) भारत–जपान संबंध कोणत्या प्रकारचे आहेत?

A) सांस्कृतिक
B) व्यापार
C) धोरणात्मक भागीदारी
D) क्रीडा
उत्तर: C) धोरणात्मक भागीदारी

28) डिजिटल पेमेंट सुरक्षिततेसाठी कोणती प्रक्रिया कडक करण्यात आली?

A) OTP
B) KYC
C) ATM
D) RTGS
उत्तर: B) KYC

29) G20 चे मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?

A) क्रीडा विकास
B) आर्थिक स्थैर्य
C) शिक्षण सुधारणा
D) संरक्षण करार
उत्तर: B) आर्थिक स्थैर्य

30) 2 मार्च 2026 च्या घडामोडी कोणत्या क्षेत्रांशी संबंधित आहेत?

A) संरक्षण
B) अर्थव्यवस्था
C) विज्ञान-तंत्रज्ञान
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व

1 मार्च 2026 चालू घडामोडींचा (Current Affairs) सविस्तर आढावा दिला आहे. हे देखील वाचा

28 फेब्रुवारी 2026 चालू घडामोडी (Current Affairs) हे देखील वाचा