17 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी: भारतातील महत्त्वाच्या बातम्या, अर्थव्यवस्था, संरक्षण आणि सामान्य ज्ञान
प्रस्तावना
स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीमध्ये चालू घडामोडींना महत्त्वाचे स्थान आहे. MPSC, तलाठी भरती, ग्रामसेवक, पोलीस भरती, रेल्वे भरती, बँकिंग परीक्षा, SSC आणि इतर सरकारी नोकरीच्या परीक्षांमध्ये राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर आधारित प्रश्न विचारले जाऊ शकतात. त्यामुळे दररोजच्या महत्त्वाच्या बातम्या समजून घेणे, त्यातील महत्त्वाचे तथ्य लक्षात ठेवणे आणि प्रश्नांचा सराव करणे आवश्यक आहे.
आजच्या या लेखामध्ये १७ ऑक्टोबर २०२६ च्या चालू घडामोडींचा अभ्यास करण्यासाठी संरक्षण, अर्थव्यवस्था, विज्ञान-तंत्रज्ञान, पर्यावरण, प्रशासन आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध अशा विविध विषयांचा समावेश केला आहे. प्रत्येक विषयाचा अभ्यास करताना संबंधित संस्था, योजना, ठिकाण आणि त्या घटनेचे महत्त्व समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
महत्त्वाची सूचना: खालील लेख हा अभ्यासासाठी तयार केलेला आढावा आहे. काही घडामोडींच्या घोषणा १६ ऑक्टोबर किंवा त्याआधी झालेल्या असू शकतात आणि त्यांचा संदर्भ १७ ऑक्टोबरच्या बातम्यांमध्ये आला आहे. परीक्षेसाठी अंतिम माहिती वापरण्यापूर्वी संबंधित अधिकृत प्रसिद्धिपत्रक तपासा.
१. भारतीय नौदल आणि संरक्षण क्षेत्रातील घडामोडी
भारताच्या सागरी सुरक्षेच्या दृष्टीने भारतीय नौदलाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. भारताला विस्तीर्ण समुद्रकिनारा लाभला असून व्यापार, ऊर्जा पुरवठा आणि आंतरराष्ट्रीय सागरी वाहतुकीसाठी समुद्री मार्ग महत्त्वाचे आहेत. त्यामुळे नौदलाची क्षमता वाढवणे, आधुनिक जहाजांचा समावेश करणे आणि स्वदेशी संरक्षण उत्पादनाला प्रोत्साहन देणे यावर भर दिला जातो.
ऑक्टोबर २०२६ मधील संरक्षणविषयक चर्चांमध्ये INS Samarthak या बहुउद्देशीय जहाजाचा समावेश महत्त्वाचा ठरला. उपलब्ध चालू घडामोडींच्या वृत्तांनुसार या जहाजाचा भारतीय नौदलात समावेश कर्नाटकातील कारवार येथे करण्यात आला. स्वदेशी जहाजबांधणी आणि खासगी भारतीय उद्योगांचा संरक्षण क्षेत्रातील सहभाग या दृष्टीने हा विषय अभ्यासण्यासारखा आहे.
INS Samarthak का महत्त्वाचे आहे?
बहुउद्देशीय जहाजांचा उपयोग विविध प्रकारच्या सागरी मोहिमा, सहाय्यक कामे आणि नौदलाच्या कार्यक्षमतेत वाढ करण्यासाठी होऊ शकतो. देशातच संरक्षण सामग्री तयार झाल्यास परदेशी पुरवठादारांवरील अवलंबित्व कमी करण्यास मदत होते. तसेच देशांतर्गत उद्योग, अभियांत्रिकी कौशल्य आणि रोजगारनिर्मितीलाही चालना मिळू शकते.
परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे:
- जहाजाचे नाव: INS Samarthak
- संबंधित दल: भारतीय नौदल
- वृत्तांमध्ये नमूद केलेले ठिकाण: कारवार, कर्नाटक
- अभ्यासाचा विषय: स्वदेशी संरक्षण उत्पादन आणि सागरी सुरक्षा
संरक्षण क्षेत्रातील अशा बातम्यांचा अभ्यास करताना जहाजाचे नाव, त्याचा प्रकार, समावेशाचे ठिकाण आणि संबंधित संरक्षण दल यांची नोंद ठेवा.
२. भारत-रशिया संरक्षण सहकार्य
भारत आणि रशिया यांच्यात दीर्घकाळापासून संरक्षण क्षेत्रात सहकार्य आहे. संयुक्त लष्करी सरावांमुळे दोन्ही देशांच्या सैन्यदलांना एकमेकांच्या कार्यपद्धती समजून घेता येतात. अशा सरावांमध्ये समन्वय, संवाद, नियोजन आणि संयुक्त कारवाईचा सराव केला जातो.
ऑक्टोबर २०२६ च्या चालू घडामोडींमध्ये INDRA या भारत-रशिया संयुक्त लष्करी सरावाचा उल्लेख आढळतो. उपलब्ध वृत्तांनुसार या सरावात सागरी आणि स्थलसेनेशी संबंधित प्रशिक्षणाचा समावेश होता. संरक्षणविषयक परीक्षांमध्ये भारत कोणत्या देशासोबत संयुक्त सराव करतो, सरावाचे नाव काय आहे आणि तो कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे, अशा स्वरूपाचे प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.
संयुक्त लष्करी सरावाचे महत्त्व
१. दोन्ही देशांच्या सैन्यदलांमध्ये समन्वय वाढतो.
२. आधुनिक संरक्षण तंत्रज्ञान आणि कार्यपद्धतींची माहिती मिळते.
३. दहशतवादविरोधी कारवाया आणि संयुक्त मोहिमांसाठी तयारी सुधारते.
४. भारताचे आंतरराष्ट्रीय संरक्षण संबंध मजबूत होतात.
विद्यार्थ्यांनी INDRA या सरावाबरोबरच इतर संयुक्त लष्करी सरावांची नावे, सहभागी देश आणि सरावाचे स्वरूप स्वतंत्रपणे अभ्यासावे. सरावाचे ठिकाण किंवा वर्ष यांसारखी माहिती अधिकृत संरक्षण प्रसिद्धिपत्रकातून पडताळावी.
३. भारतीय अर्थव्यवस्था आणि रुपयाचे मूल्य
भारतीय अर्थव्यवस्थेवर जागतिक बाजारपेठेतील बदल, कच्च्या तेलाच्या किमती, परकीय गुंतवणुकीचा प्रवाह आणि महागाई यांचा परिणाम होतो. रुपयाचे मूल्य स्थिर ठेवणे हे आर्थिक व्यवस्थापनातील एक महत्त्वाचे आव्हान आहे.
ऑक्टोबर २०२६ मधील आर्थिक बातम्यांमध्ये रुपयावरील दबाव, परकीय निधीचा प्रवाह आणि भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या उपाययोजनांची चर्चा झाली. रुपयाचे मूल्य कमी झाल्यास भारताला आयात केलेल्या वस्तूंसाठी अधिक रुपये खर्च करावे लागू शकतात. विशेषतः कच्चे तेल, काही औद्योगिक कच्चा माल आणि परदेशातून खरेदी केलेल्या वस्तूंच्या खर्चावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
रुपयावर परिणाम करणारे घटक
कच्च्या तेलाच्या किमती: भारताला मोठ्या प्रमाणात कच्चे तेल आयात करावे लागते. जागतिक बाजारात तेल महाग झाल्यास आयात खर्च वाढू शकतो.
परकीय गुंतवणूक: परदेशी गुंतवणूकदार भारतीय बाजारातून निधी काढत असल्यास परकीय चलनाची मागणी आणि पुरवठा यावर परिणाम होऊ शकतो.
महागाई: वस्तू व सेवांच्या किमती वाढल्यास सामान्य नागरिकांच्या खर्चावर परिणाम होतो.
रिझर्व्ह बँकेची धोरणे: चलनविषयक धोरण, व्याजदर आणि बाजारातील तरलता यांचा आर्थिक परिस्थितीवर परिणाम होऊ शकतो.
रिझर्व्ह बँकेची भूमिका
भारतीय रिझर्व्ह बँक म्हणजेच RBI ही देशाची मध्यवर्ती बँक आहे. चलनविषयक धोरण, बँकिंग व्यवस्थेचे नियमन आणि आर्थिक स्थैर्य राखण्यामध्ये तिची महत्त्वाची भूमिका आहे. रुपयाच्या विनिमय दरावर अनेक घटकांचा परिणाम होत असल्यामुळे त्यातील प्रत्येक बदलाचे कारण एकच असेल असे नाही.
स्पर्धा परीक्षांसाठी RBI चे मुख्यालय, चलनविषयक धोरण समिती, रेपो दराचा अर्थ आणि महागाई नियंत्रणातील भूमिका यांचा अभ्यास करा. बदलणारे व्याजदर किंवा आर्थिक आकडे पाठ करण्यापूर्वी RBI च्या ताज्या अधिकृत निवेदनातून त्यांची खात्री करा.
४. भारतातील ऊर्जा सुरक्षा
ऊर्जा ही देशाच्या आर्थिक विकासाची मूलभूत गरज आहे. उद्योग, वाहतूक, शेती, आरोग्यसेवा आणि घरगुती वापरासाठी नियमित ऊर्जा पुरवठा आवश्यक असतो. भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेमध्ये कोळसा, पेट्रोलियम, नैसर्गिक वायू, सौर ऊर्जा आणि पवन ऊर्जा यांचे योगदान आहे.
ऑक्टोबर महिन्यातील आर्थिक घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर ऊर्जा पुरवठा, इंधनाच्या किमती आणि कोळशाच्या वाहतुकीकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे ठरते. औष्णिक वीज प्रकल्पांमध्ये कोळशाचा वापर होत असल्याने कोळशाची उपलब्धता आणि वाहतूक यांचा वीज उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो.
ऊर्जा सुरक्षेचे महत्त्व
- देशातील उद्योगांना सातत्याने वीज मिळण्यास मदत होते.
- आयात केलेल्या इंधनावरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी पर्यायी ऊर्जा स्रोत विकसित करता येतात.
- सौर आणि पवन ऊर्जेसारख्या नवीकरणीय स्रोतांचा वापर वाढवता येतो.
- ऊर्जा पुरवठ्यातील अडथळे कमी झाल्यास आर्थिक व्यवहार सुरळीत राहण्यास मदत होते.
विद्यार्थ्यांनी कोळसा मंत्रालय, नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय यांच्या भूमिका समजून घ्याव्यात. ऊर्जा क्षेत्रातील विशिष्ट वाढीचे टक्केवारीचे आकडे वापरताना संबंधित मंत्रालयाची मूळ आकडेवारी तपासणे आवश्यक आहे.
५. विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील घडामोडी
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान हे आधुनिक प्रशासन, उद्योग, संरक्षण आणि दैनंदिन जीवनाचे महत्त्वाचे भाग आहेत. कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सायबर सुरक्षा, अवकाश संशोधन आणि क्वांटम तंत्रज्ञान या क्षेत्रांमध्ये जगभर संशोधन सुरू आहे.
क्वांटम तंत्रज्ञान म्हणजे काय?
क्वांटम तंत्रज्ञान हे पदार्थ आणि ऊर्जेच्या अतिसूक्ष्म पातळीवरील भौतिक नियमांवर आधारित आहे. संगणकीय प्रक्रिया, अत्यंत संवेदनशील मापन आणि सुरक्षित संवाद यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये त्याचा उपयोग होऊ शकतो.
क्वांटम सुरक्षित संवाद विकसित करण्यासाठी संशोधन करणे महत्त्वाचे आहे. भविष्यात डिजिटल व्यवहार, सरकारी माहिती आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांच्या सुरक्षेसाठी प्रगत क्रिप्टोग्राफीची आवश्यकता वाढू शकते.
विद्यार्थ्यांनी कोणत्या बाबी लक्षात ठेवाव्यात?
१. क्वांटम संगणन आणि पारंपरिक संगणन यांतील मूलभूत फरक.
२. सायबर सुरक्षा आणि डेटा संरक्षणाचे महत्त्व.
३. भारतातील विज्ञान संशोधन संस्थांची कार्ये.
४. अवकाश संशोधनात ISRO ची भूमिका.
५. नव्या तंत्रज्ञानाचा उद्योग आणि नागरिकांच्या जीवनावर होणारा परिणाम.
विज्ञानविषयक चालू घडामोडींचा अभ्यास करताना तंत्रज्ञानाचे नाव पाठ करण्याबरोबरच त्याचा उपयोग आणि संबंधित संस्था समजून घेणे अधिक उपयुक्त ठरते.
६. पर्यावरण आणि जैवविविधता संवर्धन
जैवविविधता म्हणजे पृथ्वीवरील वनस्पती, प्राणी, सूक्ष्मजीव आणि त्यांच्या परिसंस्थांमधील विविधता. पर्यावरणाचे संतुलन राखण्यासाठी जैवविविधतेचे संरक्षण आवश्यक आहे. जंगलतोड, प्रदूषण, हवामान बदल आणि अधिवासांचा ऱ्हास यामुळे अनेक प्रजातींना धोका निर्माण होतो.
भारतामध्ये जैवविविधता संवर्धनासाठी राष्ट्रीय उद्याने, वन्यजीव अभयारण्ये, जैवमंडल राखीव क्षेत्रे आणि रामसर स्थळे यांना महत्त्व आहे.
जैवविविधतेचे संवर्धन का आवश्यक आहे?
- नैसर्गिक परिसंस्थांचे संतुलन राखले जाते.
- वनस्पती आणि प्राण्यांच्या प्रजातींचे संरक्षण होते.
- जलस्रोत आणि जंगलांचे पर्यावरणीय महत्त्व टिकून राहते.
- स्थानिक समुदायांच्या उपजीविकेला आधार मिळू शकतो.
राष्ट्रीय जैवविविधता प्राधिकरण (National Biodiversity Authority) हे भारतातील जैवविविधता कायद्याच्या अंमलबजावणीशी संबंधित महत्त्वाचे प्राधिकरण आहे. जैविक संसाधनांचा वापर आणि त्यातून मिळणाऱ्या लाभांचे न्याय्य वाटप या विषयांचा अभ्यास करताना या संस्थेची भूमिका समजून घ्या.
रामसर स्थळांबाबत अभ्यास करताना संबंधित स्थळाचे नाव, राज्य आणि त्याचे पर्यावरणीय महत्त्व तपासावे. अधिकृत यादीतील अद्ययावत बदलांची खात्री केल्याशिवाय नवीन स्थळांची संख्या लिहू नये.
७. आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि जागतिक घडामोडी
भारताचे आंतरराष्ट्रीय संबंध व्यापार, संरक्षण, ऊर्जा, तंत्रज्ञान आणि राजनैतिक सहकार्य या विविध मुद्द्यांशी संबंधित आहेत. जागतिक पातळीवर सुरू असलेले संघर्ष, व्यापारविषयक चर्चा आणि सागरी सुरक्षेचे प्रश्न अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर परिणाम करू शकतात.
भारतासाठी आंतरराष्ट्रीय संबंधांचा अभ्यास करताना शेजारी देशांशी संबंध, प्रमुख जागतिक संघटना, द्विपक्षीय करार आणि भारताच्या परराष्ट्र धोरणाची मूलभूत तत्त्वे समजून घेणे आवश्यक आहे.
आंतरराष्ट्रीय बातम्यांचा अभ्यास कसा करावा?
प्रत्येक बातमीसाठी पुढील चार प्रश्नांची उत्तरे शोधा:
- घटना कोणत्या देशात घडली?
- संबंधित देश किंवा संस्था कोणती?
- या घटनेचा मुख्य विषय काय आहे?
- भारतावर किंवा जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचा संभाव्य परिणाम काय होऊ शकतो?
आंतरराष्ट्रीय घडामोडींमध्ये परिस्थिती वेगाने बदलू शकते. त्यामुळे युद्ध, करार, निर्बंध किंवा राजनैतिक बैठकींबाबतची माहिती विश्वसनीय वृत्तसंस्थांबरोबरच संबंधित सरकारच्या अधिकृत निवेदनातूनही पडताळावी.
८. स्पर्धा परीक्षांसाठी चालू घडामोडींचा अभ्यास
दररोजच्या बातम्या वाचणे ही तयारीची पहिली पायरी आहे. त्यानंतर महत्त्वाच्या तथ्यांची उजळणी आणि बहुपर्यायी प्रश्नांचा सराव केल्यास माहिती लक्षात ठेवणे सोपे जाते.
प्रभावी अभ्यासासाठी पाच पायऱ्या
पहिली पायरी – बातम्या वाचा: राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, अर्थव्यवस्था, विज्ञान, पर्यावरण आणि क्रीडा या विभागांतील महत्त्वाच्या बातम्या निवडा.
दुसरी पायरी – मुद्दे लिहा: प्रत्येक बातमीतील संस्था, ठिकाण, योजना आणि संबंधित व्यक्ती यांची नोंद करा.
तिसरी पायरी – अधिकृत स्रोत तपासा: सरकारी योजना किंवा नियुक्त्यांबाबत संबंधित मंत्रालय, आयोग किंवा संस्थेची वेबसाइट पाहा.
चौथी पायरी – प्रश्न सोडवा: वाचलेल्या विषयावर आधारित MCQ सोडवून स्वतःची तयारी तपासा.
पाचवी पायरी – पुनरावृत्ती करा: आठवड्याच्या शेवटी सर्व महत्त्वाच्या बातम्यांची उजळणी करा.
निष्कर्ष
१७ ऑक्टोबर २०२६ च्या चालू घडामोडींचा अभ्यास करताना संरक्षण क्षेत्रातील स्वदेशी उत्पादन, भारत-रशिया सहकार्य, रुपयाचे मूल्य, ऊर्जा सुरक्षा, विज्ञान-तंत्रज्ञान आणि जैवविविधता संवर्धन या विषयांवर लक्ष केंद्रित करा.
MPSC, तलाठी, ग्रामसेवक, पोलीस भरती, रेल्वे आणि बँकिंग परीक्षांसाठी केवळ बातम्या वाचणे पुरेसे नाही. त्यातील तथ्ये समजून घेणे, अधिकृत माहिती पडताळणे आणि प्रश्नांचा नियमित सराव करणे तितकेच आवश्यक आहे. दररोज थोडा वेळ चालू घडामोडींसाठी दिल्यास सामान्य ज्ञानाचा पाया अधिक मजबूत होऊ शकतो.
टीप: परीक्षेपूर्वी बदलणारे आकडे, नियुक्त्या, निकाल, योजनांची नावे आणि संरक्षणविषयक तपशील संबंधित अधिकृत संकेतस्थळावरून अद्ययावत करून घ्या.
17 ऑक्टोबर 2026 चालू घडामोडी – 30 महत्त्वाचे MCQ
MPSC, तलाठी, ग्रामसेवक, पोलीस भरती, रेल्वे आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी खालील बहुपर्यायी प्रश्नांचा सराव करा. हे प्रश्न त्या तारखेच्या घडामोडी आणि संबंधित सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत.
Press Information Bureau
+2
बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ)
प्रश्न 1. INS Samarthak हे कोणत्या दलात समाविष्ट करण्यात आले?
A) भारतीय लष्कर B) भारतीय नौदल C) भारतीय हवाई दल D) भारतीय तटरक्षक दल
प्रश्न 2. INS Samarthak हे कोणत्या प्रकारचे जहाज आहे?
A) विमानवाहू युद्धनौका B) पाणबुडी C) बहुउद्देशीय जहाज D) प्रवासी जहाज
प्रश्न 3. INS Samarthak च्या बांधकामाशी संबंधित भारतीय कंपनी कोणती?
A) Larsen & Toubro (L&T) B) BHEL C) HAL D) SAIL
प्रश्न 4. INS Samarthak चा नौदलात समावेश कोणत्या ठिकाणी करण्यात आला?
A) मुंबई B) कोची C) विशाखापट्टणम D) कारवार
प्रश्न 5. भारत आणि रशिया यांच्या संयुक्त नौदल सरावाचे नाव काय आहे?
A) मालाबार B) INDRA C) वरुण D) कोकण
प्रश्न 6. भारत-रशिया INDRA 2026 नौदल सराव कोणत्या देशाच्या पाण्यात आयोजित करण्यात आला?
A) भारत B) जपान C) रशिया D) फ्रान्स
प्रश्न 7. भारतीय नौदलाचे मुख्यालय कोठे आहे?
A) नवी दिल्ली B) मुंबई C) कोची D) चेन्नई
प्रश्न 8. भारताची मध्यवर्ती बँक कोणती?
A) SBI B) NABARD C) SEBI D) भारतीय रिझर्व्ह बँक
प्रश्न 9. RBI चे मुख्यालय कोठे आहे?
A) नवी दिल्ली B) मुंबई C) कोलकाता D) हैदराबाद
प्रश्न 10. रेपो दराचा संबंध कशाशी आहे?
A) कृषी उत्पादनाशी B) आयकराशी C) मध्यवर्ती बँकेकडून बँकांना दिल्या जाणाऱ्या अल्पकालीन कर्जाच्या दराशी D) निर्यात शुल्काशी
प्रश्न 11. रुपयाच्या विनिमय दरावर कोणता घटक परिणाम करू शकतो?
A) कच्च्या तेलाच्या जागतिक किमती B) परकीय गुंतवणुकीचा प्रवाह C) डॉलरची मागणी आणि पुरवठा D) वरील सर्व
प्रश्न 12. भारतात कच्च्या तेलाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर कोणत्या क्षेत्रात होतो?
A) वाहतूक आणि ऊर्जा B) केवळ शिक्षण C) केवळ पर्यटन D) केवळ क्रीडा
प्रश्न 13. भारतातील अंतराळ संशोधनासाठी जबाबदार प्रमुख संस्था कोणती?
A) DRDO B) ISRO C) RBI D) SEBI
प्रश्न 14. ISRO चे मुख्यालय कोठे आहे?
A) पुणे B) मुंबई C) बेंगळुरू D) जयपूर
प्रश्न 15. कृत्रिम बुद्धिमत्ता या तंत्रज्ञानाला इंग्रजीमध्ये काय म्हणतात?
A) Artificial Intelligence B) Automatic Internet C) Advanced Internal D) Applied Information
प्रश्न 16. सायबर सुरक्षेचा मुख्य उद्देश कोणता?
A) पिकांचे उत्पादन वाढवणे B) समुद्री वाहतूक वाढवणे C) पर्यटनाला प्रोत्साहन देणे D) डिजिटल प्रणाली आणि माहितीचे संरक्षण करणे
प्रश्न 17. जैवविविधता म्हणजे काय?
A) केवळ जंगलांची संख्या B) सजीव आणि परिसंस्थांमधील विविधता C) केवळ पर्जन्यमान D) केवळ जमिनीचा प्रकार
प्रश्न 18. भारतातील राष्ट्रीय जैवविविधता प्राधिकरणाचे मुख्यालय कोठे आहे?
A) दिल्ली B) मुंबई C) चेन्नई D) लखनऊ
प्रश्न 19. रामसर कराराचा संबंध कोणत्या विषयाशी आहे?
A) पाणथळ प्रदेशांचे संवर्धन B) अणुऊर्जा C) आंतरराष्ट्रीय व्यापार D) अंतराळ संशोधन
प्रश्न 20. नवीकरणीय ऊर्जेचे उदाहरण कोणते?
A) कोळसा B) डिझेल C) पेट्रोल D) सौर ऊर्जा
प्रश्न 21. भारताच्या संरक्षण क्षेत्रात स्वदेशी उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रमुख फायदा कोणता?
A) आयात नेहमी वाढते B) परदेशी अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होते C) संशोधन बंद होते D) देशांतर्गत उद्योगांना संधी मिळत नाही
प्रश्न 22. भारत आणि युनायटेड किंगडम यांच्या संयुक्त लष्करी सरावाचे नाव कोणते?
A) INDRA B) मालाबार C) Ajeya Warrior D) वरुण
प्रश्न 23. Exercise Indradhanush हा भारत आणि कोणत्या देशाच्या हवाई दलांमधील सराव आहे?
A) युनायटेड किंगडम B) रशिया C) जपान D) ऑस्ट्रेलिया
प्रश्न 24. भारताच्या सागरी सुरक्षेसाठी कोणते दल महत्त्वाचे आहे?
A) भारतीय रेल्वे B) भारतीय टपाल विभाग C) निवडणूक आयोग D) भारतीय नौदल
प्रश्न 25. महागाई वाढल्यास सामान्यतः कोणता परिणाम होतो?
A) सर्व वस्तू मोफत मिळतात B) वस्तू व सेवांच्या किमती वाढतात C) कर कायम शून्य होतात D) चलनाची गरज संपते
प्रश्न 26. भारताच्या परराष्ट्र धोरणाशी संबंधित मंत्रालय कोणते?
A) गृह मंत्रालय B) कृषी मंत्रालय C) परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालय D) शिक्षण मंत्रालय
प्रश्न 27. भारतातील नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्राशी संबंधित केंद्रीय मंत्रालय कोणते?
A) नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय B) रेल्वे मंत्रालय C) वस्त्रोद्योग मंत्रालय D) पर्यटन मंत्रालय
प्रश्न 28. जैवविविधता संवर्धनासाठी कोणती कृती उपयुक्त आहे?
A) जंगलतोड वाढवणे B) वन्यजीवांची अवैध शिकार C) पाणथळ प्रदेश नष्ट करणे D) नैसर्गिक अधिवासांचे संरक्षण
प्रश्न 29. भारतातील सरकारी प्रसिद्धिपत्रके आणि मंत्रालयांच्या घोषणांसाठी कोणते अधिकृत माध्यम उपयुक्त आहे?
A) खासगी मनोरंजन ब्लॉग B) प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो (PIB) C) ऑनलाइन गेमिंग वेबसाइट D) चित्रपट समीक्षा पोर्टल
प्रश्न 30. चालू घडामोडींचा अभ्यास करताना सर्वात योग्य पद्धत कोणती?
A) फक्त मथळे वाचणे B) कोणतीही माहिती पडताळणीशिवाय लक्षात ठेवणे C) बातमी समजून घेणे, अधिकृत स्रोत तपासणे आणि MCQ सोडवणे D) पुनरावृत्ती पूर्णपणे टाळणे
उत्तरतालिका
1. B
2. C
3. A
4. D
5. B
6. C
7. A
8. D
9. B
10. C
11. D
12. A
13. B
14. C
15. A
16. D
17. B
18. C
19. A
20. D
21. B
22. C
23. A
24. D
25. B
26. C
27. A
28. D
29. B
30. C
टीप: प्रश्न १ ते ६ हे ऑक्टोबर २०२६ मधील संरक्षणविषयक घडामोडींशी संबंधित आहेत; उर्वरित प्रश्न संबंधित सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. त्यामुळे हे सर्व प्रश्न १७ ऑक्टोबर रोजी घडलेल्या स्वतंत्र बातम्या आहे
अधिकृत स्रोत
- PIB: https://pib.gov.in/
- Indian Navy: https://www.indiannavy.nic.in/
- INDRA-2026: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2321926&lang=2®=48
- RBI: https://www.rbi.org.in/
- ISRO: https://www.isro.gov.in/
- National Biodiversity Authority: https://nbaindia.org/


