२७ फेब्रुवारी २०२६: दैनिक चालू घडामोडी (सविस्तर विश्लेषण)

प्रस्तावना: प्रगतीचा हुंकार आणि संस्कृतीचा जागर

२७ फेब्रुवारी २०२६ हा केवळ दिनदर्शिकेतील एक आकडा नसून, तो आधुनिक भारताच्या प्रबळ आकांक्षा आणि महाराष्ट्राच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाचा एक सुवर्णसंगम आहे. आजचा दिवस उजाडला आहे तो एका बाजूला ‘मराठी भाषा गौरव दिनाचा’ मंगलमय नाद घेऊन, तर दुसऱ्या बाजूला जागतिक राजकारणात भारताचे वाढते वर्चस्व अधोरेखित करणाऱ्या महत्त्वाच्या घडामोडींनी.

इतिहासाच्या पानांवर ज्या कुसुमाग्रजांनी “क्रांतीचा जयजयकार” केला, त्यांच्या जन्मदिनी आज संपूर्ण मराठी विश्व एका नव्या उत्साहात न्हाऊन निघाले आहे. मराठी भाषेला मिळालेला ‘अभिजात’ दर्जा आणि त्यानंतर सुरू झालेला भाषेचा हा जागतिक प्रवास आज नाशिकच्या गोदावरी तीरावर भरणाऱ्या जागतिक मराठी संमेलनातून अधिक स्पष्टपणे जगासमोर येत आहे. हे संमेलन केवळ साहित्याचे नसून, ते मराठी माणसाच्या जिद्दीचे आणि बदलत्या काळात टिकून राहिलेल्या अस्मितेचे प्रतीक आहे.

दुसरीकडे, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा इस्रायल दौरा हा भू-राजकीय (Geopolitical) दृष्टिकोनातून अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा मानला जात आहे. पश्चिम आशियातील बदलती समीकरणे आणि भारताची ऊर्जा सुरक्षा, संरक्षण सिद्धता तसेच सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील स्वावलंबन या दृष्टीने या दौऱ्याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून आहे. भारताने तंत्रज्ञान आणि कृषी क्षेत्रात इस्रायलसोबत केलेले करार हे भविष्यातील ‘विकसित भारत २०४७’ या स्वप्नाचा भक्कम पाया रचणारे ठरत आहेत.

क्रीडा विश्वातही भारताचा दबदबा वाढत असून, टी-२० विश्वचषक २०२६ मध्ये भारतीय संघाने ज्या पद्धतीने प्रतिस्पर्ध्यांना धूळ चारली आहे, त्यावरून भारतीय क्रिकेटचे नवे पर्व सुरू झाल्याचे स्पष्ट दिसत आहे. सौर ऊर्जेतील भरारी, डिजिटल रुपयाचा वाढता प्रसार आणि शिक्षणातील नवीन धोरणांची अंमलबजावणी या सर्व गोष्टी एका अशा भारताचे चित्र उभ्या करत आहेत, जो आता केवळ ‘विकसनशील’ राहिला नसून ‘जागतिक नेतृत्व’ करण्यास सज्ज झाला आहे.

आजच्या या चालू घडामोडींच्या विश्लेषणात आपण महाराष्ट्राच्या मातीतील अस्मितेपासून ते अंतराळातील ‘गगनयान’ मोहिमेपर्यंतच्या सर्व महत्त्वाच्या घडामोडींचा सविस्तर आढावा घेणार आहोत. स्पर्धा परीक्षेचे विद्यार्थी, अभ्यासक आणि जागरूक नागरिक यांच्यासाठी आजचा हा दिवस माहितीचा खजिना ठरणार आहे.

26 फेब्रुवारी 2026 चालू घडामोडी हे देखील वाचा

25 फेब्रुवारी 2026 चालू घडामोडी हे देखील वाचा

१. मराठी भाषा गौरव दिन: अस्मितेचा उत्सव

आज वि. वा. शिरवाडकर (कुसुमाग्रज) यांच्या जयंतीनिमित्त ‘मराठी भाषा गौरव दिन’ साजरा होत आहे. २०२६ सालचा हा उत्सव विशेष आहे कारण:

अभिजात भाषेचा दर्जा: केंद्र सरकारने मराठीला ‘अभिजात भाषेचा दर्जा’ देऊन आता काही काळ लोटला आहे, त्यामुळे यावर्षी राज्यभरात विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे नियोजन करण्यात आले आहे.
नाशिक येथे जागतिक संमेलन: कुसुमाग्रजांची कर्मभूमी असलेल्या नाशिकमध्ये आजपासून ‘जागतिक मराठी संमेलन’ सुरू होत आहे. यामध्ये जगभरातील ७० हून अधिक देशांतील मराठी प्रतिनिधी सहभागी झाले आहेत.
डिजिटल मराठी: गुगल आणि मायक्रोसॉफ्ट सारख्या कंपन्यांसोबत महाराष्ट्र शासनाने केलेल्या करारानुसार, मराठी भाषेतील डेटासेट वाढवण्यासाठी आज नवीन पोर्टलचे उद्घाटन करण्यात आले.

२. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा इस्रायल दौरा: एक नवा अध्याय

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपला तीन दिवसांचा इस्रायल दौरा यशस्वीपणे पूर्ण केला आहे. या दौऱ्याचे दूरगामी परिणाम भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि सुरक्षेवर होणार आहेत.

संरक्षण करार: भारताने इस्रायलकडून ‘बराक-९’ क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या प्रगत आवृत्तीसाठी करार केला आहे. यामुळे भारताची हवाई सुरक्षा अधिक भक्कम होणार आहे.
सेमीकंडक्टर हब: इस्रायली कंपन्या भारतात गुजरात आणि कर्नाटकमध्ये सेमीकंडक्टर प्लांट उभारण्यासाठी १२ अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करणार आहेत. २०२६ पर्यंत भारत ‘चिप मॅन्युफॅक्चरिंग’मध्ये स्वयंपूर्ण होण्याचे उद्दिष्ट ठेवून आहे.
कृषी तंत्रज्ञान: ‘सेंटर ऑफ एक्सलन्स’ अंतर्गत महाराष्ट्रातील लातूर आणि सोलापूरमध्ये इस्रायली तंत्रज्ञानाने ‘कमी पाण्यात अधिक पीक’ घेण्याचे प्रकल्प सुरू करण्यात आले आहेत.

३. राष्ट्रीय राजकारण आणि धोरणात्मक निर्णय

NCERT पाठ्यपुस्तक वाद: केंद्र सरकारने इयत्ता ८ वीच्या इतिहासाच्या पुस्तकातून काही वादग्रस्त भाग वगळण्याचा निर्णय घेतला आहे. शिक्षण मंत्रालयाने ‘राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२०’ (NEP 2020) नुसार नवीन अभ्यासक्रम २०२६-२७ पासून पूर्णपणे लागू करण्याची घोषणा केली आहे.
एक देश, एक निवडणूक (One Nation, One Election): या प्रस्तावावर संसदेच्या विशेष समितीने आपला अंतिम अहवाल राष्ट्रपतींना सादर केला आहे. २०२७ च्या विधानसभा निवडणुकांपासून हा नियम लागू होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
डिजिटल रुपया (e-Rupee): आरबीआयने (RBI) आज घोषणा केली की, डिजिटल रुपयाचा वापर आता किरकोळ बाजारात १० टक्क्यांनी वाढला आहे. १ मार्चपासून सर्व सरकारी व्यवहारांसाठी ई-रुपया अनिवार्य केला जाणार आहे.

४. महाराष्ट्र: सत्ताकारण आणि प्रशासन

अर्थसंकल्पीय अधिवेशन २०२६: मुंबईत सुरू असलेल्या अधिवेशनात आज राज्याचा ‘आर्थिक पाहणी अहवाल’ मांडला जाणार आहे. यामध्ये महाराष्ट्राचा विकास दर (GDP) ९.२% राहण्याचा अंदाज आहे.
पाणीटंचाई आणि नियोजन: राज्याच्या काही भागात जाणवणाऱ्या पाणीटंचाईसाठी सरकारने ‘जलयुक्त शिवार ३.०’ अंतर्गत ५०० कोटी रुपयांचा निधी आज मंजूर केला आहे.
मुंबई-पुणे कनेक्टिव्हिटी: ‘हायपरलूप’ प्रकल्पाच्या चाचणीचा दुसरा टप्पा पूर्ण झाला असून, २०२८ पर्यंत मुंबई-पुणे अंतर केवळ २५ मिनिटांत कापण्याचे उद्दिष्ट असल्याचे रस्ते विकास महामंडळाने स्पष्ट केले आहे.

५. अर्थव्यवस्था आणि व्यापार (Economy)

जीएसटी संकलन (GST Collection): फेब्रुवारी २०२६ मध्ये जीएसटी संकलनाने १.९५ लाख कोटींचा टप्पा ओलांडला आहे. हे भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या मजबुतीचे लक्षण मानले जात आहे.
शेअर बाजार: मुंबई शेअर बाजाराचा निर्देशांक (Sensex) आज ८५,००० अंकांच्या ऐतिहासिक स्तरावर पोहोचला आहे. परकीय गुंतवणूकदारांचा (FII) ओघ वाढल्याने बाजारात मोठी तेजी पाहायला मिळत आहे.
स्टार्टअप इंडिया: भारताने जगात सर्वाधिक ‘युनिकॉर्न’ (१ अब्ज डॉलर पेक्षा जास्त मूल्य असलेल्या कंपन्या) असलेल्या देशांच्या यादीत दुसरे स्थान पटकावले आहे.

६. विज्ञान आणि तंत्रज्ञान (Science & Tech)

गगनयान मोहीम: इस्रोने (ISRO) जाहीर केले आहे की, २०२६ च्या अखेरीस भारताचे पहिले मानवरहित अंतराळ यान ‘गगनयान-२’ प्रक्षेपित केले जाईल. यामध्ये ‘व्योममित्रा’ नावाचा रोबोट पाठवला जाणार आहे.
6G तंत्रज्ञान: भारताने ६-जी तंत्रज्ञानाच्या चाचण्यांसाठी ५ नवीन शहरांची निवड केली आहे. यामध्ये पुणे आणि हैदराबादचा समावेश आहे.

७. क्रीडा जगत (Sports Updates)

T20 वर्ल्ड कप २०२६: सध्या सुरू असलेल्या टी-२० विश्वचषकात भारतीय संघाने उपांत्य फेरीत (Semi-Final) प्रवेश केला आहे. आज झालेल्या सामन्यात भारताने ऑस्ट्रेलियाचा २० धावांनी पराभव केला. ‘प्लेअर ऑफ द मॅच’चा किताब हार्दिक पांड्याला मिळाला.
बॅडमिंटन: लक्ष्य सेनने ‘ऑल इंग्लंड बॅडमिंटन चॅम्पियनशिप’च्या उपांत्य फेरीत धडक मारली आहे.
खेलो इंडिया २०२६: यावर्षीच्या खेलो इंडिया स्पर्धांचे यजमानपद उत्तर प्रदेशला मिळाले असून, आज अधिकृत बोधचिन्हाचे (Logo) अनावरण करण्यात आले.

८. पर्यावरण आणि हवामान

उष्णतेची लाट (Heatwave): हवामान खात्याने (IMD) वर्तवलेल्या अंदाजानुसार, यावर्षी मार्च महिन्यापासूनच महाराष्ट्रात उष्णतेची लाट येण्याची शक्यता आहे. विदर्भात तापमान ४३ अंशांच्या पुढे जाण्याची चिन्हे आहेत.
नेट झिरो उत्सर्जन: भारताने २०२६ पर्यंत सौर ऊर्जेची क्षमता ५०० गिगावॉटपर्यंत नेण्याचे लक्ष्य गाठण्यासाठी ‘सूर्य घर योजना’ अधिक व्यापक केली आहे.

९. आजचे महत्त्वाचे वन-लाइनर्स (Quick Facts)

भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त: सध्या या पदावर राजीव कुमार कार्यरत आहेत (त्यांचा कार्यकाळ वाढवण्यात आला आहे).
जागतिक बँक: जागतिक बँकेने भारताच्या विकास दराचा अंदाज ६.६% वरून ६.८% केला आहे.
पुरस्कार: २०२६ चा ‘महाराष्ट्र भूषण’ पुरस्कार ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. रघुनाथ माशेलकर यांना जाहीर झाला आहे.
नवे कायदे: हिट अँड रन प्रकरणातील नवीन कायद्याची अंमलबजावणी आजपासून अधिक कडक करण्यात आली आहे.

निष्कर्ष

२७ फेब्रुवारी २०२६ हा दिवस भारताच्या प्रगतीचा आणि सांस्कृतिक वारशाचा संगम दर्शवतो. संरक्षण क्षेत्रातील करार, अंतराळ मोहिमेतील प्रगती आणि मराठी भाषेचा गौरव या गोष्टी भारताला ‘विश्वगुरु’ बनवण्याच्या दिशेने टाळलेली पावले आहेत. स्पर्धा परीक्षेचा अभ्यास करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी या घडामोडींच्या नोट्स काढणे फायद्याचे ठरेल.

तुम्हाला यापैकी एखाद्या विषयावर (उदा. इस्रायल दौरा किंवा टी-२० वर्ल्ड कप) अधिक सविस्तर माहिती किंवा सांख्यिकी हवी आहे का?

२७ फेब्रुवारी २०२६: चालू घडामोडी सराव प्रश्न (MCQs)

प्रश्न १. २७ फेब्रुवारी हा दिवस महाराष्ट्रात कोणत्या नावाने साजरा केला जातो?

अ) मराठी राजभाषा दिन

ब) मराठी भाषा गौरव दिन

क) संस्कृत संवर्धन दिन ड) साहित्य अकादमी दिन

उत्तर: ब) मराठी भाषा गौरव दिन (वि. वा. शिरवाडकर ऊर्फ कुसुमाग्रज यांच्या जयंतीनिमित्त)

प्रश्न २. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कोणत्या देशाचा धोरणात्मक दौरा केला?

अ) अमेरिका

ब) रशिया

क) जपान

ड) इस्रायल

उत्तर: ड) इस्रायल (या दौऱ्यात १७ महत्त्वाच्या करारांवर स्वाक्षरी झाली)

प्रश्न ३. २०२६ च्या जागतिक मराठी साहित्य संमेलनाचे आयोजन कोठे करण्यात आले आहे?

अ) पुणे

ब) नाशिक

क) छत्रपती संभाजीनगर

ड) नागपूर

उत्तर: ब) नाशिक

प्रश्न ४. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये भारताचे जीएसटी (GST) संकलन किती लाख कोटींच्या पुढे गेले आहे?

अ) १.५० लाख कोटी

ब) १.७५ लाख कोटी

क) १.९५ लाख कोटी

ड) २.१० लाख कोटी

उत्तर: क) १.९५ लाख कोटी

प्रश्न ५. इस्रोच्या (ISRO) कोणत्या मोहिमेअंतर्गत ‘व्योममित्रा’ नावाचा रोबोट अंतराळात पाठवला जाणार आहे?

अ) चांद्रयान-४

ब) मंगळयान-

२ क) गगनयान-

२ ड) आदित्य एल-१

उत्तर: क) गगनयान-२

प्रश्न ६. २०२६ चा ‘महाराष्ट्र भूषण’ पुरस्कार कोणाला जाहीर झाला आहे?

अ) डॉ. रघुनाथ माशेलकर

ब) डॉ. विजय भटकर

क) डॉ. अनिल काकोडकर

ड) डॉ. जयंत नारळीकर

उत्तर: अ) डॉ. रघुनाथ माशेलकर

प्रश्न ७. T20 वर्ल्ड कप २०२६ मध्ये भारतीय संघाने कोणत्या देशाला पराभूत करून उपांत्य फेरीत प्रवेश केला?

अ) पाकिस्तान

ब) इंग्लंड

क) न्यूझीलंड

ड) ऑस्ट्रेलिया

उत्तर: ड) ऑस्ट्रेलिया

प्रश्न ८. सरकारने १ एप्रिल २०२६ पासून पेट्रोलमध्ये किती टक्के इथेनॉल मिश्रित करणे अनिवार्य केले आहे?

अ) १०% ब) १५% क) २०% ड) २५% उत्तर: क) २०% (E20 पेट्रोल)

प्रश्न ९. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये भारतीय शेअर बाजाराच्या ‘सेन्सेक्स’ने कोणता ऐतिहासिक टप्पा पार केला?

अ) ७५,००० अंक

ब) ८०,००० अंक

क) ८५,००० अंक

ड) ९०,००० अंक

उत्तर: क) ८५,००० अंक

प्रश्न १०. महाराष्ट्र सरकारने कोणत्या जिल्ह्यात ३८,००० शेतकऱ्यांच्या खात्यात अतिवृष्टीची मदत नुकतीच जमा केली आहे? अ) कोल्हापूर

ब) रत्नागिरी

क) धाराशिव

ड) जळगाव

उत्तर: क) धाराशिव (उमरगा आणि लोहारा तालुका)