📌 4 मार्च 2026 चालू घडामोडी: स्पर्धा परीक्षांसाठी आजच्या महत्त्वाच्या राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय घडामोडी

✍️ प्रस्तावना

स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या प्रत्येक विद्यार्थ्यासाठी दररोजच्या चालू घडामोडी अत्यंत महत्त्वाच्या असतात. MPSC, UPSC, PSI, STI, ASO, पोलीस भरती, तलाठी, आरोग्य विभाग, बँकिंग, रेल्वे तसेच इतर राज्य व केंद्र सरकारच्या परीक्षांमध्ये चालू घडामोडींवर आधारित प्रश्न मोठ्या प्रमाणात विचारले जातात.

4 मार्च 2026 रोजी राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, अर्थव्यवस्था, विज्ञान-तंत्रज्ञान, क्रीडा आणि पुरस्कार क्षेत्रात काही महत्त्वाच्या घटना घडल्या आहेत. खाली दिलेल्या सर्व मुद्द्यांचा अभ्यास केल्यास तुम्हाला परीक्षेत नक्कीच फायदा होईल.

2 मार्च 2026 चालू घडामोडी (Daily Current Affairs) हे देखील वाचा

1 मार्च 2026 चालू घडामोडींचा (Current Affairs) हे देखील वाचा

राष्ट्रीय घडामोडी

1) भारतीय रिझर्व्ह बँक कडून डिजिटल व्यवहारांवर नवीन मार्गदर्शक सूचना

भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षित करण्यासाठी नवीन सुरक्षा नियम जारी केले आहेत. UPI व्यवहारांमध्ये फसवणूक रोखण्यासाठी अतिरिक्त प्रमाणीकरण पद्धती लागू करण्याचा विचार सुरू आहे.

👉 याचा परिणाम बँका आणि फिनटेक कंपन्यांवर होणार आहे.
👉 ग्राहकांसाठी अधिक सुरक्षित डिजिटल व्यवहार शक्य होणार आहेत.

2) भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था च्या नव्या उपग्रहाचे यशस्वी प्रक्षेपण

ISRO ने हवामान अंदाज आणि आपत्ती व्यवस्थापनासाठी नवीन उपग्रहाचे प्रक्षेपण यशस्वीरीत्या पूर्ण केले. हा उपग्रह शेती, हवामान बदल आणि पूर नियंत्रण यासाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे.

4

👉 प्रक्षेपण ठिकाण: श्रीहरिकोटा
👉 उपग्रहाचा उद्देश: हवामान व आपत्ती निरीक्षण

3) महाराष्ट्र शासनाची नवीन रोजगार योजना

महाराष्ट्र शासनाने युवकांसाठी कौशल्य विकास कार्यक्रम सुरू केला आहे. या योजनेअंतर्गत तांत्रिक व डिजिटल कौशल्य प्रशिक्षण दिले जाणार आहे.

👉 उद्दिष्ट: बेरोजगारी कमी करणे
👉 लाभार्थी: 18 ते 35 वयोगटातील युवक

🌍 आंतरराष्ट्रीय घडामोडी

4) संयुक्त राष्ट्र संघ चा हवामान बदलाबाबत अहवाल

संयुक्त राष्ट्र संघाने हवामान बदलावर नवीन अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. या अहवालानुसार जागतिक तापमानात वाढ होत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

👉 कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याचे आवाहन
👉 विकसनशील देशांना आर्थिक मदत सुचवली

5) जपान मध्ये तंत्रज्ञान परिषद

जपानमध्ये आंतरराष्ट्रीय तंत्रज्ञान परिषद आयोजित करण्यात आली. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि रोबोटिक्स क्षेत्रातील नवीन संशोधन सादर करण्यात आले.

💰 अर्थव्यवस्था

6) भारताची GDP वाढ

भारताची आर्थिक वाढ दर स्थिर राहिला असून उत्पादन व सेवा क्षेत्रात वाढ दिसून आली आहे.

केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय यांनी जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार औद्योगिक उत्पादनात वाढ झाली आहे.

👉 सेवा क्षेत्राचा मोठा वाटा
👉 निर्यातीत वाढ

🔬 विज्ञान आणि तंत्रज्ञान

7) भारतात नवीन AI संशोधन केंद्राची स्थापना

भारत सरकारने कृत्रिम बुद्धिमत्ता संशोधनासाठी नवीन केंद्र सुरू करण्याची घोषणा केली आहे.

👉 उद्दिष्ट: डिजिटल इंडिया मोहिमेला गती देणे
👉 स्टार्टअप्सना प्रोत्साहन

🏏 क्रीडा

8) ICC क्रिकेट विश्वचषक तयारीला वेग

ICC क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर विविध देशांनी संघ जाहीर करण्यास सुरुवात केली आहे.

4

👉 भारताचा सराव शिबिर सुरू
👉 युवा खेळाडूंना संधी

🏆 पुरस्कार आणि सन्मान

9) राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार जाहीर

भारत सरकारने विज्ञान क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्यासाठी काही शास्त्रज्ञांना राष्ट्रीय पुरस्कार जाहीर केले आहेत.

🌱 पर्यावरण

10) जागतिक वन दिनाच्या पार्श्वभूमीवर मोहीम

4 मार्च रोजी विविध राज्यांत वृक्षारोपण मोहिमा राबवण्यात आल्या. पर्यावरण संवर्धनावर भर देण्यात आला.

📚 परीक्षेसाठी महत्त्वाचे मुद्दे (Exam Point of View)

• RBI – डिजिटल सुरक्षा नियम
• ISRO – नवीन हवामान उपग्रह
• संयुक्त राष्ट्र – हवामान अहवाल
• GDP वाढ – CSO आकडेवारी
• महाराष्ट्र – कौशल्य विकास योजना
• ICC विश्वचषक तयारी

🔎 निष्कर्ष

4 मार्च 2026 च्या चालू घडामोडी स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत. राष्ट्रीय पातळीवरील आर्थिक निर्णय, आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील हवामान बदल अहवाल, तंत्रज्ञान क्षेत्रातील प्रगती आणि क्रीडा क्षेत्रातील घडामोडी या सर्व मुद्द्यांचा अभ्यास केल्यास MPSC, UPSC तसेच इतर परीक्षांमध्ये चांगले गुण मिळवता येतील.

दररोजच्या चालू घडामोडींचा नियमित अभ्यास करा आणि त्यावर आधारित MCQ सराव नक्की करा.

✅ 4 मार्च 2026 चालू घडामोडी – 30 MCQ

1) डिजिटल व्यवहारांसाठी नवीन मार्गदर्शक सूचना कोणत्या संस्थेने जारी केल्या?

A) वित्त मंत्रालय
B) SEBI
C) भारतीय रिझर्व्ह बँक
D) NABARD
उत्तर: C

2) RBI च्या नवीन नियमांचा मुख्य उद्देश काय आहे?

A) कर वाढवणे
B) बँकांचे खासगीकरण
C) डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षित करणे
D) रोख व्यवहार वाढवणे
उत्तर: C

3) हवामान आणि आपत्ती व्यवस्थापनासाठी उपग्रहाचे प्रक्षेपण कोणत्या संस्थेने केले?

A) DRDO
B) NASA
C) ESA
D) भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था
उत्तर: D

4) ISRO चे प्रमुख प्रक्षेपण केंद्र कुठे आहे?

A) अहमदाबाद
B) बेंगळुरू
C) श्रीहरिकोटा
D) चेन्नई
उत्तर: C

5) महाराष्ट्र शासनाच्या नवीन योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?

A) शेती सुधारणा
B) कौशल्य विकास
C) परदेशी गुंतवणूक
D) कर सवलत
उत्तर: B

6) महाराष्ट्र शासनाची योजना कोणत्या वयोगटासाठी आहे?

A) 10–18 वर्षे
B) 18–35 वर्षे
C) 25–45 वर्षे
D) 30–50 वर्षे
उत्तर: B

7) हवामान बदलावर अहवाल कोणत्या संस्थेने प्रसिद्ध केला?

A) WHO
B) IMF
C) संयुक्त राष्ट्र संघ
D) World Bank
उत्तर: C

8) UN च्या अहवालात कोणत्या गोष्टीवर भर देण्यात आला?

A) अणुशक्ती वाढ
B) कार्बन उत्सर्जन कमी करणे
C) युद्ध तयारी
D) व्यापार वाढ
उत्तर: B

9) आंतरराष्ट्रीय तंत्रज्ञान परिषद कोणत्या देशात आयोजित झाली?

A) चीन
B) अमेरिका
C) जर्मनी
D) जपान
उत्तर: D

10) परिषदेत कोणत्या क्षेत्रावर विशेष भर होता?

A) शेती
B) कृत्रिम बुद्धिमत्ता
C) पर्यटन
D) वस्त्रोद्योग
उत्तर: B

11) भारताच्या GDP वाढीची आकडेवारी कोण जाहीर करते?

A) RBI
B) वित्त आयोग
C) केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय
D) NITI Aayog
उत्तर: C

12) औद्योगिक उत्पादनात वाढ कोणत्या क्षेत्रामुळे झाली?

A) सेवा क्षेत्र
B) उत्पादन क्षेत्र
C) शेती
D) पर्यटन
उत्तर: B

13) AI संशोधन केंद्र स्थापन करण्याचा उद्देश काय आहे?

A) कर वसुली
B) डिजिटल इंडिया मजबूत करणे
C) लष्करी विस्तार
D) निर्यात कमी करणे
उत्तर: B

14) ICC क्रिकेट विश्वचषक कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?

A) फुटबॉल
B) हॉकी
C) बॅडमिंटन
D) क्रिकेट
उत्तर: D

15) ICC क्रिकेट विश्वचषक चे आयोजन कोण करते?

A) BCCI
B) ICC
C) FIFA
D) IOC
उत्तर: B

16) डिजिटल व्यवहारांमध्ये कोणती प्रणाली सर्वाधिक वापरली जाते?

A) RTGS
B) IMPS
C) UPI
D) NEFT
उत्तर: C

17) हवामान उपग्रहाचा मुख्य उपयोग काय आहे?

A) चित्रपट प्रसारण
B) शेअर बाजार
C) हवामान अंदाज
D) पर्यटन
उत्तर: C

18) कौशल्य विकास कार्यक्रमाचा लाभ कोणाला होणार?

A) शेतकरी
B) युवक
C) शिक्षक
D) व्यापारी
उत्तर: B

19) कार्बन उत्सर्जन वाढल्यास काय परिणाम होतो?

A) तापमान घट
B) जागतिक तापमान वाढ
C) पाऊस थांबतो
D) समुद्र सुकतो
उत्तर: B

20) AI म्हणजे काय?

A) Automatic Internet
B) Artificial Intelligence
C) Advanced इंडिया
D) Artificial इंडिया
उत्तर: B

21) ISRO चे मुख्यालय कुठे आहे?

A) मुंबई
B) दिल्ली
C) बेंगळुरू
D) हैदराबाद
उत्तर: C

22) GDP चा पूर्ण अर्थ काय?

A) Gross Domestic Product
B) General Development Plan
C) Global Development Product
D) Gross Domestic Plan
उत्तर: A

23) सेवा क्षेत्रात कोणता व्यवसाय येतो?

A) शेती
B) बँकिंग
C) खाणकाम
D) वस्त्रोद्योग
उत्तर: B

24) डिजिटल इंडिया मोहिम कोणत्या सरकारने सुरू केली?

A) राज्य सरकार
B) केंद्र सरकार
C) जिल्हा परिषद
D) ग्रामपंचायत
उत्तर: B

25) आपत्ती व्यवस्थापनासाठी उपग्रह कसा उपयुक्त ठरतो?

A) युद्धासाठी
B) हवामान अंदाज व पूर्वसूचना
C) मनोरंजनासाठी
D) जाहिरातींसाठी
उत्तर: B

26) महाराष्ट्र कोणत्या देशात आहे?

A) नेपाळ
B) श्रीलंका
C) भारत
D) भूतान
उत्तर: C

27) UN चे मुख्यालय कुठे आहे?

A) पॅरिस
B) न्यूयॉर्क
C) लंडन
D) जिनिव्हा
उत्तर: B

28) UPI सेवा कोणत्या वर्षी सुरू झाली?

A) 2014
B) 2015
C) 2016
D) 2018
उत्तर: C

29) भारतात हवामान बदलाचा सर्वाधिक परिणाम कोणत्या क्षेत्रावर होतो?

A) शेती
B) चित्रपट
C) बँकिंग
D) IT
उत्तर: A

30) स्पर्धा परीक्षांमध्ये चालू घडामोडींचा भाग कोणत्या विषयात येतो?

A) गणित
B) सामान्य ज्ञान
C) इंग्रजी
D) संगणक
उत्तर: B