📅 चालू घडामोडी 26 फेब्रुवारी 2026

प्रगतीचे नवे क्षितिज आणि ऐतिहासिक वारशाचे स्मरण

प्रस्तावना: नमस्कार वाचकहो! आज २६ फेब्रुवारी २०२६. भारताच्या इतिहासात हा दिवस ‘क्रांती आणि त्याग’ या दोन शब्दांनी ओळखला जातो, कारण आज स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचा ‘आत्मार्पण दिन’ आहे. पण आजचा दिवस केवळ भूतकाळाच्या स्मरणाचा नाही, तर भविष्यातील ‘विकसित भारता’च्या दिशेने पडणाऱ्या खंबीर पावलांचाही साक्षीदार आहे. तंत्रज्ञानातील झेप, अर्थव्यवस्थेची भरभराट आणि जागतिक राजकारणात भारताचे वाढते वजन या सर्व आघाड्यांवर आज मोठ्या घडामोडी घडत आहेत. चला तर मग, जाणून घेऊया आजच्या दिवसाचे सविस्तर वृत्त.

25 फेब्रुवारी 2026 चालू घडामोडी हेही वाचा

24 फेब्रुवारी 2026 चालू घडामोडी हेही वाचा

🏗️ १. राष्ट्रीय धोरण आणि पायाभूत सुविधा (National Infrastructure)

‘नमो भारत’ रॅपिड रेलचा विस्तार

भारत सरकारने आज प्रादेशिक जलद परिवहन प्रणाली (RRTS) च्या तिसऱ्या टप्प्याला मंजुरी दिली. दिल्ली-मेरठनंतर आता मुंबई-पुणे-नाशिक या सुवर्ण त्रिकोणाला जोडण्यासाठी ‘हाय-स्पीड कनेक्टिव्हिटी’वर भर दिला जात आहे. आजच्या मंत्रिमंडळ बैठकीत या प्रकल्पासाठी ३५,००० कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली.

हरित हायड्रोजन मिशन (Green Hydrogen Mission) २०२६

भारताने आज २०२६ अखेरपर्यंत ५ दशलक्ष टन हरित हायड्रोजन उत्पादनाचे लक्ष्य गाठण्यासाठी ‘नॅशनल ग्रीन कॉरिडॉर’ची घोषणा केली. गुजरात आणि तामिळनाडूमध्ये आज दोन नवीन प्लांटचे भूमिपूजन करण्यात आले. यामुळे इंधन आयातीवरील भारताचे अवलंबित्व १०% नी कमी होण्याचा अंदाज आहे.

🌍 २. आंतरराष्ट्रीय राजकारण आणि भारत (International Relations)

क्वाड (QUAD) शिखर परिषदेचे पडसाद

आज टोकियो येथे पार पडलेल्या ‘क्वाड’ देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीत भारताने ‘इंडो-पॅसिफिक’ क्षेत्रातील शांततेसाठी एक नवीन सागरी सुरक्षा आराखडा मांडला. भारताच्या ‘सागर’ (SAGAR) उपक्रमाला अमेरिकेने पूर्ण पाठिंबा दर्शवला आहे.

डिजिटल पेमेंटचा जागतिक विस्तार

आजपासून श्रीलंकेपाठोपाठ आता युरोपातील आणखी दोन देशांनी (फ्रांस आणि जर्मनीच्या काही भागांत) अधिकृतपणे UPI (Unified Payments Interface) स्वीकारण्यास सुरुवात केली आहे. यामुळे भारतीय पर्यटकांना आणि व्यापाऱ्यांना परदेशात व्यवहार करणे सोपे होणार आहे.

⚙️ ३. विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि अंतराळ (Science & Space)

गगनयान-४: मानवी अंतराळ मोहिमेचे काउंटडाऊन

इस्रोने (ISRO) आज जाहीर केले की, गगनयान मोहिमेसाठी निवडलेले चारही अंतराळवीर आता ‘लो अर्थ ऑर्बिट’ (LEO) मध्ये दीर्घकाळ राहण्याच्या प्रशिक्षणाच्या अंतिम टप्प्यात आहेत. आज बेंगळुरू येथे ‘ह्युमन स्पेस फ्लाईट सेंटर’मध्ये नवीन सिम्युलेटरचे अनावरण करण्यात आले.

६जी (6G) तंत्रज्ञानाची चाचणी

भारत २०२६ पर्यंत ६जी तंत्रज्ञानाच्या व्यावसायिक वापरासाठी सज्ज होत आहे. आज आयआयटी मद्रास (IIT Madras) मध्ये ६जी लॅबद्वारे ‘होलोग्राफिक कम्युनिकेशन’ची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली. यामुळे भविष्यात थ्री-डी (3D) व्हिडिओ कॉलिंग प्रत्यक्षात येईल.

🚩 ४. महाराष्ट्र विशेष: संस्कृती आणि प्रशासन

स्वातंत्र्यवीर सावरकर पुण्यतिथी (आत्मार्पण दिन)

आज २६ फेब्रुवारी रोजी महाराष्ट्रासह देशभर स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांना अभिवादन करण्यात येत आहे. १९६६ मध्ये आजच्याच दिवशी त्यांनी अन्न-पाण्याचा त्याग करून ‘प्रायोपवेशन’ केले होते.

• विशेष उपक्रम: राज्य सरकारने आज सावरकरांच्या साहित्यावर आधारित ‘सावरकर ई-लायब्ररी’चे लोकार्पण केले आहे. यामध्ये त्यांचे सर्व लेख, कविता आणि पत्रे मोफत उपलब्ध करून दिली आहेत.

मुंबई ट्रान्स हार्बर लिंक (MTHL) चा आर्थिक परिणाम

अटल सेतू सुरू होऊन दोन वर्षे पूर्ण होत असताना, आज सादर झालेल्या अहवालानुसार नवी मुंबई आणि रायगडमधील आर्थिक उलाढाल ३०% नी वाढली आहे. आज या मार्गावर ‘स्मार्ट ट्रॅफिक मॅनेजमेंट सिस्टीम’चे अपग्रेडेशन करण्यात आले.

📈 ५. अर्थव्यवस्था आणि व्यापार (Economy)

जीएसटी (GST) संकलन विक्रम

फेब्रुवारी २०२६ च्या अखेरच्या आठवड्यातील आकडेवारीनुसार, मासिक जीएसटी संकलनाने २.१५ लाख कोटी रुपयांचा टप्पा ओलांडला आहे. भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या मजबुतीचे हे लक्षण मानले जात आहे.

स्टार्टअप इंडिया: टियर-२ शहरांची झेप

आज प्रसिद्ध झालेल्या ‘नॅसकॉम’च्या अहवालानुसार, भारतातील ६०% नवीन स्टार्टअप्स आता मुंबई, दिल्ली, बेंगळुरूपेक्षा नाशिक, नागपूर, इंदूर आणि जयपूर सारख्या शहरांतून उभे राहत आहेत.

🏆 ६. क्रीडा जगत (Sports)

आयपीएल (IPL) 2026 चा लिलाव आणि तयारी

पुढील महिन्यापासून सुरू होणाऱ्या आयपीएलच्या १९ व्या हंगामासाठी सर्व संघांनी आपले अंतिम सराव शिबिर आजपासून सुरू केले आहे. यंदा काही नवीन नियमांचा (उदा. ‘पॉवर सब’) समावेश होण्याची शक्यता आहे.

ऑलिम्पिक 2036 ची दावेदारी

२०३६ च्या ऑलिम्पिक यजमानपदासाठी भारताने आज आंतरराष्ट्रीय ऑलिम्पिक समितीकडे (IOC) आपला ‘बिड डॉक्युमेंट’ सादर केला आहे. अहमदाबाद हे मुख्य केंद्र असणार असल्याची चर्चा आज जोरात आहे.

📝 ७. स्पर्धा परीक्षा विशेष: महत्त्वाच्या चालू घडामोडी (One-Liners)

💡 आजचा विशेष विचार (Editorial Insight)

२६ फेब्रुवारी हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की, प्रगतीसाठी विज्ञानाची जोड आणि राष्ट्रासाठी समर्पणाची भावना दोन्ही आवश्यक आहेत. सावरकरांचे ‘विज्ञाननिष्ठ’ विचार आणि आजचा ‘डिजिटल इंडिया’ यांचा मेळ बसवूनच आपण महासत्ता बनू शकतो.

उपसंहार: मित्रांनो, 26 फेब्रुवारी 2026 च्या या घडामोडी केवळ बातम्या नाहीत, तर त्या भारताच्या बदलत्या चित्राचा आरसा आहेत. स्पर्धा परीक्षेच्या दृष्टीने ‘गगनयान’, ‘ग्रीन हायड्रोजन’ आणि ‘सावरकर विचार’ हे मुद्दे अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.

तुम्हाला यातील कोणत्या विषयावर (उदा. ६जी तंत्रज्ञान किंवा सावरकरांचे विचार) अधिक खोलवर माहिती हवी आहे का? सांगा, मी त्यावर सविस्तर लेख तयार करून देईल.

येथे २६ फेब्रुवारी २०२६ च्या चालू घडामोडींवर आधारित ३० अत्यंत महत्त्वाचे बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs) सविस्तर उत्तरांसह दिले आहेत. हे प्रश्न राज्यसेवा, PSI/STI/ASO, बँकिंग आणि इतर सरळसेवा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतील.

📝 चालू घडामोडी सराव संच: 26 फेब्रुवारी 2026

विभाग १: राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय (National & International)

१. २६ फेब्रुवारी २०२६ रोजी कोणत्या थोर क्रांतीकारकाचा ‘आत्मार्पण दिन’ साजरा करण्यात आला? (A) भगतसिंग

(B) सुखदेव

(C) स्वा. विनायक दामोदर सावरकर

(D) चंद्रशेखर आझाद

२. भारत सरकारने २०२६ पर्यंत लॉजिस्टिक खर्च जीडीपीच्या किती टक्क्यांपर्यंत कमी करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे? (A) १२%

(B) १०%

(C) ९%

(D) ७.५%

३. ‘पंतप्रधान गतिशक्ती’ मास्टर प्लॅन अंतर्गत आज कोणत्या भागात ५ नवीन हायवे कॉरिडॉरला मंजुरी मिळाली? (A) दक्षिण भारत

(B) ईशान्य भारत

(C) पश्चिम घाट

(D) हिमालयीन क्षेत्र

४. २०२६ च्या जनगणनेसाठी (Census) केंद्र सरकारने कोणते नवीन फिचर उपलब्ध करून दिले आहे? (A) फक्त ऑफलाईन अर्ज

(B) सेल्फ-इन्युमरेशन (स्वतः माहिती भरणे)

(C) आधार कार्ड अनिवार्य नाही

(D) कागदी फॉर्मची संख्या वाढवणे

५. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये कोणत्या देशाने भारतीय UPI (Unified Payments Interface) अधिकृतपणे स्वीकारले? (A) जपान आणि रशिया

(B) जर्मनी आणि फ्रान्स

(C) अमेरिका आणि कॅनडा

(D) ब्राझील आणि अर्जेंटिना

६. २०२६ च्या G20 शिखर परिषदेचे यजमानपद कोणत्या देशाकडे आहे? (A) भारत

(B) ब्राझील

(C) दक्षिण आफ्रिका

(D) इटली

७. ‘क्वाड’ (QUAD) परराष्ट्र मंत्र्यांची बैठक फेब्रुवारी २०२६ मध्ये कोठे पार पडली? (A) नवी दिल्ली

(B) सिडनी

(C) टोकियो

(D) न्यूयॉर्क

८. केंद्र सरकारने जाहीर केलेल्या ‘नॅशनल एआय सेफ्टी फ्रेमवर्क’चा मुख्य फोकस कशावर आहे? (A) एआय गेमिंग

(B) डीपफेक आणि सायबर गुन्हे रोखणे

(C) एआय रोबोटिक्स निर्यात

(D) शालेय अभ्यासक्रम

९. भारताने ‘COP31’ हवामान परिषदेचे यजमानपद भूषवण्यासाठी कोणत्या वर्षासाठी दावेदारी केली आहे? (A) २०२७

(B) २०२८

(C) २०२९

(D) २०३०

१०. भारताच्या नवीन डिजिटल रुपया (e-Rupee) बाबत आरबीआयने कोणती नवीन घोषणा केली? (A) फक्त बँकांसाठी उपलब्ध

(B) ऑफलाईन पेमेंट सुविधा

(C) व्यवहार मर्यादा १०,००० रुपये

(D) व्याजाचा दर वाढवला

विभाग २: विज्ञान आणि तंत्रज्ञान (Science & Tech)

११. इस्रोच्या (ISRO) ‘गगनयान’ मोहिमेचे प्रक्षेपण कोणत्या वर्षाच्या उत्तरार्धात नियोजित आहे? (A) २०२५

(B) २०२६

(C) २०२७

(D) २०२८

१२. ६जी (6G) तंत्रज्ञानाची ‘होलोग्राफिक कम्युनिकेशन’ चाचणी कोणत्या संस्थेने यशस्वीरीत्या पूर्ण केली? (A) इस्रो

(B) डीआरडीओ

(C) आयआयटी मद्रास

(D) आयआयटी बॉम्बे

१३. भारताचा पहिला ‘नॅशनल ग्रीन हायड्रोजन कॉरिडॉर’ कोणत्या दोन राज्यांत उभारला जात आहे? (A) महाराष्ट्र आणि गोवा

(B) गुजरात आणि तामिळनाडू

(C) पंजाब आणि हरियाणा

(D) बिहार आणि बंगाल

१४. ‘डिजी कवच’ हा उपक्रम कशाशी संबंधित आहे? (A) रेल्वे सुरक्षा

(B) ऑनलाईन फसवणूक रोखणे

(C) पीक विमा

(D) महिला सुरक्षा

१५. अलीकडेच चर्चेत असलेले ‘परम रुद्र’ हे काय आहे? (A) क्षेपणास्त्र

(B) सुपर कॉम्प्युटर

(C) पाणबुडी

(D) लढाऊ विमान

विभाग ३: महाराष्ट्र विशेष (Maharashtra Special)

१६. २७ फेब्रुवारी रोजी साजरा होणाऱ्या ‘मराठी भाषा गौरव दिना’च्या पूर्वसंध्येला कोणते धोरण जाहीर झाले? (A) मराठी शिक्षण धोरण

(B) मराठी भाषा धोरण २०२६

(C) मराठी रोजगार धोरण

(D) मराठी सांस्कृतिक धोरण

१७. ‘मुंबई-पुणे हायपरलूप’ चाचणी केंद्राचे उद्घाटन कोठे करण्यात आले? (A) मुंबई

(B) पुणे

(C) नवी मुंबई

(D) तळेगाव

१८. महाराष्ट्र सरकारने कोणत्या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना १०,००० ड्रोन देण्याची घोषणा केली? (A) नमो शेतकरी महासन्मान निधी

(B) जलयुक्त शिवार

(C) शरद पवार ग्रामसमृद्धी योजना

(D) मुख्यमंत्री कृषी संजीवनी योजना

१९. मुंबई ट्रान्स हार्बर लिंक (MTHL) ला कोणत्या महापुरुषाचे नाव देण्यात आले आहे? (A) बाळासाहेब ठाकरे

(B) अटल बिहारी वाजपेयी

(C) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

(D) छत्रपती शिवाजी महाराज

२०. ‘सावरकर ई-लायब्ररी’ चे उद्घाटन कोणत्या शहरात करण्यात आले? (A) नाशिक

(B) रत्नागिरी

(C) मुंबई

(D) पुणे

विभाग ४: क्रीडा आणि अर्थव्यवस्था (Sports & Economy)

२१. आयसीसी (ICC) जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप २०२५-२७ चा फायनल सामना कोठे होणार आहे? (A) मेलबर्न

(B) लॉर्ड्स

(C) नरेंद्र मोदी स्टेडियम

(D) ओव्हल

२२. २०३६ ऑलिम्पिक यजमानपदासाठी भारताने सादर केलेल्या अर्जात कोणते शहर मुख्य केंद्र आहे? (A) दिल्ली

(B) मुंबई

(C) अहमदाबाद

(D) बेंगळुरू

२३. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये भारतीय शेअर बाजार (Sensex) ने कोणता ऐतिहासिक टप्पा ओलांडला? (A) ७०,०००

(B) ७५,०००

(C) ८०,०००

(D) ८५,०००

२४. जागतिक बॅडमिंटन रँकिंगमध्ये फेब्रुवारी २०२६ मध्ये टॉप ५ मध्ये कोणत्या भारतीय खेळाडूने स्थान मिळवले? (A) लक्ष्य सेन

(B) पी.व्ही. सिंधू

(C) सात्विकसाईराज रँकीरेड्डी

(D) एच.एस. प्रणॉय

२५. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये जीएसटी (GST) संकलनाने किती लाख कोटींचा टप्पा पार केला? (A) १.८० लाख कोटी

(B) २.०० लाख कोटी

(C) २.१५ लाख कोटी

(D) २.५० लाख कोटी

विभाग ५: पर्यावरण आणि दिनविशेष (Misc & Days)

२६. ‘जागतिक शाश्वत विकास शिखर परिषद २०२६’ (WSDS) कोठे आयोजित करण्यात आली? (A) पॅरिस

(B) नवी दिल्ली

(C) जिनिव्हा

(D) लंडन

२७. २६ फेब्रुवारी रोजी सावरकरांनी केलेल्या उपोषणास काय म्हटले जाते? (A) सत्याग्रह

(B) प्रायोपवेशन

(C) आमरण उपोषण

(D) मौन व्रत

२८. भारतातील सध्याच्या ‘रामसर स्थळांची’ एकूण संख्या किती आहे (फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत)? (A) ७५

(B) ८०

(C) ८५

(D) ९०

२९. महाराष्ट्रातील कोणत्या शहराला ‘भारताची वाईन कॅपिटल’ म्हटले जाते, जिथे आज द्राक्ष महोत्सव सुरू झाला? (A) सांगली

(B) नाशिक

(C) सोलापूर

(D) कोल्हापूर

३०. केंद्र सरकारने ‘डिजिटल इंडिया २.०’ अंतर्गत कोणत्या सुविधेवर सर्वाधिक भर दिला आहे? (A) मोफत इंटरनेट

(B) टपाल सेवा डिजिटल करणे

(C) सायबर सुरक्षा आणि एआय

(D) टीव्ही चॅनेल वाढवणे

✅ उत्तरतालिका (Answers Key):

१. (C) | २. (C) | ३. (B) | ४. (B) | ५. (B) | ६. (C) | ७. (C) | ८. (B) | ९. (B) | १०. (B) ११. (B) | १२. (C) | १३. (B) | १४. (B) | १५. (B) | १६. (B) | १७. (B) | १८. (A) | १९. (B) | २०. (C) २१. (B) | २२. (C) | २३. (D) | २४. (B) | २५. (C) | २६. (B) | २७. (B) | २८. (C) | २९. (B) | ३०. (C) —

पुढील पाऊल:

या प्रश्नांचा सराव केल्यामुळे तुमचा आजचा अभ्यास पूर्ण झाला आहे. तुम्हाला यातील एखाद्या विशिष्ट विषयावर (उदा. गगनयान किंवा हरित हायड्रोजन) शॉर्ट नोट्स हव्या आहेत का? तसे असल्यास मला सांगा!