9 February 2026 Current Affairs (Detailed)
🔰 प्रस्तावना (Intro)
स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी चालू घडामोडींचा अभ्यास अत्यंत महत्त्वाचा घटक मानला जातो. देशातील आर्थिक, सामाजिक, शैक्षणिक, विज्ञान-तंत्रज्ञान व आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील घडामोडी उमेदवारांच्या सर्वांगीण ज्ञानात भर घालतात. 9 फेब्रुवारी 2026 रोजी घडलेल्या महत्त्वाच्या चालू घडामोडी या लेखात सोप्या व समजण्यासारख्या भाषेत मांडण्यात आल्या आहेत. UPSC, MPSC तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने उपयुक्त ठरणाऱ्या या घडामोडी अभ्यासासाठी निश्चितच मदत करतील.
१) हरित ऊर्जा धोरण (Green Energy Policy)
केंद्र सरकारने हरित ऊर्जा धोरण अधिक प्रभावी केले आहे. सौर व पवन ऊर्जेच्या प्रकल्पांना प्रोत्साहन देण्यासाठी सवलती, अनुदान आणि जलद मंजुरी देण्यात येणार आहे. यामुळे कार्बन उत्सर्जन कमी होऊन पर्यावरण संरक्षणास मदत होईल.
२) रिझर्व्ह बँकेचा रेपो दर निर्णय
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने रेपो दरात कोणताही बदल केलेला नाही. महागाई नियंत्रणात ठेवून आर्थिक स्थैर्य राखणे हा या निर्णयाचा मुख्य उद्देश आहे. यामुळे कर्जाच्या हप्त्यांवर तात्काळ परिणाम होणार नाही.
३) इस्रोचा नवीन पृथ्वी निरीक्षण उपग्रह
इस्रोने नवीन पृथ्वी निरीक्षण उपग्रह यशस्वीपणे प्रक्षेपित केला आहे. हा उपग्रह शेती नियोजन, हवामान अंदाज तसेच पूर व दुष्काळ व्यवस्थापनासाठी उपयुक्त ठरणार आहे.
४) भारतीय रेल्वे – डिजिटल सुधारणा
भारतीय रेल्वेने तिकीट आरक्षण प्रणाली अधिक सोपी व वेगवान केली आहे. जलद बुकिंग, तत्काळ परतावा आणि प्रवाशांसाठी सुधारित डिजिटल सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत.
५) महिला उद्योजकता योजना
महिला उद्योजकांसाठी सुरू असलेल्या योजनेचा विस्तार करण्यात आला आहे. कमी व्याजदरात कर्ज, प्रशिक्षण आणि व्यवसायासाठी आवश्यक मार्गदर्शन देण्यावर भर देण्यात आला आहे.
६) भारत–जपान धोरणात्मक सहकार्य
भारत आणि जपान यांच्यात संरक्षण, तंत्रज्ञान आणि पायाभूत सुविधा क्षेत्रात सहकार्य वाढवण्यावर चर्चा झाली आहे. आशिया-प्रशांत क्षेत्रातील स्थिरता हा यामागचा प्रमुख उद्देश आहे.
७) राष्ट्रीय शिक्षण धोरणांतर्गत शिक्षक प्रशिक्षण
राष्ट्रीय शिक्षण धोरणाअंतर्गत देशभर शिक्षकांसाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम सुरू करण्यात आला आहे. डिजिटल शिक्षण, आधुनिक अध्यापन पद्धती आणि विद्यार्थीकेंद्रित शिक्षणावर लक्ष केंद्रित केले आहे.
८) भारतीय अर्थव्यवस्थेचा विकास दर
भारतीय अर्थव्यवस्थेचा विकास दर सुधारल्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. उत्पादन आणि सेवा क्षेत्रातील वाढ याला कारणीभूत ठरली आहे.
९) राष्ट्रीय लसीकरण मोहिम
आरोग्य मंत्रालयाने राष्ट्रीय लसीकरण मोहिम अधिक प्रभावी केली आहे. ग्रामीण व दुर्गम भागांमध्ये आरोग्य सेवा पोहोचवण्यावर भर दिला जात आहे.
📝 परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे
- हरित ऊर्जा – पर्यावरण व शाश्वत विकास
- रेपो दर – चलनविषयक धोरण
- इस्रो – विज्ञान व तंत्रज्ञान
- महिला योजना – सामाजिक विकास
- भारत–जपान – आंतरराष्ट्रीय संबंध
📝 ९ फेब्रुवारी २०२६ चालू घडामोडी – MCQ
प्र.१) हरित ऊर्जा धोरणाचा मुख्य उद्देश कोणता आहे?
अ) कोळसा उत्पादन वाढवणे
ब) कार्बन उत्सर्जन कमी करणे
क) आयात वाढवणे
ड) खासगीकरण वाढवणे
✅ उत्तर: ब) कार्बन उत्सर्जन कमी करणे
प्र.२) रेपो दर कोण ठरवतो?
अ) अर्थ मंत्रालय
ब) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया
क) सेबी
ड) नीती आयोग
✅ उत्तर: ब) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया
प्र.३) इस्रोने प्रक्षेपित केलेला नवीन उपग्रह कोणत्या प्रकारचा आहे?
अ) संरक्षण उपग्रह
ब) दळणवळण उपग्रह
क) पृथ्वी निरीक्षण उपग्रह
ड) नौवहन उपग्रह
✅ उत्तर: क) पृथ्वी निरीक्षण उपग्रह
प्र.४) पृथ्वी निरीक्षण उपग्रहाचा उपयोग मुख्यतः कशासाठी होतो?
अ) मनोरंजन
ब) हवामान अंदाज व आपत्ती व्यवस्थापन
क) दूरसंचार
ड) पर्यटन
✅ उत्तर: ब) हवामान अंदाज व आपत्ती व्यवस्थापन
प्र.५) भारतीय रेल्वेने कोणत्या क्षेत्रात डिजिटल सुधारणा केल्या आहेत?
अ) मालवाहतूक
ब) तिकीट आरक्षण प्रणाली
क) इंजिन निर्मिती
ड) रेल्वे मार्ग विस्तार
✅ उत्तर: ब) तिकीट आरक्षण प्रणाली
प्र.६) महिला उद्योजकता योजनेचा उद्देश काय आहे?
अ) कर वाढवणे
ब) महिलांना उद्योगासाठी आर्थिक व प्रशिक्षण सहाय्य देणे
क) सरकारी नोकऱ्या कमी करणे
ड) आयात वाढवणे
✅ उत्तर: ब) महिलांना उद्योगासाठी आर्थिक व प्रशिक्षण सहाय्य देणे
प्र.७) भारत–जपान सहकार्य मुख्यतः कोणत्या क्षेत्रांमध्ये वाढवले जात आहे?
अ) कृषी व पर्यटन
ब) संरक्षण, तंत्रज्ञान व पायाभूत सुविधा
क) क्रीडा
ड) मनोरंजन
✅ उत्तर: ब) संरक्षण, तंत्रज्ञान व पायाभूत सुविधा
प्र.८) राष्ट्रीय शिक्षण धोरणांतर्गत कोणावर विशेष भर देण्यात आला आहे?
अ) केवळ परीक्षा
ब) शिक्षक प्रशिक्षण व डिजिटल शिक्षण
क) खासगी शिक्षण
ड) शुल्क वाढ
✅ उत्तर: ब) शिक्षक प्रशिक्षण व डिजिटल शिक्षण
प्र.९) भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या सुधारलेल्या विकास दरामागे कोणते क्षेत्र कारणीभूत आहे?
अ) कृषी क्षेत्र
ब) उत्पादन व सेवा क्षेत्र
क) खाण उद्योग
ड) पर्यटन
✅ उत्तर: ब) उत्पादन व सेवा क्षेत्र
प्र.१०) राष्ट्रीय लसीकरण मोहिमेचा मुख्य उद्देश कोणता आहे?
अ) शहरी भागापुरते मर्यादित ठेवणे
ब) ग्रामीण व दुर्गम भागात आरोग्य सेवा पोहोचवणे
क) खासगीकरण
ड) औषध निर्यात
✅ उत्तर: ब) ग्रामीण व दुर्गम भागात आरोग्य सेवा पोहोचवणे