20 जानेवारी 2026 | चालू घडामोडी
🔰 प्रस्तावना
20 जानेवारी 2026 चालू घडामोडी स्पर्धा परीक्षा, सरकारी नोकरी, बँकिंग, पोलीस भरती, MPSC, UPSC तसेच इतर सर्व परीक्षांसाठी चालू घडामोडी हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. २० जानेवारी २०२६ रोजी भारतात आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर राजकारण, अर्थव्यवस्था, पायाभूत सुविधा, पर्यावरण, विज्ञान व क्रीडा क्षेत्रात अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी घडल्या. त्या सर्व घडामोडींचा सविस्तर आढावा खाली दिला आहे.
🇮🇳 राष्ट्रीय घडामोडी
२० जानेवारी २०२६ रोजी भारताने वाहतूक क्षेत्रात एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला. दीर्घ पल्ल्याच्या प्रवासासाठी भारताची पहिली स्लीपर वंदे भारत एक्सप्रेस सुरू करण्यात आली. या ट्रेनमुळे प्रवाशांना जलद, सुरक्षित आणि आरामदायी प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध झाला आहे.
डिजिटल सुरक्षेच्या दृष्टीने केंद्र सरकारने मोठे पाऊल उचलत अवैध ऑनलाइन जुगार व बेटिंग प्लॅटफॉर्मवर कठोर कारवाई केली. यामुळे आर्थिक फसवणूक आणि तरुणांमधील व्यसनाधीनतेवर नियंत्रण मिळण्यास मदत होणार आहे.
पर्यावरण संरक्षणासाठी डॉल्फिन सर्वेक्षणाचा दुसरा टप्पा सुरू करण्यात आला. गंगा, ब्रह्मपुत्रा आणि इतर प्रमुख नदी प्रणालींमध्ये ही मोहीम राबवली जात असून जैवविविधतेच्या संवर्धनासाठी ही महत्त्वाची पायरी मानली जात आहे.
ईशान्य भारतात मोठ्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचे उद्घाटन व भूमिपूजन करण्यात आले. यामुळे पर्यटन, रोजगारनिर्मिती आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळणार आहे.
🌍 आंतरराष्ट्रीय घडामोडी
युरोपमधील एका देशात दोन जलदगती रेल्वेच्या अपघातात मोठी जीवितहानी झाली. या घटनेनंतर तेथील रेल्वे सुरक्षेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले असून चौकशीचे आदेश देण्यात आले.
जागतिक स्तरावर हवामान बदल, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि टिकाऊ विकास या विषयांवर उच्चस्तरीय चर्चा सुरू झाल्या. अनेक देशांनी कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी नवीन धोरणे जाहीर केली.
काही देशांमध्ये हेट स्पीच आणि बंदूक नियंत्रण कायद्यावर संसदेत सखोल चर्चा झाली. सार्वजनिक सुरक्षेच्या दृष्टीने हे विषय अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहेत.
💰 अर्थव्यवस्था व वित्त
जागतिक आर्थिक संस्थांनी भारताच्या आर्थिक वाढीबाबत सकारात्मक अंदाज व्यक्त केला आहे. उत्पादन, सेवा आणि डिजिटल अर्थव्यवस्थेमुळे भारताची प्रगती कायम राहील असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
पर्यावरणीय संतुलन राखण्यासाठी उद्योगांसाठी नवीन पर्यावरणीय नियम व दंडात्मक तरतुदी लागू करण्यात आल्या. यामुळे प्रदूषण नियंत्रणास मदत होईल.
स्टार्टअप आणि गुंतवणूक क्षेत्रात नवीन धोरणात्मक सुधारणा जाहीर करण्यात आल्या असून नवउद्योजकांना प्रोत्साहन दिले जात आहे.
🌱 पर्यावरण व विज्ञान
वन्यजीव संरक्षणासाठी नवीन पर्यावरणीय प्रकल्पांना मंजुरी देण्यात आली.
प्रदूषण नियंत्रणासाठी शहरनिहाय विशेष कृती आराखडे लागू करण्यात आले.
स्वच्छ ऊर्जा आणि नवीकरणीय स्रोतांवर सरकारचा भर वाढताना दिसत आहे.
🏏 क्रीडा घडामोडी
आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धांमध्ये अनेक महत्त्वाचे सामने आणि अंतिम फेऱ्यांचे निकाल जाहीर झाले.
भारतीय खेळाडूंनी विविध स्पर्धांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करत देशाचा गौरव वाढवला.
❓20जानेवारी 2026 | चालू घडामोडी
MCQ – सराव प्रश्न
1) भारताची पहिली स्लीपर वंदे भारत ट्रेन कशासाठी सुरू करण्यात आली?
A) मालवाहतूक
B) अल्प पल्ला प्रवास
C) दीर्घ पल्ल्याचा प्रवास
D) मेट्रो सेवा
✅ उत्तर: C
2) २० जानेवारी २०२६ रोजी सरकारने कोणत्या डिजिटल क्षेत्रावर कारवाई केली?
A) सोशल मीडिया
B) ई-कॉमर्स
C) ऑनलाइन जुगार
D) ऑनलाइन शिक्षण
✅ उत्तर: C
3) डॉल्फिन सर्वेक्षणाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) पर्यटन वाढ
B) जलवाहतूक
C) जैवविविधता संवर्धन
D) मासेमारी
✅ उत्तर: C
4) नवीन पर्यावरणीय नियम का लागू करण्यात आले?
A) कर वाढीसाठी
B) प्रदूषण नियंत्रणासाठी
C) उद्योग बंद करण्यासाठी
D) निर्यात वाढीसाठी
✅ उत्तर: B
- भारताची पहिली स्लीपर वंदे भारत एक्सप्रेस कोणत्या संस्थेद्वारे चालवली जाते?
A) NHAI
B) भारतीय रेल्वे
C) ISRO
D) DRDO
✅ उत्तर: B - अवैध ऑनलाइन जुगार प्लॅटफॉर्मवर कारवाई करण्यामागचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) महसूल वाढ
B) डिजिटल जाहिरात वाढ
C) आर्थिक फसवणूक रोखणे
D) परदेशी गुंतवणूक वाढवणे
✅ उत्तर: C - डॉल्फिन सर्वेक्षण मुख्यत्वे कोणत्या नद्यांमध्ये राबवले जात आहे?
A) नर्मदा व तापी
B) गंगा व ब्रह्मपुत्रा
C) गोदावरी व कृष्णा
D) सिंधू व झेलम
✅ उत्तर: B - ईशान्य भारतातील पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचा मुख्य फायदा काय होणार आहे?
A) आयात वाढ
B) पर्यटन व रोजगार वाढ
C) चलनवाढ कमी
D) शेअर बाजार वाढ
✅ उत्तर: B - हवामान बदल चर्चेचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) युद्ध नियंत्रण
B) कार्बन उत्सर्जन कमी करणे
C) कर सवलती देणे
D) व्यापार करार करणे
✅ उत्तर: B - जागतिक आर्थिक संस्थांनी भारताबद्दल काय मत व्यक्त केले?
A) आर्थिक मंदी येणार
B) वाढ थांबेल
C) सकारात्मक वाढीचा अंदाज
D) चलन संकट
✅ उत्तर: C - नवीन पर्यावरणीय नियमांचा थेट संबंध कशाशी आहे?
A) शिक्षण
B) प्रदूषण नियंत्रण
C) पर्यटन
D) बँकिंग
✅ उत्तर: B - स्टार्टअप क्षेत्रातील सुधारणा कशासाठी केल्या गेल्या?
A) कर वाढवण्यासाठी
B) नवउद्योजकांना प्रोत्साहन देण्यासाठी
C) उद्योग बंद करण्यासाठी
D) आयात कमी करण्यासाठी
✅ उत्तर: B - शहरनिहाय विशेष कृती आराखडे कोणत्या समस्येसाठी लागू करण्यात आले?
A) बेरोजगारी
B) प्रदूषण
C) पायाभूत सुविधा
D) महागाई
✅ उत्तर: B - स्वच्छ ऊर्जा धोरणाचा मुख्य भर कोणावर आहे?
A) कोळसा
B) डिझेल
C) नवीकरणीय ऊर्जा
D) पेट्रोल
✅ उत्तर: C - आंतरराष्ट्रीय रेल्वे अपघातानंतर कोणत्या मुद्द्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले?
A) तिकीट दर
B) रेल्वे सुरक्षा
C) पर्यटन
D) मालवाहतूक
✅ उत्तर: B - बंदूक नियंत्रण कायद्यावरील चर्चा कोणत्या कारणासाठी झाली?
A) कर वाढ
B) सार्वजनिक सुरक्षा
C) व्यापार वाढ
D) शिक्षण सुधारणा
✅ उत्तर: B - भारतीय खेळाडूंनी उत्कृष्ट कामगिरी कोणत्या क्षेत्रात केली?
A) कृषी
B) विज्ञान
C) क्रीडा
D) उद्योग
✅ उत्तर: C - डिजिटल अर्थव्यवस्थेचा भारताच्या वाढीवर काय परिणाम होतो?
A) नकारात्मक
B) कोणताही परिणाम नाही
C) वाढीस चालना
D) आयात वाढ
✅ उत्तर: C - जैवविविधता संवर्धनासाठी कोणती मोहीम राबवली गेली?
A) स्वच्छ भारत
B) डॉल्फिन सर्वेक्षण
C) डिजिटल इंडिया
D) मेक इन इंडिया
✅ उत्तर: B - २० जानेवारी २०२६ च्या घडामोडी कोणासाठी अधिक उपयुक्त आहेत?
A) फक्त शालेय विद्यार्थी
B) फक्त उद्योगपती
C) स्पर्धा परीक्षार्थी
D) फक्त पर्यटक
✅ उत्तर: C
