15 जानेवारी चालूA घडामोडी – 2026
प्रस्तावना
चालू घडामोडी या स्पर्धा परीक्षा, सरकारी नोकरी, तसेच सामान्य ज्ञान वाढवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असतात. 15 जानेवारी हा दिवस भारतात आणि जगात अनेक महत्त्वाच्या घटनांसाठी ओळखला जातो. या दिवशी संरक्षण, विज्ञान, क्रीडा, आरोग्य आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर विविध घडामोडी घडतात. खाली 15 जानेवारीच्या महत्त्वाच्या चालू घडामोडी दिल्या आहेत.
1) भारतीय सैन्य दिन (Indian Army Day)
दरवर्षी 15 जानेवारी रोजी भारतात भारतीय सैन्य दिन साजरा केला जातो. 1949 साली या दिवशी जनरल के. एम. करिअप्पा यांनी भारताचे पहिले भारतीय सेनापती म्हणून पदभार स्वीकारला होता. या दिवसानिमित्त देशभरात परेड, शौर्य प्रदर्शन आणि सैन्याच्या पराक्रमाची माहिती देणारे कार्यक्रम आयोजित केले जातात.
2) संरक्षण क्षेत्रात महत्त्वाचे उपक्रम
भारतीय संरक्षण दलाकडून आधुनिक तंत्रज्ञान, स्वदेशी शस्त्रसामग्री आणि प्रशिक्षणावर भर देण्यात येत आहे. 15 जानेवारीच्या आसपास संरक्षण सज्जतेशी संबंधित विविध उपक्रम, सराव आणि जागरूकता कार्यक्रम राबवले जातात.
3) राष्ट्रीय पातळीवरील सामाजिक उपक्रम
देशात महिलांचे सक्षमीकरण, युवकांसाठी कौशल्य विकास, तसेच डिजिटल सेवांचा विस्तार यासाठी विविध योजना राबवल्या जात आहेत. जानेवारी महिन्यात या योजनांचा आढावा घेण्यासाठी आणि लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोच वाढवण्यासाठी विशेष मोहिमा घेतल्या जातात.
4) आरोग्य व पोषण विषयक घडामोडी
हिवाळी हंगामात आरोग्यविषयक जनजागृती कार्यक्रमांवर भर दिला जातो. पोषण, लसीकरण, माता व बाल आरोग्य यांसंदर्भात केंद्र व राज्य स्तरावर विविध उपक्रम राबवले जातात.
5) विज्ञान व तंत्रज्ञान क्षेत्रातील घडामोडी
डिजिटल इंडिया, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सायबर सुरक्षा आणि अंतराळ संशोधन या क्षेत्रांत भारत सातत्याने प्रगती करत आहे. जानेवारी महिन्यात नव्या संशोधन उपक्रमांची घोषणा किंवा प्रकल्पांचा आढावा घेतला जातो.
6) क्रीडा क्षेत्रातील घडामोडी
राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धांसाठी खेळाडूंची तयारी सुरू असते. विविध क्रीडा संघांच्या सराव शिबिरांवर आणि निवड प्रक्रियांवर लक्ष केंद्रित केले जाते.
7) आंतरराष्ट्रीय घडामोडी
जगभरात शांतता, व्यापार, पर्यावरण संरक्षण आणि तंत्रज्ञान सहकार्य यासंबंधी बैठका व करारांवर चर्चा सुरू असते. भारत आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपली भूमिका अधिक मजबूत करत आहे.
निष्कर्ष
15 जानेवारी हा दिवस भारतीय सैन्याच्या शौर्याला सलाम करणारा तसेच देशातील विविध क्षेत्रांतील प्रगती अधोरेखित करणारा महत्त्वाचा दिवस आहे. संरक्षण, आरोग्य, विज्ञान, क्रीडा आणि सामाजिक विकास या सर्व क्षेत्रांतील चालू घडामोडींचा अभ्यास केल्यास स्पर्धा परीक्षांसाठी तसेच दैनंदिन ज्ञानासाठी नक्कीच फायदा होतो.
🗓️ १५ जानेवारी २०२६ चालू घडामोडी – सराव प्रश्नसंच (MCQ)
✅ बहुपर्यायी प्रश्न (MCQ – 20)
1. भारतात भारतीय सैन्य दिन कधी साजरा केला जातो?
A) 26 जानेवारी
B) 15 ऑगस्ट
C) 15 जानेवारी
D) 2 ऑक्टोबर
उत्तर: C
2. भारतीय सैन्य दिन कोणत्या घटनेच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो?
A) स्वातंत्र्य प्राप्ती
B) पहिल्या भारतीय सेनापतींचा पदभार स्वीकार
C) संविधान लागू
D) कारगिल विजय
उत्तर: B
3. 1949 साली भारताचे पहिले भारतीय सेनापती कोण झाले?
A) सॅम मानेकशॉ
B) K. M. Cariappa
C) बिपिन रावत
D) मनोज पांडे
उत्तर: B
4. भारतीय सैन्य दिनानिमित्त कोणते कार्यक्रम आयोजित केले जातात?
A) फक्त क्रीडा स्पर्धा
B) परेड व शौर्य प्रदर्शन
C) चित्रपट महोत्सव
D) व्यापार मेळा
उत्तर: B
5. संरक्षण क्षेत्रात भारताचा भर कोणत्या गोष्टीवर आहे?
A) आयात वाढवणे
B) स्वदेशी शस्त्रसामग्री
C) संरक्षण खर्च कमी करणे
D) प्रशिक्षण बंद करणे
उत्तर: B
6. जानेवारी महिन्यात संरक्षण सज्जतेसाठी काय केले जाते?
A) कर वाढवणे
B) सराव व जागरूकता कार्यक्रम
C) व्यापार करार
D) क्रीडा स्पर्धा
उत्तर: B
7. महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी सरकार काय राबवत आहे?
A) उद्योग बंद
B) विविध सामाजिक योजना
C) कर वाढ
D) शिक्षण बंद
उत्तर: B
8. युवकांसाठी कोणत्या क्षेत्रावर भर दिला जात आहे?
A) केवळ शेती
B) कौशल्य विकास
C) फक्त क्रीडा
D) आयात
उत्तर: B
9. आरोग्य क्षेत्रात हिवाळ्यात कोणत्या विषयावर भर दिला जातो?
A) पर्यटन
B) पोषण व लसीकरण
C) उद्योग
D) व्यापार
उत्तर: B
10. माता व बाल आरोग्याशी संबंधित उपक्रम कोण राबवते?
A) फक्त खासगी संस्था
B) केंद्र व राज्य सरकार
C) शाळा
D) बँका
उत्तर: B
11. डिजिटल इंडिया उपक्रम कोणत्या क्षेत्राशी संबंधित आहे?
A) कृषी
B) डिजिटल तंत्रज्ञान
C) क्रीडा
D) वाहतूक
उत्तर: B
12. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) कोणत्या क्षेत्राचा भाग आहे?
A) वैद्यकीय
B) तंत्रज्ञान
C) पर्यटन
D) कृषी
उत्तर: B
13. सायबर सुरक्षेचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) इंटरनेट बंद करणे
B) डिजिटल माहिती सुरक्षित ठेवणे
C) कर वाढवणे
D) व्यापार बंद करणे
उत्तर: B
14. अंतराळ संशोधनाशी संबंधित प्रमुख भारतीय संस्था कोणती?
A) DRDO
B) Indian Space Research Organisation
C) HAL
D) BHEL
उत्तर: B
15. क्रीडा क्षेत्रात जानेवारी महिन्यात काय सुरू असते?
A) शाळा बंद
B) सराव शिबिरे व निवड प्रक्रिया
C) उद्योग मेळावे
D) कर सत्र
उत्तर: B
16. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताची भूमिका कशामुळे मजबूत होत आहे?
A) युद्धामुळे
B) शांतता व तंत्रज्ञान सहकार्य
C) कर वाढ
D) आयात
उत्तर: B
17. पर्यावरण संरक्षणाशी संबंधित चर्चा प्रामुख्याने कशाशी संबंधित असते?
A) हवामान बदल
B) व्यापार
C) चित्रपट
D) शिक्षण
उत्तर: A
18. सैन्य दिनाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) क्रीडा प्रोत्साहन
B) सैन्याच्या शौर्याला सलाम करणे
C) व्यापार वाढवणे
D) कर कपात
उत्तर: B
19. संरक्षण उत्पादनात आत्मनिर्भरता का महत्त्वाची आहे?
A) आयात वाढवण्यासाठी
B) देशांतर्गत उत्पादन वाढवण्यासाठी
C) खर्च वाढवण्यासाठी
D) उत्पादन बंद करण्यासाठी
उत्तर: B
20. दैनिक चालू घडामोडींचा अभ्यास केल्याने काय फायदा होतो?
A) मनोरंजन
B) स्पर्धा परीक्षांमध्ये यश
C) वेळ वाया जातो
D) काहीच फायदा नाही
उत्तर: B